Arthur Adams là một trong những điệp viên mật ít nổi tiếng nhất được phong danh hiệu Anh hùng Liên Xô. Ông bước vào ngành tình báo khi đã 50 tuổi. Sinh năm 1885 tại Thụy Điển, Adams không phải là công dân Liên Xô. Năm 1944, khi đang là điệp viên nằm vùng tại Mỹ với mật danh “Achilles”, ông đã thu thập được những tài liệu mật của dự án “Manhattan”, qua đó xác nhận việc Mỹ sắp chế tạo thành công bom nguyên tử. Đây là một thắng lợi lớn của tình báo Liên Xô.
Joel Barr và Alfred Sarant là hai đảng viên Cộng sản đã cung cấp bí mật quân sự của Mỹ cho Liên Xô, trở thành những điệp viên thành công nhất trong lịch sử nước này. Sau khi trốn khỏi Mỹ, thay đổi tên và giấu kín nguồn gốc xuất thân của mình, họ bắt đầu cuộc sống mới ở Liên Xô và đạt được một số thành tựu đáng kể trong khoa học.
Mới đây, cơ quan Tình báo Đối ngoại Liên bang Nga (SVR) đã tổ chức kỷ niệm 100 năm ngày sinh của điệp viên mật Liên Xô, Đại tá Vladimir Lokhov (1924 - 2024). Trong đời hoạt động của mình, ông không bao giờ gặp thất bại. Vì vậy, một thời gian dài, tên thật của ông được giữ kín. Các bản mật mã gửi về trung tâm luôn được ông ký bằng bí danh “Streltsov”. Nhân dịp này, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu câu chuyện của Đại tá tình báo Liên Xô Stanislav Korolyov về ông.
Trước đây, ba nhân vật được coi là điệp viên quan trọng nhất của Liên Xô trong các cơ quan tình báo Mỹ. Đó là hai sĩ quan CIA Aldrich Ames, Edward Lee Howard, và nhân viên FBI Robert Hanssen. hiện nay danh sách này được bổ sung thêm người thứ tư: cựu Phó Giám đốc Trung tâm phản gián của CIA Paul Redmond.
“Mossad” của Israel được coi là một trong những cơ quan tình báo lớn mạnh nhất thế giới. Có một thời, bộ phận của đất nước non trẻ này đã nhanh chóng chiếm được uy tín trên khắp thế giới. Việc bắt cóc một tên tội phạm Đức Quốc xã từ Nam Mỹ hay cướp tàu tuần dương hạm mang tên lửa bị loại bỏ của Pháp dường như không có gì là khó khăn đối với họ.
Năm 1962, Tổng thống Pháp Charles de Gaull được thông báo một tin chấn động. Trong nhiều năm, một “chuột chũi” Liên Xô đã hoạt động trong Bộ Tổng tham mưu Pháp và sau đó tại trụ sở NATO ở Paris. Điệp viên KGB này có quyền truy cập vào các tài liệu tuyệt mật của khối và nội dung của chúng đã được Liên Xô biết từ lâu.
Trước khi bị bắt, vợ chồng điệp viên Liên Xô Vadim và Larisa Maiorov đã có vài năm làm nhiệm vụ thành công ở Argentina. Là những người nhập cư bất hợp pháp và vô cùng thận trọng nên việc bị bắt giữ là điều hoàn toàn bất ngờ, họ không thể hiểu mình đã làm sai điều gì? Và mãi 20 năm sau, Vadim và Larisa mới phát hiện ra nguyên nhân tai họa của họ.
Trong cả thập kỷ, nhờ Heinz Felfe, tình báo Liên Xô đã không gặp tổn thất lớn nào ở CHLB Đức (cũ). Bởi vì người được tình báo CHLB Đức giao phụ trách phản giản chống Liên Xô hóa ra lại là điệp viên Liên Xô.
