Cuối năm 2013 và những tháng đầu năm 2014, hoạt động của các loại tội phạm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã được kiềm chế, song vẫn tiềm ẩn nhiều phức tạp, đặc biệt là tình trạng sử dụng vũ khí nóng như súng bắn đạn hoa cải, hung khí, dao, lê, mã tấu, súng tự chế… gây án. Một trong số đó phải kể đến vụ việc xảy ra tại địa bàn xã Sông Lô, TP Việt Trì. Do mâu thuẫn trong việc tranh chấp khai thác cát sỏi, nhóm đối tượng gồm 3 tên do Nguyễn Trường Sơn ở quận Kiến An, TP Hải Phòng và ổ nhóm do Nguyễn Hoàng Anh ở quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội cầm đầu đã dùng súng bắn đạn hoa cải, gây rối trật tự công cộng. Hậu quả là một số đối tượng trong hai ổ nhóm bị thương nặng…
Ngay sau khi sự việc xảy ra, các đối tượng đã tự thỏa thuận, ngầm đưa các nạn nhân đi chữa bệnh và bất hợp tác với cơ quan điều tra. Trước tình hình trên, Ban Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, tăng cường công tác quản lý địa bàn, đồng thời vận động nhân dân tham gia tố giác tội phạm. Ở mỗi địa bàn, các đơn vị lại có những mô hình hay, mang lại hiệu quả thiết thực. Ví dụ như ở các xã vùng cao thuộc địa bàn Tân Sơn (Phú Thọ), do phong tục, tập quán nên một số người dân vẫn có thói quen sử dụng súng săn. Nắm vững đặc điểm dân cư trên địa bàn quản lý, lãnh đạo Công an huyện Tân Sơn đã đưa ra mô hình mũi nhọn, chọn 2 xã trọng điểm là Vinh Tiền và Đồng Sơn, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản và người có uy tín trong dòng họ để tuyên truyền vận động. Các mức thưởng bằng tiền, hiện vật cho tập thể, cá nhân có thành tích tốt cũng là một trong những nguyên nhân để khích lệ mọi người tham gia, hưởng ứng.
Sau một thời gian thực hiện, với số tiền hơn 20 triệu đồng thưởng cho những tập thể, cá nhân có thành tích phát hiện, giao nộp VK,VLN, CCHT, Công an huyện Tân Sơn đã thu hồi được121 khẩu súng các loại. Đó là chưa kể việc nhân dân xã Xuân Đài phát hiện 5 quả đạn cối, 17 quả lựu đạn mỏ vịt, một khối đạn súng cối 60 bị han gỉ kết dính liền nhau có kích thước 20x40cm.
Tại TP Việt Trì, chính quyền địa phương đã quan tâm chỉ đạo kịp thời, quyết liệt, các ngành, các cấp vào cuộc và được quần chúng đồng tình ủng hộ. Kết quả sau 1 năm, việc vận động thu hồi đạt kết quả cao, gần một trăm khẩu súng quân dụng, súng săn tự chế, súng thể thao, súng hơi được thu hồi. 35 vụ liên quan đến VK,VLN, CCHT được khám phá, trong đó 15 vụ, 39 đối tượng bị đưa ra xét xử; 20 vụ xử lý hành chính, thu hồi 8 khẩu súng các loại, 118 kíp nổ, 200g thuốc nổ; triệt phá 5 ổ nhóm liên quan đến VK,VLN, CCHT. Đáng chú ý là việc bóc gỡ và triệt phá thành công ổ nhóm sản xuất và mua bán vũ khí.
Thượng tá Phùng Thế Ngôn, Phó trưởng Công an TP Việt Trì, người trực tiếp chỉ đạo vụ án cho biết: Đến tháng 4/2014, Đội CSĐT tội phạm về TTXH Công an TP Việt Trì đã làm rõ 7 đối tượng, thu giữ một số tang vật khác có liên quan đến vụ án. Đối tượng chính trong vụ án này là Nguyễn Trung Kiên (27 tuổi, trú tại khu 3, Thanh Vinh, thị xã Phú Thọ).
