Theo quyết định công bố hôm 28-3, nhóm chuyên trách do Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý và Giám sát chất lượng Thực phẩm và Dược phẩm quốc gia (CFDA) đứng đầu. Ngoài quan chức cấp cao của CFDA, còn có người của Ủy ban Kế hoạch hóa gia đình và Y tế quốc gia, Bộ Công an, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Cơ quan giám sát không gian mạng...
Trước đó (24-3), đại diện Bộ Công an thông báo, lực lượng chức năng đã thu giữ 20.000 liều vaccine lậu, bắt hơn 130 người và khởi tố 69 vụ án hình sự có liên quan tới vụ bê bối này. Đồng thời cho biết, các nhà điều tra vẫn đang truy tìm đường đi của một số lượng lớn các loại vaccine không được cất giữ theo đúng quy trình hoặc hết hạn đã được bán tại hơn 20 tỉnh thành từ năm 2011.
 |
| Một liều vaccine không đạt chất lượng bị tịch thu. |
Được biết, có 29 công ty dược và 16 cơ sở y tế bị tình nghi có liên quan đến việc phân phối và sử dụng vaccine lậu. Riêng tại tỉnh Sơn Đông, cơ quan chức năng đã thu giấy chứng nhận và đình chỉ hoạt động của 3 công ty dược. Các loại vaccine buôn bán bất hợp pháp có tổng giá trị 310 triệu Nhân dân tệ (NDT, tương đương khoảng 47,6 triệu USD).
Theo thống kê, Trung Quốc hiện có 41 cơ sở sản xuất vaccine hợp pháp với 64 loại vaccine khác nhau, đáp ứng tới 95% nhu cầu vaccine trong nước, nhưng người dân nước này đang lo lắng về những lỗ hổng trong quy định về hoạt động cung ứng dược phẩm ra thị trường sau khi đường dây buôn bán vaccine trái phép liên quan tới nhiều công ty dược phẩm tại 24 tỉnh, thành phố vừa bị phát hiện.
Đường dây kể trên do bác sỹ họ Bàng ở Bệnh viện Nhân dân Mẫu Đơn ở Tế Nam (từng làm việc tại Bệnh viện Hà Trạch, tỉnh Sơn Đông) và con gái họ Tôn, đã tốt nghiệp đại học Y cầm đầu. Là quốc gia sản xuất vaccine lớn nhất thế giới, nên vụ bê bối do mẹ con Bàng-Tôn gây ra thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận.
Tân Hoa xã dẫn lời quan chức Bộ Công an và CFDA cho biết, mẹ con Bàng-Tôn đã mua lại các liều vaccine bệnh cúm và bệnh dại sắp hết hạn với giá rẻ, rồi bán lại để hưởng chênh lệch. Bởi những loại vaccine này thuộc loại phải trả tiền để tiêm cho con cái, chứ không phải loại miễn phí.
Và mẹ con Bàng-Tôn đã mua số vaccine kém chất lượng ở một số cơ sở y tế cấp phường xã hoặc quận, huyện tại nhiều tỉnh, thành và 3 công ty dược. 3 công ty dược này đã bị điều tra sáng 23-3, trong đó có một công ty đã bị đình chỉ hoạt động.
CFDA cho biết, có 9 loại vaccine như ngừa cúm, viêm gan A, viêm màng não, thủy đậu, bệnh dại… liên quan tới vụ bê bối vaccine tại 24 tỉnh, thành phố. Nhưng hiện vẫn chưa rõ đã có bao nhiêu trẻ em bị tiêm phải loại vaccine kém chất lượng kể trên.
 |
| Cảnh sát bắt bà Bàng, 47 tuổi, cựu bác sĩ ở tỉnh Sơn Đông. |
Phó giáo sư Vương Nguyệt Đơn thuộc Đại học Bắc Kinh coi việc bán vaccine kém chất lượng tương đương với “hành vi giết người” bởi người bị tiêm phải loại vaccine này sẽ nhiễm bệnh, thậm chí mất mạng khi tiếp xúc với những nguồn bệnh mà họ tưởng là đã được tiêm phòng miễn dịch.
Nhiều phụ huynh đã tuyên bố, sẽ chỉ cho con cái họ tiêm vaccine nhập khẩu từ nước ngoài. Dư luận yêu cầu ông Tôn Giản Trạch, Cục trưởng CFDA phải từ chức vì đã để xảy ra vụ bê bối vaccine này. Giới chức CFDA đã và đang tìm cách trấn an dư luận.
Trong tuyên bố hôm 24-3, ông Lý Quốc Khánh, Trưởng phòng Quản lý dược thuộc CFDA cho biết, vaccine trong vụ bê bối đã được tiêm cho nhiều trẻ em ở tỉnh Sơn Đông đang được giám sát chặt chẽ và họ chưa nhận được bất cứ phản ánh nào về vấn đề này.
Đồng thời khẳng định, đa phần vaccine trong đường dây tiêu thụ kể trên (bị phanh phui hôm 18-3) thuộc loại "không được bảo quản trong dây chuyền lạnh theo đúng quy trình" chứ không phải vaccine quá hạn sử dụng.
Cũng theo tuyên bố của ông Lý Quốc Khánh, trị giá lô vaccine trái phép bị phát hiện là 50 triệu NDT (hơn 7,6 triệu USD), không phải gần 90 triệu USD như thông tin ban đầu. Mặc dù cơ quan chức năng đã đưa ra nhiều thông báo, nhưng dư luận vẫn đặt câu hỏi, tại sao mạng lưới buôn bán vaccine bất hợp pháp kể trên hoạt động từ năm 2011, và người ta phát hiện vụ việc từ cuối tháng 4-2015, nhưng mãi tới hôm 18-3 mới chính thức công bố...
Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cho rằng, vụ việc đã vạch trần nhiều lỗ hổng trong điều hành và ra lệnh cho các cơ quan chức năng mở cuộc điều tra toàn diện. Đài truyền hình trung ương đã liệt kê 24 tỉnh, thành từng nhập vaccine kém chất lượng.
