Đột phá về chế độ đãi ngộ VĐV, HLV

Đủ nhiều thứ, thiếu một thứ 

Từ hàng chục năm nay, thể thao Hà Nội vẫn duy trì vị thế hàng đầu cả nước nhờ việc đầu tư mạnh mẽ cho hệ thống cơ sở vật chất phục vụ tập luyện cho VĐV hay chế độ thưởng cho thành tích thi đấu trong nước, quốc tế thuộc diện hàng đầu cả nước. Cho đến ít năm gần đây, ngoài việc “thua chị kém em” về thời gian thực hiện các thủ tục tập huấn, thi đấu ở nước ngoài khiến nhiều chuyến đi lỡ dở, ảnh hưởng đến thành tích của VĐV hay việc bếp ăn không được đầu tư đến nơi đến chốn thì câu chuyện đãi ngộ cũng khiến nhiều VĐV, HLV ít nhiều tâm tư.

Đó cũng là thực tế mà người trong cuộc luôn nhìn nhận khi từ Đà Nẵng đến TP Hồ Chí Minh, những trung tâm thể thao mạnh của cả nước đưa ra những chế độ đãi ngộ và từ đó thu hút những HLV, VĐV tài năng không chỉ trên địa bàn mà còn cả nước. Như ở Đà Nẵng, quy định chế độ đãi ngộ đối với HLV, VĐV được áp dụng từ tháng 1/2015 được xem là đột phá trong làng thể thao Việt Nam.

Trong đó, ngoài chế độ trong thời gian tập trung tập huấn và thi đấu theo quy định hiện hành, HLV và VĐV được hưởng đãi ngộ về thu nhập hàng tháng như: Giành HCV, HCB, HCĐ tại Olympic sẽ có mức thu nhập tăng lần lượt gấp 25-20-16 lần mức lương cơ sở; giành HCV, HCB, HCĐ ở Olympic trẻ và Đại hội thể thao châu Á (ASIAD) nhận lần lượt mức gấp 20-15-12 lần mức lương cơ sở (thời gian được hưởng trong 4 năm); giành HCV, HCB, HCĐ ở SEA Games nhận lần lượt mức gấp 11-6-4 lần mức lương cơ sở (thời gian hưởng 2 năm). Riêng giải vô địch Đông Nam Á, Đại hội TDTT toàn quốc và giải vô địch quốc gia chỉ áp dụng đãi ngộ về thu nhập hàng tháng đối với VĐV giành HCV trong vòng một năm, với mức thu nhập gấp 2 lần (giải vô địch quốc gia) và 4 lần (giải vô địch Đông Nam Á, Đại hội TDTT toàn quốc) mức lương cơ sở. HLV được hưởng chế độ này bằng một nửa VĐV…

Hay như TP Hồ Chí Minh còn có chế độ hỗ trợ đẳng cấp, tính trong tối đa 1 năm từ 300 nghìn đồng đến 3,3 triệu đồng/tháng tùy thành tích thi đấu; hỗ trợ VĐV tập huấn đội tuyển quốc gia là 6 triệu đồng/người/tháng, đội tuyển trẻ quốc gia là 4 triệu đồng/người/tháng. Bên cạnh đó là mức hỗ trợ hằng tháng tính theo chu kỳ giải đấu hay Đại hội đối với các Đại hội thể thao quốc tế như Olympic, ASIAD, SEA Games hay các giải vô địch thế giới, châu Á, Đông Nam Á từ 8 triệu đồng đến 40 triệu đồng/người/tháng…

Trong khi đó, thu nhập của VĐV Hà Nội cũng đáng để suy ngẫm. Thực tế, cho đến cuối năm 2023, về thu nhập hàng tháng của VĐV tuyến 1 ở Trung tâm Huấn luyện và thi đấu TDTT Hà Nội vẫn chỉ ở mức khiêm tốn trong làng thể thao Việt Nam với khoảng hơn 12 triệu đồng/người/tháng gồm cả tiền công và tiền ăn. Trong khi tiền ăn phải sử dụng hết để phục vụ tập luyện thì tiền công cũng chỉ ở mức 6-7 triệu đồng/tháng. So với mặt bằng chung của xã hội, rõ ràng đây là mức thu nhập phải để suy ngẫm. 

Cũng vì vậy, nhiều VĐV chỉ có thể gắn bó với bộ môn bằng đam mê, trách nhiệm cũng như cái “ân tình” với những người thầy đã đào tạo họ ở Hà Nội. Không kể, với chế độ đãi ngộ này, thể thao Hà Nội khó thu hút VĐV từ các địa phương khác cũng như giữ chân các tài năng.

Nhiều người trong cuộc từng khẳng định rằng, nếu được nhận những chế độ đãi ngộ tương tự thì thành tích của thể thao Hà Nội sẽ còn nhiều đột phá hơn. Khi đó, với thu nhập được bảo đảm nhờ thành tích thi đấu, VĐV hoàn toàn yên tâm cống hiến, có mục đích rõ ràng. Không ngẫu nhiên, trước đây, nhiều người trong nghề cũng nhận định, thể thao Hà Nội có nhiều thứ nhưng lại thiếu một thứ là chế độ đãi ngộ đặc thù cho HLV, VĐV bên cạnh những quy định “cứng”.

