Vẫn chuyện nhà văn… giật tít!

Nhà văn có tài sản nhiều chữ lắm nghĩa, có thể viết ra hàng chục đầu sách cao ngất ngưởng mà vẫn không ngừng viết, có người còn tuyên bố, khi nào hết chữ… thì thôi. Vậy nên chuyện đặt một cái tít xem ra khá cỏn con, chả khác nào một vận động viên cấp quốc gia cho về làng đi thi. Ấy thế mà xung quanh nó lại có nhiều cái đáng bàn…

Trên một trang web của một Hội nhà văn địa phương có quá nhiều bài viết mà cách đặt tít gây tâm lý quá hãi hùng. Thường thì giới văn chương khi cầm bút viết báo, viết văn học… thường dùng tên tác phẩm, hoặc những câu thơ hay được nhiều người thuộc và biết đến để làm tít hoặc thay thế tên tác giả như kiểu: Nhà thơ của "Đường tới thành phố" (Hữu Thỉnh), tác giả "Sự mất ngủ của lửa" (Nguyễn Quang Thiều), nhà thơ của "Màu tím hoa sim" hay "Sông Đuống vẫn nghiêng nghiêng mang thơ anh về biển lớn" (Hữu Thỉnh viết về Hoàng Cầm)… nhiều khi đắc địa còn trở thành tinh tế và lối chơi chữ đầy hiểu biết của tác giả bài viết. Thế nhưng, nếu lạm dụng thái quá lối chơi chữ để đặt làm tít có thể sẽ gây khó hiểu và phản cảm như trang web của một Hội Nhà văn quy tụ nhiều nhà văn lớn thì đúng là chỉ có một.

Trong phần "Tác phẩm chọn lọc", các trang web văn học khác khi giới thiệu tác phẩm là truyện ngắn, thơ hay chân dung… thông thường sẽ có nhan đề: Giới thiệu truyện ngắn của nhà văn X, giới thiệu chùm thơ của nhà thơ Y…, sau đó là tên tác phẩm. Kỹ lưỡng hơn thì có thể thêm vài dòng sapo giới thiệu ở phần mở đầu. Nhưng thay vì cách làm truyền thống đó, trang web văn học mà tính đến thời điểm này được coi là sinh sau, đúc rút được nhiều kinh nghiệm về web văn học nhất lại giật tít theo công thức: Tên tác giả đi liền với tên truyện ngắn hoặc vài từ được "nhặt" trong một bài thơ thật đắc địa, dễ liên tưởng, nhiều ẩn ý. Ví dụ như:

Trầm Hương - Dâm nữ (Thực tế là truyện ngắn có tên "Dâm nữ" của tác giả Trầm Hương).

Ngọc Tuyết từng tế bào căng nở (Thực tế là câu thơ: đừng buông tay/ hãy tặng nhau những tinh lực làm mất đi sự trinh trắng cho mặt trời quang hợp từng tế bào li ti căng nở trong bài thơ "Đường viền cuối năm" của Ngọc Tuyết).

Nguyệt Phạm lên men và mắc kẹt (Thực tế đó là tên hai bài thơ của Nguyệt Phạm được ghép vào).

Dung Thị Vân ven đồi đẫm sương (Thực tế là câu thơ: Chiều rơi hạt nắng mồ côi/ Bàn tay ai buốt ven đồi đẫm sương trong bài thơ "Tìm em gọi giấc mơ vàng" của Dung Thị Vân).

Trần Mai Hường sũng ướt hoàng hôn (Thực tế là câu thơ: Lạ chưa - sũng ướt hoàng hôn/ Lặng câm miền thức đau còn đau nguyên trong bài thơ "Đau nguyên" của Trần Mai Hường).

Ngô Thị Hạnh êm đềm và khiêu khích (Thực tế là câu thơ: Bàn tay chạm vào hoa/ Êm đềm và khiêu khích trong bài thơ "Lạnh" của Ngô Thị Hạnh).

Lâm Xuân Thi ước chưa là đàn ông (Thực tế là câu thơ trong: Ước gì chưa là đàn ông/ Và chưa đóng vai anh hùng trong bài thơ "Thầm mong" của Lâm Xuân Thi).

