Ngày 24/9, nhà sản xuất phim huyền sử “Hộ linh tráng sĩ” (Hộ linh tráng sĩ – Bí ẩn mộ Vua Đinh) cho biết, tác phẩm điện ảnh đặc biệt này sẽ chính thức ra rạp đúng dịp lễ Quốc khánh 2/9/2026. Đây cũng là hoạt động được kỳ vọng sẽ nối tiếp được thành công của bộ phim “Mưa đỏ” nhằm kiến tạo nên những mùa phim lịch sử trong dịp Tết Độc lập hàng năm của đất nước.
Từ khi khởi chiếu, phim “Mưa đỏ” không chỉ nóng rẫy ngoài rạp mà còn làm dậy sóng mạng xã hội. Từ trang cá nhân đến các diễn đàn, fanpage, lớp trẻ bàn luận sôi nổi về từng phân cảnh, nhân vật, thậm chí “hè nhau” làm nên những sản phẩm phái sinh ý nghĩa gắn liền với phim. Chưa bao giờ thế hệ gen Z lại “cuồng” phim chiến tranh cách mạng và khao khát màn ảnh rộng tái dựng thêm trang sử cha anh đến thế.
Việt Nam có một kho tàng văn hóa đa dạng, phong phú và còn rất nhiều dư địa để tiếp tục khai thác trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật, trong đó có điện ảnh. Thế nhưng, cho đến nay, điện ảnh cũng chưa có những tác phẩm xứng tầm. GS, TSKH, NGND Vũ Minh Giang chia sẻ về khoảng trống phim lịch sử trong tọa đàm "Huyền thoại Dạ Trạch - Từ sử thi dân tộc đến ngôn ngữ điện ảnh”.
Cơn sốt “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” thời gian qua cho thấy giới trẻ không thờ ơ với phim lịch sử nếu nội dung hấp dẫn, cách tiếp cận mới mẻ. Điều này cũng minh chứng cho dư địa của dòng phim này còn rất lớn. Vấn đề là các nhà làm phim làm thế nào để phim lịch sử, cách mạng chạm đến trái tim khán giả trẻ, đó sẽ là cầu nối hữu hiệu nhất để đưa họ đến gần, hiểu và yêu hơn lịch sử nước nhà.
Lần đầu tiên, một bộ phim về lịch sử, chiến tranh ra rạp và đạt kỷ lục doanh thu ngay từ tuần chiếu đầu tiên. Không chỉ dừng lại ở con số 100 tỷ, “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên chắc chắn sẽ còn tiếp tục chiếm lĩnh phòng vé trong những ngày tới. Hiện tượng của “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” mở ra một hướng đi mới cho phim về đề tài chiến tranh, lịch sử vốn bị định kiến là phim “cúng cụ”, kém hấp dẫn.
Với con số trung bình 40 phim được sản xuất mỗi năm, năm 2024 số lượng phim Việt chiếm 50% thị phần, cho thấy bức tranh điện ảnh Việt vô cùng sôi động. Trong đó, dòng phim lịch sử đã trở thành tâm điểm chú ý với nhiều cơ hội, thách thức đặt ra. Những vấn đề đó đã được các nhà làm phim, các chuyên gia trong và ngoài nước bàn luận tại Hội thảo “Phát triển sản xuất phim khai thác đề tài lịch sử và chuyển thể từ tác phẩm văn học”, ngày 9/11 vừa qua.
Trong khi bộ phim "Hồng Hà nữ sĩ" về nữ sĩ Đoàn Thị Điểm đang được ê kíp tích cực thực hiện thì cuối tháng 6 vừa qua, đạo diễn Lương Đình Dũng cũng đã công bố dự án phim "Anh hùng" về danh nhân Nguyễn Trãi. Tương tự, một số dự án phim về lịch sử được tái khởi động trở lại như "Quỳnh hoa nhất dạ", "Trưng Vương"... Điều này mang đến hy vọng cho khán giả về sự xôm tụ của dòng phim lịch sử trong nay mai...
Phim lịch sử "Huyền sử vua Đinh" sau 10 ngày trình chiếu ở các rạp, chỉ thu được 42 triệu đồng, phải chấp nhận thất bại trước công chúng đang dần khắt khe hơn. Trong xu hướng nhiều bộ phim được sản xuất vội vàng để trở thành "thảm họa phim Việt" thì đề tài lịch sử trên màn ảnh cũng là một mối bận tâm cho công chúng. Liệu giữa trào lưu phim hài đang chiếm ưu thế, có cơ hội nào cho phim lịch sử không?
