Theo cáo trạng, khoảng đêm 30/4/2020, tại khu vực đoạn sông Hồng thuộc địa phận xã Minh Châu (huyện Ba Vì), Tổ tuần tra Công an huyện Ba Vì kiểm tra và phát hiện tàu sông số hiệu VR16044730 đang khai thác cát trái phép. Trên tàu khi đó có Nguyễn Văn Hùng, Hà Văn Luận (SN 1969, trú tại xã Cam Thượng, huyện Ba Vì) và Phan Chí Thiết (SN 1993, trú tại xã Phú Châu, huyện Ba Vì). Tổ tuần tra đã tiến hành lập biên bản vi phạm, đo đạc khối lượng cát trên tàu, xác định tổng khối lượng là 46,7 m3. Tại thời điểm kiểm tra, Hùng, Luận và Thiết không xuất trình được giấy tờ về phương tiện, giấy phép liên quan đến hoạt động khai thác cát, tổ tuần tra đã yêu cầu các đối tượng đưa phương tiện tàu sông trên vào bờ để làm việc.
Quá trình điều tra xác định, tàu sông số hiệu VR16044730 là của Trần Văn Giáp (SN 1974, trú tại xã Cam Thượng, huyện Ba Vì) mua của Công ty cổ phần Đức Tuấn với giá 1,2 tỷ đồng. Sau khi mua tàu sông trên, Giáp thuê Luận là cháu của Giáp quản lý và sử dụng tàu sông này để vận chuyển thuê hàng hóa và khai thác cát tại mỏ khai thác của Công ty cổ phần Quảng Tây (thị trấn Tây Đằng, huyện Ba Vì).
Ngày 29/4/2020, Luận thuê Hùng là người cùng làng và Thiết là cháu của Hùng phụ giúp Luận vận hành hệ thống khai thác cát trên tàu sông nói trên với tiền công là 300.000 đồng một chuyến. Luận phân công Hùng có trách nhiệm kiểm tra, sửa chữa hệ thống hút cát, hệ thống máy của tàu sông và cùng với Thiết phụ giúp Luận trong quá trình vận hành hệ thống hút cát. Các đối tượng thống nhất sẽ đến mỏ của Công ty cổ phần Quảng Tây để mua vé khai thác cát.
Khoảng 23h ngày 29/4/2020, Luận trực tiếp điều khiển tàu sông số hiệu VR16044730, cùng đi trên tàu có Hùng và Thiết di chuyển từ khu vực Cảng Hồng Hà (thuộc địa phận thị xã Sơn Tây, Hà Nội) đến mỏ được cấp phép của Công ty cổ phần Quảng Tây tại thị trấn Tây Đằng (huyện Ba Vì) với ý định chờ đến sáng để mua phiếu hoạt động khai thác cát trong địa phận mỏ. Khi đi trên sông Hồng (thuộc địa phận xã Minh Châu, huyện Ba Vì), nhìn thấy có hai phương tiện tàu sông đang hoạt động khai thác cát, ba đối tượng đã điều khiển tàu sông đến gần khu vực này và thực hiện hút cát từ lòng sông đưa lên khoang chứa của tàu. Hành vi của ba đối tượng đã bị tổ tuần tra Công an huyện Ba Vì phát hiện.
Quá trình điều tra, cơ quan điều tra xác định, do Hà Văn Luận và Phan Chí Thiết chưa có tiền án, tiền sự nên UBND huyện Ba Vì ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về các hành vi “Khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, không sử dụng vật liệu nổ công nghiệp mà không có giấy phép khai thác khoáng sản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền” và “Thuyền viên làm việc trên phương tiện không có bằng hoặc giấy chứng nhận khả năng chuyên môn theo quy định”. Đối với Trần Văn Giáp, là chủ sở hữu của tàu sông số hiệu VR 16044730 bị UBND huyện Ba Vì ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về hành vi “Sử dụng giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện hút đã hết hiệu lực”.
Riêng Nguyễn Văn Hùng đã có một tiền sự vào ngày 26/7/2019 nên ngoài việc bị UBND TP Hà Nội xử phạt hành chính về hành vi “Khai thác cát trong phạm vi hành lang bảo vệ luồng mà không có giấy phép của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về tài nguyên” còn bị cơ quan điều tra khởi tố về hành vi “Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”. Hồ sơ vụ án này đã được chuyển tới TAND TP Hà Nội để nghiên cứu và xét xử trong thời gian tới.
