Theo dự thảo này, TP thuộc tỉnh phải là trung tâm tỉnh lỵ, trung tâm tổng hợp cấp tỉnh, đầu mối giao thông, giao lưu trong tỉnh hoặc đô thị thuộc tỉnh, trung tâm chuyên ngành của vùng liên tỉnh, đầu mối giao thông, giao lưu của vùng liên tỉnh. Có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội của một vùng trong tỉnh, một tỉnh hoặc một số lĩnh vực đối với vùng liên tỉnh.
Ngoài ra, TP thuộc tỉnh cũng cần đáp ứng một số tiêu chuẩn khác như: Được thành lập trên cơ sở đô thị đã được cấp có thẩm quyền công nhận là đô thị loại III trở lên; quy mô dân số đạt 100.000 người trở lên; tỷ lệ lao động phi nông nghiệp nội thành đạt 80% trở lên; tỷ trọng công nghiệp – xây dựng, thương mại – dịch vụ – du lịch trong cơ cấu kinh tế đạt tối thiểu 80%…
Quy định chi tiết tiêu chuẩn thị xã thuộc tỉnh
Dự thảo cũng nêu chi tiết tiêu chuẩn thị xã thuộc tỉnh, thị xã thuộc TP trực thuộc Trung ương. Cụ thể là: Phải có thị trấn đã được cấp có thẩm quyền công nhận là đô thị loại IV; quy mô dân số tối thiểu là 50.000 người; mật độ dân số nội thị đạt 4.000 người/km2 trở lên; tỷ lệ lao động phi nông nghiệp nội thị đạt 75% trở lên; tỷ trọng công nghiệp – xây dựng, thương mại – dịch vụ – du lịch trong cơ cấu kinh tế tối thiểu đạt 75%; tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính trực thuộc dự kiến thành lập đạt 1/2 trở lên…
So với các thị xã nêu trên, các quận thuộc TP trực thuộc Trung ương có tiêu chuẩn về mật độ dân số cao hơn, tối thiểu là 10.000 người/km2. Các tiêu chuẩn về tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, tỷ trọng công nghiệp – xây dựng, thương mại - dịch vụ - du lịch trong cơ cấu kinh tế cũng cao hơn, đạt 90% trở lên.
Trình tự thành lập đơn vị hành chính đô thị
Theo dự thảo, UBND cấp huyện, theo sự chỉ đạo của UBND cấp tỉnh, sẽ lập Đề án thành lập ĐVHCĐT; tiến hành lấy ý kiến cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình trước khi trình HĐND cùng cấp thông qua và trình UBND cấp tỉnh.
UBND cấp tỉnh trên cơ sở ý kiến thẩm định của Sở Nội vụ trình HĐND cùng cấp thông qua trước khi trình Chính phủ xem xét, quyết định.
Bộ Nội vụ có trách nhiệm tổ chức thẩm định hồ sơ thành lập ĐVHCĐT trình Chính phủ xem xét, quyết định việc thành lập ĐVHCĐT