Tiếp thêm động lực

Thực tế, những nhà quản lý thể thao Hà Nội đã đau đáu với việc tạo ra chế độ đặc thù trong đãi ngộ HLV, VĐV để giữ vị thế cho thể thao Hà Nội. Điều này đã nhận được sự ủng hộ, tạo điều kiện của lãnh đạo thành phố, các sở, ngành liên quan. Từ cách đây ít năm, việc tham mưu các chế độ thu hút, đãi ngộ cho VĐV, HLV Hà Nội đạt thành tích cao đã được tiến hành, trong đó có vai trò quan trọng của Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Hà Nội khi đó là ông Đào Quốc Thắng. Và khi các bên cùng xắn tay vào cuộc thì mọi việc hanh thông với kết quả là Nghị quyết chế độ thu hút, đãi ngộ đặc thù đối với vận động viên, huấn luyện viên đạt thành tích cao của thành phố Hà Nội được HĐND thành phố Hà Nội ban hành và đi vào thực hiện từ ngày 1/1/2024.

Theo Nghị quyết này, VĐV, HLV được triệu tập tập huấn, thi đấu tại đội tuyển quốc gia được nhận chế độ trợ cấp trách nhiệm thường xuyên là 7 triệu đồng/người/tháng; VĐV, HLV được triệu tập tập huấn, thi đấu đội tuyển trẻ quốc gia nhận 5 triệu đồng/người/tháng.

Bên cạnh đó VĐV, HLV được hưởng chế độ trợ cấp, đãi ngộ đặc thù theo chu kỳ từng Đại hội thể thao (Thế vận hội Olympic, Đại hội thể thao Châu Á - ASIAD, Đại hội thể thao Đông Nam Á - SEA Games; Đại hội Thể thao toàn quốc) và chu kỳ thi đấu của từng môn thể thao (tương ứng thời điểm Đại hội, giải thi đấu kế tiếp kết thúc). Trong đó chế độ trợ cấp, đãi ngộ đặc thù đối với VĐV giành HCV Olympic, ASIAD, SEA Games, Đại hội Thể thao toàn quốc lần lượt là 74,5 triệu đồng – 33,5 triệu đồng – 15 triệu đồng – 7 triệu đồng/người/tháng. Với VĐV giành HCB Olympic, ASIAD, SEA Games lần lượt là 41 triệu đồng – 18,5 triệu đồng – 8,5 triệu đồng/người/tháng; VĐV giành HCĐ Olympic, ASIAD, SEA Games lần lượt là 33,5 triệu đồng - 15 triệu đồng - 7 triệu đồng/người/tháng.

VĐV giành HCV giải vô địch thế giới, Giải vô địch châu Á môn nhóm 1 lần lượt nhận 33,5 triệu đồng – 23,5 triệu đồng/người/tháng, môn nhóm 2 là 23,5 triệu đồng – 16,5 triệu đồng/người/tháng; giành HCB giải vô địch thế giới, giải vô địch châu Á môn nhóm 1 lần lượt nhận 18,5 triệu đồng – 13 triệu đồng/người/tháng, môn nhóm 2 là 13 triệu đồng – 9 triệu đồng người/tháng; giành HCĐ giải vô địch thế giới, giải vô địch châu Á môn nhóm 1 lần lượt nhận 15 triệu đồng – 11 triệu đồng người/tháng; môn nhóm 2 là 11 triệu đồng – 7,5 triệu đồng người/tháng. Ngoài ra, trợ cấp, đãi ngộ đặc thù đối với VĐV vượt qua vòng loại Olympic, Cúp Bóng đá Thế giới - World Cup là 17 triệu đồng/người/tháng.

Đối với HLV có VĐV đạt thành tích cao tại các giải thi đấu trong nước và quốc tế, hiện vẫn đang huấn luyện cho thành phố Hà Nội được hưởng chế độ bằng 1/2 chế độ của vận động viên.

Ngoài ra, Nghị quyết còn hỗ trợ VĐV đạt thành tích tại các giải thi đấu và có thời gian tập luyện, thi đấu cho thể thao Hà Nội từ 5 năm trở lên, được cơ quan sử dụng VĐV đánh giá không còn khả năng thi đấu thể thao…

Rõ ràng, càng nhiều tỉnh, thành, đơn vị tạo ra chế độ đặc thù đối với HLV, VĐV thì sẽ càng giúp thể thao của chính tỉnh, thành, đơn vị cũng như thể thao Việt Nam mạnh lên. Và với việc thêm Hà Nội tạo ra đột phá, gia nhập danh sách các tỉnh, thành có cơ chế đãi ngộ đặc thù với HLV, VĐV thì càng có cơ sở để tin vào việc hoàn thành những mục tiêu Olympic, ASIAD mà ngành Thể thao Việt Nam đề cập qua hội thảo định hướng phát triển Thể thao thành tích cao đến năm 2030