Sau khi bố mất, Kiên tiếp tục nhận đơn đặt hàng của một số khách quen, dù biết rõ hành vi đó là vi phạm pháp luật. Một trong số những khách hàng đó có Nguyễn Mười (25 tuổi, trú tại Phượng Lâu, TP Việt Trì).
Qua công tác vận động quần chúng, Công an TP Việt Trì có thông tin về hoạt động của Mười. Hồi 21 giờ ngày 19/1, tại tổ 60, khu Hợp Minh, Minh Phương, tổ công tác của Công an TP Việt Trì kiểm tra, phát hiện trong túi xách của Mười, có một khẩu súng, cùng một vỏ đạn bằng kim loại. Tại cơ quan Công an, Mười khai nhận đã mua khẩu súng trên của ông Nguyễn Văn Tập (64 tuổi) đã nghỉ hưu từ năm 2010 đến nay và mở xưởng cơ khí tại nhà ở thị xã Phú Thọ, ông Tập có con trai tên là Kiên.
Sau khi bí mật tiến hành dựng nhân thân của Kiên, lực lượng Công an TP Việt Trì tiến hành khám xét, kết quả đã thu giữ tang vật gồm 2 khẩu súng tự chế, 66 viên đạn các loại, 199 vỏ đạn các loại, 37 ống kim loại dạng nòng súng có kích thước khác nhau, 22 báng súng, 38 lò so kim loại có kích cỡ chiều dài khác nhau cùng 800 viên hạt lửa và nhiều máy móc, công cụ phục vụ cho việc sản xuất và chế tạo súng.
Liên quan đến vụ án này, sau khi củng cố hồ sơ, cơ quan CSĐT Công an TP Việt Trì đã khởi tố bắt tạm giam Mười và Kiên về hành vi tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng. Qúa trình đấu tranh, điều tra mở rộng vụ án, cơ quan điều tra đã làm rõ 5 đối tượng liên quan gồm: Tân, Hưng, Đức, Quý và Thọ. Vật chứng thu giữ tại nơi ở của Tân gồm 3 khẩu súng tự chế đã được tháo rời, 115 vỏ đạn có các kích cỡ khác nhau. Tại nơi ở của Hưng có 75kg viên bi chì, 3 bộ kẹp nhồi đạn cùng khoảng 5kg đạn súng hơi và thu giữ tại nơi ở của Thọ một khẩu súng hơi.
Chia sẻ với chúng tôi, Đại tá Lê Xuân Nghiệp, Trưởng phòng CSĐT tội phạm về TTXH Công an tỉnh Phú Thọ cho biết: Trong quá trình điều tra, giải quyết các vụ án này, bị hại thường không hợp tác với cơ quan Công an, gây rất nhiều khó khăn trong việc xác minh, làm rõ sự việc cũng như tiến hành truy tố, đề nghị xét xử. Một số vụ án, các đối tượng sử dụng vũ khí nóng để giải quyết mâu thuẫn có nguyên nhân bắt nguồn từ cả hai phía, vì vậy sau khi gây án, chúng thường tự sắp xếp, bất hợp tác với cơ quan Công an.
Như vậy, mâu thuẫn giữa các nhóm đối tượng vẫn âm ỉ và tiềm ẩn nguy cơ lớn hơn. Vì vậy, để ngăn chặn các ổ nhóm tội phạm hoạt động manh nha theo kiểu xã hội đen, có sử dụng vũ khí nóng, lực lượng Công an cơ sở cần tăng cường công tác quản lý địa bàn, quản lý đối tượng nổi, thu thập, củng cố hồ sơ để đưa đối tượng vào cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng theo Nghị định 76 và Nghị định 142 của Chính phủ. Bên cạnh đó, cần làm tốt công tác tham mưu cho chính quyền cơ sở tăng cường công tác quản lý VK, VLN, mở các đợt thu hồi vũ khí, vật liệu nổ trong nhân dân
