Nguyễn Khắc Trường - một đời văn gắn bó với nông thôn, với những phận người lam lũ và những mảnh đất chất chứa bao mâu thuẫn, yêu thương lẫn thù hận - đã khẳng định mình như một trong những gương mặt tiêu biểu của văn xuôi Việt Nam thời kỳ Đổi mới.
Đất thiêng Thanh Hóa không chỉ sản sinh nhiều “nhân kiệt” mà còn là nơi gắn bó, góp phần dựng nghiệp cho nhiều tướng lĩnh, nhà khoa học, nhà giáo dục, văn nghệ sĩ, trong đó có nhà văn Nguyễn Khắc Trường, tác giả tiểu thuyết “Mảnh đất lắm người nhiều ma”, một trong những tác phẩm xuất sắc nhất nền văn học Việt Nam đương đại vốn lấy nguồn tư liệu và cảm hứng chủ yếu từ xứ Thanh.
Nhà văn Nguyễn Khắc Trường chào chúng ta vào một buổi trưa giữa tiết trời thu Hà Nội. Tiết thu ấy đẹp như một bức tranh: "Hà Nội mùa thu, cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ, nằm kề bên nhau, phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu. Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội. Mùa hoa sữa về thơm từng con gió. Mùa cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ…".
Năm 1990 ở tòa soạn Tạp chí Văn nghệ quân đội (VNQĐ) số 4 phố Lý Nam Đế, nhà văn Nguyễn Khắc Trường hồ hởi ôm chồng sách 10 quyển "Mảnh đất lắm người nhiều ma" là sách tiêu chuẩn tác giả được hưởng vừa lấy về từ nhà xuất bản còn nguyên dây buộc. Ông gỡ lấy một quyển ký tặng tôi và bảo, “Tiến là bản đầu tiên đấy, đọc luôn đi, hay không dứt ra được đâu”.
Tôi biết bút danh Nguyễn Khắc Trường đầu tiên gắn trên trang bìa tiểu thuyết “Mảnh đất lắm người nhiều ma”. Tôi mua cuốn sách này khi tác phẩm vừa được trao Giải thưởng Hội Nhà văn năm 1991 cùng với “Bến không chồng” của Dương Hướng, “Thân phận tình yêu” (Nỗi buồn chiến tranh) của Bảo Ninh và sức nóng của nó tràn ngập các báo, đài.
Vào hồi 11h40 ngày mùng 2/10/2024, nhà văn Nguyễn Khắc Trường đã qua đời tại nhà riêng, hưởng thọ 78 tuổi, sau một thời gian dài chống chọi với căn bệnh hiểm nghèo.
Nhà văn Nguyễn Khắc Trường, tác giả tiểu thuyết "Mảnh đất lắm người nhiều ma" đã trút hơi thở cuối cùng hồi 11h40 ngày 2/10 tại nhà riêng ở Hà Nội, hưởng thọ 79 tuổi.
Tôi vẫn nhớ hơn 30 năm trước, in truyện ngắn đầu tay "Nỗi đau dòng họ", khi đến Tạp chí Văn nghệ Quân đội lĩnh nhuận bút và báo biếu xong, hít thở sâu mấy lần lấy can đảm để bước lên tầng hai đến phòng nhà văn Nguyễn Khắc Trường, mà tôi vẫn cứ do dự, ngần ngừ, dù trong tay đã thủ sẵn lá thư của ông gửi qua bưu điện nhận xét tác phẩm, động viên tôi tiếp tục sáng tác.