Ngoài cách đặt tít như trên, còn có những cái tít mà độc giả vô cùng hoang mang, không biết nhân vật được nhắc tới là còn sống hay đã chết hoặc hoài nghi đặt câu hỏi, có phải thật thế không? Ví dụ:

Đào Bá Đoàn - người đi bỏ mặc nhân gian (Tác giả Phùng Văn Khai viết về Đào Bá Đoàn).

Duy Bằng lạnh phố rêu phong (Thực tế là câu thơ: Lạc vào phố cổ lạnh màu rêu phong trong bài thơ "Hà Nội tuổi thơ" của Duy Bằng).

Trần Hoàng Vy - đêm ngủ đánh vần (Thực tế là câu thơ: Sao chẳng ngủ yên vào những trang sách thiền viện/ Tôi thấy tôi đêm ngủ đánh vần! trong bài thơ "Lý lịch tự khai" của Trần Hoàng Vy).

Chim Trắng thách thức… thơ lơ láo (Thực tế là câu thơ: Mười năm, hai mươi năm, những vòng quay chóng mặt/ Thách thức những câu thơ lơ láo, bên lề trong bài thơ "Đi vòng tròn" của Chim Trắng).

Bùi Chí Vinh… siêu nhân hay quái vật? (Thực tế là câu thơ: Cậu bé siêu nhân hay quái vật, bệnh nhân? Mọi câu hỏi đổ xô về nước Ý trong bài thơ "Nỗi buồn của một siêu nhân tí hon" của Bùi Chí Vinh).

Và còn nhiều cái tít khác nữa…

Khi đọc những cái tít trên, ai cũng nghĩ đây là bài chân dung văn học, viết về nhà văn chứ không phải giới thiệu tác phẩm với tên tác giả đi kèm tên tác phẩm. Dù với tên gọi chuyên mục "Tác phẩm chọn lọc" nhưng phần nhiều là tác phẩm mà độc giả "mới làm quen" còn chưa thuộc. Tác phẩm, nhân vật, câu thơ chưa thể là đại diện, chưa thể thay thế tên tác giả. Hơn thế, sự nhặt nhạnh của người giật tít hoàn toàn mang cảm tính, chủ quan, chưa có sự "kiểm chứng" tác phẩm của thời gian và công chúng. Nếu cứ đà đặt tít kiểu này thì khó mà phân biệt được tác giả và nhân vật được hư cấu, được đề cập trong tác phẩm "Ai là ai?".

Có thể sau sự tò mò, sau nụ cười… chắc hẳn sẽ có nhiều người giật mình với những tít trên. Nhà văn vốn hay "lắm chuyện" hễ có ai động vào mình, và bằng lý lẽ họ đi đến tận cùng để tìm ra đúng - sai, trắng - đen… dẫu nhiều khi chỉ là tương đối. Thế nhưng điều lạ lùng và khó hiểu là những "khổ chủ" không thấy lên tiếng gì, mà nếu ngẫm kỹ, có không ít cái tít là một "trò đùa hơi bị ác ý". Thành ra kiểu đặt tít này trở thành hệ thống, cái này nối tiếp cái kia và chưa biết bao giờ dừng. Một tương lai không xa, trên các trang web văn học rất có thể sẽ có thêm hàng loạt những cái tít giật gân kiểu như "Khuất Quang Thụy vừa vượt qua tường lửa", "Trung Trung Đỉnh xuyên qua ngõ lỗ thủng", "Trịnh Thanh Phong trở thành ma làng"

Có thể cách đặt tít như trên của các tác giả là để câu khách, để độc giả đọc tác phẩm. Hoặc cũng có thể để tăng phần hài hước, thể hiện cách chơi chữ độc đáo? Thế nhưng lợi bất cập hại. Hiện chưa thấy các nhà văn "khổ chủ" vẫn im lặng?... Có thể họ đồng tình? Sự "dễ tính" của họ, nhiều khi lại làm khổ độc giả, làm dị biệt đi hình ảnh đẹp của "những kỹ sư tâm hồn". Nói gì thì nói, dù sao đó cũng là điều đáng tiếc

Hiền Nguyễn

Các tin khác

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.

Các VĐV hào hứng vào cuộc đua.

Hình ảnh đẹp về Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, thể thao nổi bật

Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.