Đáng lưu ý, tốc độ tăng trưởng GDP đạt mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây, sản xuất công nghiệp tăng khá. Chính phủ dự kiến từ nay đến cuối năm, trong số 14 chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội đề ra cho kế hoạch năm 2015 tại Nghị quyết Quốc hội, có 13 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch.
Trong đó, tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) khoảng 6,5% (kế hoạch là 6,2%); chỉ số tăng giá tiêu dùng (CPI) khoảng 1,5-2,5% (kế hoạch là kiềm chế ở mức khoảng 5%). Chỉ có 1 chỉ tiêu không đạt kế hoạch là tỷ lệ che phủ rừng, chủ yếu do việc kiểm kê đánh giá lại điều kiện thực tế về quỹ đất còn lại có thể trồng rừng và diện tích rừng, một phần đất rừng bị chuyển đổi sang các mục đích khác…
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu đồng tình những chỉ số đưa ra song ông nói, việc phục hồi tăng trưởng còn thiếu yếu tố bền vững. Chẳng hạn, khai thác dầu vượt kế hoạch đề ra trong điều kiện giá dầu ở mức quá thấp, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản 9 tháng đầu năm chỉ tăng trưởng ở mức 2,08% so với mức tăng 3% của cùng kỳ năm 2014. Nông nghiệp là ngành đóng góp xuất khấu lớn và xuất siêu khoảng 10 tỷ USD/năm nhưng giảm cả về sản lượng và giá trị xuất khẩu.
Đặc biệt, năm 2015, tình trạng nhập siêu đã trở lại sau 3 năm xuất siêu. Khu vực kinh tế trong nước luôn ở tình trạng nhập siêu (giai đoạn 2011-2014 nhập siêu 56,3 tỷ USD, 9 tháng đầu năm 2015 nhập siêu 15,8 tỷ USD), trong khi đó khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu. Đáng lo ngại, tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài trong việc nâng cao trình độ công nghệ cho nền kinh tế Việt Nam chưa rõ nét, chưa có sức lan tỏa thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ và phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động, giải thể lớn trong những năm qua là đáng báo động và sẽ tác động tiêu cực trong trung hạn, dài hạn.
Con số cụ thể: năm 2013 có khoảng 60.000 doanh nghiệp, năm 2014 khoảng 67.800 và 9 tháng năm 2015 đã có 54.566 doanh nghiệp rơi vào tình trạng này. Chỉ trong 9 tháng năm 2015, số doanh nghiệp khó khăn tương đương cả năm 2011 và 2012.
Về việc giải quyết nợ xấu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, Chính phủ đề nghị thực hiện đồng bộ các giải pháp để kéo dài kỳ hạn danh mục nợ trái phiếu Chính phủ (TPCP), đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để phát triển thị trường TPCP theo hướng bền vững, trong đó một giải pháp quan trọng là đa dạng hóa kỳ hạn phát hành TPCP tại thị trường trong nước.
Để bảo đảm an toàn nợ công, Chính phủ trình Quốc hội cho phép trong giai đoạn 2015-2016, Chính phủ được phép phát hành trái phiếu quốc tế (TPQT) để tái cơ cấu nợ trong nước. Từ năm 2017, sẽ phát hành TPQT để bù đắp bội chi theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước sửa đổi, tiếp tục tái cơ cấu danh mục nợ Chính phủ theo quy định tại Luật Quản lý nợ công và bù đắp thiếu hụt nguồn vốn nước ngoài. Về vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, Quốc hội yêu cầu phát hành trái phiếu dài hạn để giảm áp lực trả nợ, song việc thực hiện rất khó khăn, chỉ đạt được 60% kế hoạch.
Theo Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, nguyên nhân của việc phát hành trái phiếu không đạt là do chúng ta chưa có nền kinh tế thị trường đảm bảo. Các thị trường tài chính, tiền tệ, lao động, khoa học công nghệ chưa phát triển như mong muốn. Việc phát hành trái phiếu dưới 5 năm thì không thể gọi là đầu tư mà làm như vậy sẽ tăng thêm chi phí vốn.
Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, sau khi đẩy lùi nguy cơ đổ vỡ hệ thống, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã thực hiện các biện pháp quyết liệt để tái cơ cấu các ngân hàng thương mại theo hai hướng là xử lý nợ xấu và xử lý sở hữu chéo. Đối với các ngân hàng có quan hệ sở hữu chéo lớn thì buộc phải sáp nhập vào nhau. Các ngân hàng quản trị yếu kém đã được sáp nhập vào các ngân hàng khác mạnh hơn, một số ngân hàng yếu kém khác buộc NHNN phải tiến hành giành quyền kiểm soát thông qua mua lại với giá trị 0 đồng. Trong 8 tháng qua đã có 3 ngân hàng bị mua lại với giá 0 đồng, đó là: Ngân hàng Dầu khí toàn cầu, Ngân hàng Xây dựng và Ngân hàng Đại Dương. 3 ngân hàng khác đã bị sáp nhập. Từ nay đến cuối năm 2015, các ngân hàng yếu kém sẽ tiếp tục được xử lý dứt điểm thông qua các giải pháp nêu trên.
