Tổng thống và cựu Bộ trưởng Tư pháp đều bị điều tra

• Cựu Bộ trưởng Tư pháp đối mặt với bản án 30 năm tù

Bởi trước đó, ông Rodrigo Duterte đã xác nhận với đài BBC rằng, từng bắn chết 3 nghi phạm. Theo tuyên bố của Tổng thống Rodrigo Duterte, ông đã giúp cảnh sát giết 3 nghi phạm trong một vụ bắt cóc năm 1988.

Nhưng Ernesto Abella, người phát ngôn của ông Rodrigo Duterte đã bác bỏ việc này - Tổng thống đã nói quá lên và ông chưa từng giết ai. Văn phòng Tổng thống Philippines cũng tuyên bố, các vụ giết người của ông Rodrigo Duterte khi còn làm Thị trưởng Davao là hợp pháp.

Ông Martin Andanar, thư ký truyền thông của Tổng thống cho biết, các cuộc điều tra khi còn làm Thị trưởng Davao của ông Rodrigo Duterte cho thấy "không có bằng chứng liên quan đến các vụ giết người không qua xét xử ở Davao".

Thông báo của Tổ chức giám sát nhân quyền độc lập Philippines được đưa ra sau khi Cao ủy Nhân quyền của Liên hợp quốc, ông Zeid Ra'ad al-Hussein cho rằng, sự thừa nhận giết tội phạm ma túy của ông Rodrigo Duterte "rõ ràng đã cấu thành tội giết người" và kêu gọi giới chức Philippines mở cuộc điều tra về vấn đề này.

Trước đó, người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest cho rằng, Mỹ quan ngại về những vụ giết tội phạm không qua xét xử của Tổng thống Rodrigo Duterte.

Ngay sau khi biết tin này, Tổng thống Rodrigo Duterte đã chỉ trích cáo buộc do Cao ủy Nhân quyền của Liên hợp quốc đưa ra, thậm chí còn gọi ông Zeid Ra'ad al-Hussein là "tên hề" và "kẻ ngốc", không có quyền nói ông phải làm gì.

Chủ tịch Thượng viện Aquilino Pimentel và Thượng nghị sĩ Panfilo Lacson đều cho rằng, ông Zeid Ra'ad al-Hussein dường như không có kiến thức về luật pháp ở Philippines. 

Về phần mình, Chủ tịch Ủy ban Nhân quyền Philippines Chito Gascon (Jose Gascon) vừa tuyên bố, một đội điều tra đang tiếp cận vụ việc và sẽ làm rõ những cáo buộc kể trên.

Ủy ban Nhân quyền Philippines tuy là cơ quan của Chính phủ, nhưng hoạt động độc lập, với nhiệm vụ truy tố những người thực thi pháp luật hoặc quan chức có hành vi tra tấn, giết người ngoài vòng pháp luật hay vi phạm Hiến pháp của Philippines. Ủy ban này từng điều tra Tổng thống Rodrigo Duterte khi ông là Thị trưởng Davao, nhưng không khởi tố hay đưa ra cáo buộc hình sự nào về vấn đề này.

Cựu Bộ trưởng Tư pháp, Thượng nghị sĩ Leila de Lima.

Ông Chito Gascon cho biết, các cuộc điều tra trước đây về những sự kiện ở thành phố Davao không tìm thấy chứng cứ nào cho thấy, ông Rodrigo Duterte có liên quan trực tiếp tới việc giết người. Do đó đã đề nghị chuyển những cáo buộc chống lại ông Rodrigo Duterte sang hướng "trách nhiệm của lãnh đạo".

Ông Chito Gascon còn nói, ông Rodrigo Duterte sẽ được miễn truy tố khi làm Tổng thống. Nhưng đề nghị của ông Chito Gascon không được các công tố viên chấp nhận.

Hãng Reuters vừa đăng đơn kiện của Bộ Tư pháp Philippines (gửi ngày 21-12) tố cáo Thượng nghị sĩ Leila de Lima cố tình phá hoại cuộc điều tra của Quốc hội về cáo buộc bà dính líu tới buôn bán ma túy. Đồng thời cho rằng, bà Leila de Lima đã yêu cầu người lái xe cũ ẩn náu để tránh trát hầu tòa. 

Những nghị sỹ ủng hộ Tổng thống Rodrigo Duterte trong Quốc hội cho rằng, bà Leila de Lima (cựu Bộ trưởng Tư pháp) đã không tôn trọng cuộc điều trần tại Quốc hội. 

Nhưng bà Leila de Lima đã bác bỏ mọi cáo buộc và nộp đơn kiện lên Tòa án tối cao nhằm ngăn chặn việc ông Rodrigo Duterte bôi nhọ thanh danh mình. 

Thượng nghị sĩ Leila de Lima là một trong ít chính trị gia ở Philippines dám chỉ trích công khai chiến dịch truy quét tội phạm ma túy của Tổng thống Rodrigo Duterte. Và từng là người phụ trách cuộc điều tra của Thượng viện về các vụ giết tội phạm ma túy không qua xét xử kể từ khi ông Rodrigo Duterte lên nắm quyền. 

Dư luận đang quan tâm tới cái chết của ông Larry Que, chủ tờ báo địa phương Catanduanes News Now ở tỉnh Catanduanes. Bởi ông Larry Que bị ám sát (bị một tay súng lái xe môtô bắn vào đầu hôm 19-12) sau khi phát hành số báo có bài viết lên án sự tắc trách của chính quyền địa phương khi để một cơ sở sản xuất ma túy đá hoạt động ngang nhiên và mới bị lực lượng chức năng triệt phá.