43 triệu, đó là doanh thu của phim "Huyền sử vua Đinh". Bộ phim sau vài ngày công chiếu và không tạo được bất kỳ dấu ấn nào đã buộc phải rút lui khỏi các cụm rạp. Biện minh cho thất bại ấy có rất nhiều lý do và một trong những nguyên nhân "ưa dùng" chính là "phim lịch sử kén khán giả". Thực tế, phim lịch sử có kén khán giả đến thế hay không? Đây là một câu hỏi thú vị thật sự.
Bộ phim “Huyền sử vua Đinh” ngậm ngùi rời khỏi rạp, sau 10 ngày công chiếu, với doanh thu bết bát - 42 triệu đồng (theo số liệu từ Box Office Vietnam - đơn vị kiểm toán doanh thu phòng vé độc lập). Thất bại của bộ phim có kinh phí 39 tỷ đồng này tiếp tục nối dài những trăn trở về dòng phim vốn đã thụt lùi trước sự phát triển khá sôi động của các thể loại phim khác và những vấn đề nội tại của điện ảnh Việt.
Lịch sử dân tộc là mảng đề tài quen thuộc của phim tài liệu, phim điện ảnh. Quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ dàng bởi sự hấp dẫn, mới mẻ đã trở thành một thách thức lớn với các nhà làm phim. Những năm gần đây, việc một số đạo diễn quyết tâm chinh phục mảng đề tài lớn này và gặt hái thành công đáng kể đã mang lại tín hiệu đáng mừng về sự tiếp nối và phát huy giá trị truyền thống.
Điện ảnh Việt trong bối cảnh thích ứng bình thường mới, có ba bộ phim lịch sử được công chúng chờ đợi là "Trưng Vương", "Quỳnh hoa nhất dạ" và "Huyết rồng". Thế nhưng, thể loại phim lịch sử dường như vẫn còn gặp nhiều loay hoay trong giới nghệ thuật thứ bảy nước nhà.
Phim lịch sử không chỉ sở hữu giá trị nghệ thuật mà còn mang lại giá trị lịch sử, xã hội, thời đại rất lớn. Thế nhưng, dòng phim này không được khai thác nhiều tại Việt Nam. Nếu có, dấu ấn để lại trong lòng khán giả cũng rất mờ nhạt. Vì sao lại vậy?
Còn nhớ, năm 2015, đạo diễn Đinh Thái Thụy làm bộ phim “Mỹ nhân” lấy từ ngân sách nhà nước, đã bị dư luận lên tiếng về phục trang trong phim không chuẩn xác, thiếu bản sắc của văn hóa Việt. Nhiều năm qua, trang phục phim lịch sử vẫn liên tục gặp phải những vấn đề sai lệch. Mới đây nhất hai dự án lớn, “Quỳnh dạ nhất thảo” và phim “Kiều” cũng không tránh được những sai sót đáng tiếc đó.
So với điện ảnh lịch sử cổ trang Trung Quốc, Hàn Quốc... đang phát triển mạnh mẽ như vũ bão thì phim lịch sử xa xưa Việt Nam dường như đã bị bỏ lại một khoảng cách khá xa. Trong đó phim cổ trang Việt Nam thì hoàn toàn tụt hậu và giẫm chân tại chỗ so với các nước bạn.
Sau hàng loạt phim lịch sử gây tranh cãi, thậm chí bị phản ứng khá gay gắt vì quá… lạ mắt so với thực tế, câu chuyện cổ phục Việt tiếp tục gây chú ý trở lại khi mới đây, dự án phim cung đấu đầu tiên của Việt Nam có tựa đề “Phượng Khấu” công bố đưa vào sản xuất.
Hằng năm, cứ mỗi dịp kỷ niệm ngày Thương binh - Liệt sĩ, đề tài chiến tranh cách mạng lại trở thành chủ đề của hàng loạt chương trình âm nhạc được nhiều ban ngành các cấp, đơn vị nghệ thuật, địa phương tổ chức để tưởng nhớ, tri ân những người đã hy sinh xương máu cho nền độc lập của Tổ quốc. Nhưng nhiều năm gần đây, đề tài này bắt đầu được quan tâm khai thác trong những dự án âm nhạc cá nhân.
Dù chưa ra rạp, nhưng bộ phim lịch sử nhà nước đặt hàng "Mỹ nhân"của đạo diễn Đinh Thái Thụy đang lặp lại những lỗi về trang phục, một vấn đề tồn dư của phim lịch sử Việt. Vì sao những vấn đề được coi là căn cốt lại luôn lặp lại những sai sót không đáng có như thế. Và đến bao giờ, chúng ta mới thực sự có những bộ phục trang thuần Việt cho điện ảnh?