"Chúa tể chiến tranh"
Đứng trước vành móng ngựa ở tòa án tối cao bang New York, Mỹ một người đàn ông Nga trung tuổi nói và được phiên dịch lại: "Tôi không bao giờ có ý định giết hại ai hay bán bất kì thứ vũ khí nào. Chúa biết điều tôi nói là sự thật".
Thẩm phán New York tuyên bố, người đàn ông này phải chịu án 25 năm tù vì gián tiếp gây ra cái chết cho hàng triệu người dân. Đây chính là "chúa tể chiến tranh" hay "lái buôn thần chết" Viktor Bout, tên tội phạm khét tiếng của thế giới ngầm mafia.
Sau khi Liên Xô sụp đổ những năm 1990, buôn vũ khí trở thành một lĩnh vực kiếm bộn tiền cho những kẻ mafia. Chúng chiếm được số lượng lớn vũ khí và bán ra nước ngoài kiếm lời.
Trong số những trùm mafia buôn vũ khí khét tiếng nhất thế giới, Viktor Bout là cái tên không thể bỏ qua. Sinh năm 1967 tại Tajikistan thuộc Liên Xô cũ, Bout là một người có trí tuệ siêu việt khi tốt nghiệp Học viện Ngoại ngữ Quân sự Moscow và có thể nói thông thạo 6 thứ tiếng.
Bout phục vụ trong quân đội Liên Xô với hàm trung úy. Trong thời gian Liên Xô tham chiến ở Angola thời điểm năm 1987, Bout là trung tá, điều hành các chuyến bay vận chuyển nhiên liệu tới quốc gia châu Phi. Sau khi Liên Xô tan rã, Bout cũng giải ngũ.
Ban đầu, Bout chuyên buôn bán các mặt hàng gia dụng như quần áo, nước ngọt nhưng số tiền kiếm được quá ít ỏi. Bout nghĩ ra một cách khác khi nhìn thấy cơ hội từ số vũ khí vô chủ.
Ông ta bỏ tiền ra mua lại vũ khí của những sĩ quan muốn bán lại súng ống. Số vũ khí này sau đó được Bout bán lại. Bout mua hẳn một chiếc máy bay vận tải Ilyushin 76 rồi làm mới, chuyển hẳn sang buôn vũ khí, từ súng ống, xe bọc thép, xe tăng tới tên lửa đất đối không.
Bout làm ăn với nhiều lãnh đạo khác nhau, trong đó có nhà độc tài Charles Taylor ở Liberia để đổi lấy đá quý, cho cố lãnh đạo Gaddafi ở Libya để lấy dầu lửa. Trong cuộc nội chiến ở Sierra Leone, vũ khí của Bout khiến 15 vạn người thiệt mạng.
 |
| Viktor Bout khi sa lưới. |
Tung hoành
Năm 1995, Viktor Bout nhận được điện thoại từ một giáo sĩ Hồi giáo dòng Sunni cư trú ở khu vực Pakistan và Afghanistan. Trong cuộc nói chuyện, thủ lĩnh Mullah Omar của tổ chức khủng bố Taliban nói rằng muốn gặp Bout.
Trùm vũ khí kể lại: "Tôi biết Taliban không ưa gì tôi vì chính phủ Afghanistan được tôi cấp vũ khí. Nhưng Mullah có lời mời thì tôi sẽ nhận". Mullah yêu cầu Bout cung cấp cho phiến quân Taliban 30 tấn vũ khí và lời đề nghị này nhanh chóng được thực hiện.
Trong 2 tháng với 45 chuyến bay vận tải ngày đêm, Bout đã đưa tới Afghanistan rất nhiều súng đạn. Đây là nguyên nhân chính giúp Taliban chiếm được thủ đô Kabul. Khi liên minh phương Bắc do Massoud lãnh đạo tìm cách lật đổ Taliban, Bout cũng bán luôn vũ khí cho lực lượng này.
Vào tuổi 30, Bout trở thành tỉ phú đô-la khi có trong tay phi đội máy bay vận tải hơn 60 chiếc. Công ty của ông ta đăng ký trụ sở ở Trung Phi với tên gọi "công ty vận tải hàng không dân sự Viktor Bout".
Ít người biết rằng công ty "dân sự" này chuyên cung cấp vũ khí quân dụng cho nhiều quốc gia châu Phi. Năm 2000, Bout từng nhận được lời mời và đã tới Rwanda ở châu Phi để hướng dẫn binh sĩ ở đây sử dụng vũ khí, kể cả vũ khí hóa học do Bout cung cấp.
Cũng chính vì các hoạt động tội phạm ở cấp độ quốc tế này, Bout trở thành mục tiêu bị nhiều quốc gia truy bắt. Tuy nhiên, việc bắt giữ và thu thập chứng cứ chống lại Bout không hề đơn giản.
Một nhà báo Bỉ là Dirk Draulans từng bám theo Bout tới Congo khi "lái buôn thần chết" định bán 16.000 khẩu súng AK-47 và 2 triệu viên đạn cho quốc gia này. Khi Dirk cùng đồng nghiệp định chụp ảnh Bout thì một vệ sĩ của ông ta xuất hiện, làm động tác lưỡi dao chém qua cổ để nói rằng nếu Dirk ghi hình, ông sẽ bị giết.
Điều quan trọng nhất khi bắt Bout là chứng minh ông ta là lái buôn vũ khí chứ không phải môi giới hay vận chuyển thuê. Và, một điệp viên thuộc Cơ quan Bài trừ Ma túy Mỹ (DEA) và luật sư Andew Smulian, tự nhận mình là người của lực lượng vũ trang Colombia (FARC) rồi liên lạc với Bout.
Trong cuộc nói chuyện, họ đề nghị Bout cung cấp lượng lớn vũ khí và đổi lại là số cocaine lên tới hàng tấn. Bout ngay lập tức đồng ý và cả hai hẹn nhau ở Thái Lan để thực hiện phi vụ này. Và trùm tội phạm nhanh chóng sa lưới.
