Nhờ nỗ lực trong thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công các tháng đầu năm 2025, nhiều công trình, dự án trọng điểm của TP Hồ Chí Minh đã hoàn thành và đưa vào sử dụng như tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên); dự án nâng cấp, mở rộng đường Vành đai 2, Quốc lộ 50; dự án xây dựng Nhà ga hành khách T3 - Cảng Hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất; dự án đường nối Trần Quốc Hoàn - Cộng Hòa; cùng các bệnh viện cửa ngõ như: Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn, Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố…
Tuy nhiên, tiến độ giải ngân sau khi sắp xếp lại các đơn vị hành chính vẫn còn chậm, chưa đạt yêu cầu đề ra do nhiều khó khăn, vướng mắc. Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP Hồ Chí Minh đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 được phê duyệt vào tháng 6/2025 đã ảnh hưởng đến tiến độ một số dự án phải chờ quy hoạch chung để điều chỉnh các đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000, quy hoạch chi tiết 1/500 nhằm đủ điều kiện triển khai.
Ngoài ra, tình trạng thiếu hụt nguồn cung vật liệu cát san lấp vẫn tồn tại; công tác vận chuyển từ mỏ vật liệu đến công trường còn khó khăn, chưa được giải quyết triệt để, ảnh hưởng đến tiến độ thi công và giải ngân các dự án trọng điểm.
Về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tiến độ còn chậm do khó khăn trong xác định giá đất đền bù, chưa đạt thỏa thuận với người dân, chậm bàn giao mặt bằng. Việc xác định nguồn gốc sử dụng đất gặp nhiều trở ngại do đất chuyển nhượng qua nhiều lần, mất nhiều thời gian hoàn thiện hồ sơ thu hồi.
Đối với các dự án phát sinh phải điều chỉnh hợp đồng (giá hoặc thời gian thực hiện), việc xác định nguyên nhân chủ quan, khách quan và kiểm điểm trách nhiệm các tổ chức, cá nhân liên quan trước khi phê duyệt điều chỉnh cũng làm kéo dài tiến độ. Một số dự án thực hiện trong thời gian dài, qua nhiều giai đoạn nên việc xác định nguyên nhân dẫn đến tăng chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng mất nhiều thời gian, khiến việc điều chỉnh chủ trương đầu tư bị chậm.
Về nguyên nhân chung, Luật Đầu tư công có hiệu lực từ đầu năm 2024, nhưng đến ngày 8/4/2025, Chính phủ mới ban hành Nghị định số 85/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành. Cùng với đó, nhiều dự án được TP Hồ Chí Minh bổ sung và triển khai gấp trong giai đoạn cuối kỳ trung hạn, làm ảnh hưởng đến tiến độ thẩm định, quyết định và điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Công tác sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp cũng tác động đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt là các dự án trụ sở hành chính cấp huyện phải tạm ngừng để rà soát hiệu quả đầu tư, tránh lãng phí. Ngoài ra, một số nhà thầu năng lực hạn chế buộc chủ đầu tư phải xử phạt, thậm chí hủy thầu và lựa chọn nhà thầu thay thế, làm mất thêm thời gian.
Để khắc phục thực trạng này, TP Hồ Chí Minh đang tập trung tháo gỡ dứt điểm khó khăn, vướng mắc của các dự án chậm thủ tục, với tinh thần quyết liệt và chủ động hơn, nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong những tháng còn lại của năm 2025, nhất là các dự án có kế hoạch vốn lớn.
Thành phố tăng cường theo dõi, đôn đốc, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục; siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong giải ngân vốn đầu tư công, xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ do nguyên nhân chủ quan. Đồng thời, TP cũng kiện toàn các tổ chức phối hợp liên ngành để triển khai hiệu quả các công trình, dự án trọng điểm sau sắp xếp.
Đề xuất loạt giải pháp cấp bách thúc đẩy giải ngân vốn ODA và đầu tư công 
Hà Tĩnh "thúc" giải ngân vốn đầu tư công 