Trong số các điệp viên Liên Xô hoạt động thành công trên lục địa châu Á, có lẽ vị trí đầu tiên thuộc về sĩ quan Đức Walter Stennes. Ông sinh ngày 12/4/1895 trong gia đình sĩ quan Felix Stennes và bà Louise. Từ mười đến mười lăm tuổi, Walter học tại một trường thiếu sinh quân nằm trong lâu đài Bensberg ở ngoại ô Cologne. Năm 1910, ông chuyển đến Trường Thiếu sinh quân Hoàng gia ở Berlin, nơi trong số các bạn cùng lớp của ông có Hermann Gring.
Xuất thân từ tầng lớp thượng lưu trong xã hội, Harro Schulze-Boysen gần gũi với những người cộng sản ngay trong những năm 1930 của thế kỷ trước, khi đang theo học khoa luật ở trường đại học. Thiện cảm của Harro với hệ tư tưởng cánh tả không thay đổi, khi ông bỏ nghề luật sư vào phục vụ tại Bộ Hàng không Đức. Năm 1940, ông đồng ý làm việc cho tình báo Liên Xô với bí danh “Thủ lĩnh”.
Điệp viên Liên Xô Sándor Radó gốc Hungary là một đảng viên cộng sản trung kiên. Ông hoạt động ở Thụy Sĩ, nhưng nhận thông tin từ ban lãnh đạo chóp bu của quân đội Đức. Năm 1943, mạng lưới tình báo “Dora” của ông bị bại lộ. Không muốn trở lại Moscow vì sợ bị đàn áp, Sándor Radó chạy sang Paris. Nhưng các cơ quan an ninh Liên Xô không quên ông. Sau Chiến thắng phát xít, Sándor Radó bị buộc sang Liên Xô và lãnh án 20 năm tù.
Tháng 12/1942, Nam tước Rudolf von Scheliha đã bị xử tử tại Đức. Trước chiến tranh, nhà ngoại giao quý tộc cấp cao này đã trở thành điệp viên Liên Xô có giá trị nhất từng hoạt động tại Đệ tam Quốc xã.
Vào những năm 50 của thế kỷ trước, một vụ bê bối đã nổ ra tại Nhật Bản. Một mạng lưới tình báo Liên Xô được phát hiện đang hoạt động hiệu quả tại đây trong nhiều năm sau đó bị bại lộ do có sự phản bội.
Bằng cách hy sinh một di tích lịch sử, điệp viên Liên Xô Alexei Botyan đã một mình giải cứu cả thành phố Krakow ở Ba Lan khỏi bị Đức Quốc xã hủy diệt trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Cơ quan Tình báo đối ngoại Nga (SVR) nhân dịp kỷ niệm 100 năm lịch sử, đã lần đầu tiên cho công bố danh tính của 7 điệp viên mật xuất sắc của mình và cả dưới thời Liên Xô trước đây, vốn được xếp vào loại “lực lượng hậu bị đặc biệt”.
Xây dựng được một mạng lưới tình báo rộng khắp, thu được hàng trăm tài liệu bí mật của CIA và những nghiên cứu về bom nguyên tử , tàu ngầm, máy bay phản lực của Mỹ - đây chỉ là một phần công trạng của điệp viên William Fisher, mà trong một thời gian dài ông đã ẩn náu dưới cái tên Rudolph Abel.
Vào những thời khắc khó khăn nhất của đất nước, khi các điệp viên hiếm khi được phong quân hàm cao, ông đã là một vị tướng. Ông cũng là người thông báo trực tiếp từ trung tâm đầu não của Đức phát xít về kế hoạch tấn công Liên Xô của Hitler.
Bà Elizabeth Bentley đã qua đời vào năm 1963, nhưng thập niên 1940, bà đã tìm cách để thao túng cơ quan cảnh sát mật đáng gờm nhất thế giới cũng như trực tiếp đe dọa cả FBI. Cuộc đời của người phụ nữ này phi thường ra sao?
