Tổng thống Ai Cập và chính sách đối ngoại cân bằng

Chuyến thăm Trung Quốc (dự kiến) và Iran vào tuần tới và chuyến thăm Mỹ vào tháng sau của Tổng thống Ai Cập Mohammed Morsi tuy chưa diễn ra nhưng đã gây chú ý mạnh bởi nó đánh dấu định hướng chính sách đối ngoại của ông Morsi. Đặc biệt, người Mỹ đang theo dõi chặt chẽ xem vị Tổng thống Hồi giáo này sẽ đi theo hướng nào giữa Đông và Tây để có đối sách phù hợp.

Các tờ báo ở châu Á xoáy mạnh vào thái độ và định hướng quan hệ đối ngoại của Tổng thống Morsi trong bối cảnh quan hệ với Mỹ và những động thái của Mỹ đối với Ai Cập trong thời gian gần đây, nhất là kể từ khi ông Morsi lên làm Tổng thống. Theo kế hoạch dự kiến, ông Morsi sẽ đến Bắc Kinh thăm Trung Quốc 3 ngày, bắt đầu vào ngày 27/8, theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào. Sau đó, trên đường trở về, ông sẽ ghé qua thăm Iran tiện thể dự Hội nghị cấp cao Phong trào Không liên kết (NAM) tại Tehran vào ngày 31/8.

Tờ Al-Ahram của Ai Cập đề cập cụ thể những vấn đề Tổng thống Morsi sẽ bàn bạc trong cuộc hội đàm với Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, như cuộc khủng hoảng tại Syria, vấn đề Palestine,…

Tờ Al-Ahram kết luận: Hai chuyến đi có thể đánh dấu những thay đổi trong chính sách đối ngoại của Ai Cập trong bối cảnh 2 nước Trung Quốc và Iran đều đang có mối quan hệ căng thẳng với Mỹ - một đối tác mà trước đây Ai Cập từng là đồng minh khá thân thiết, đặc biệt là dưới thời Tổng thống Hosni Mubarak.

Trong khi đó, Hãng tin AP ngày 23/8 dẫn lời người phát ngôn của Tổng thống Ai Cập nói rằng, ông Morsi cũng sẽ đi thăm Mỹ, nhưng khoảng 1 tháng sau chuyến thăm Trung Quốc và Iran. Chuyến thăm dự kiến bắt đầu từ ngày 23/9, nhân dịp ông Morsi đến New York dự hội nghị thường niên Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

Tờ Asia Times cho rằng, việc ông Morsi không chọn nước Mỹ làm nơi đầu tiên cho chuyến công du của mình là một động thái cho thấy ông Morsi đang "coi thường" nước Mỹ. Asia Times phân tích: Tổng thống Mỹ Barack Obama là một trong những vị nguyên thủ đầu tiên trên thế giới chúc mừng ông Morsi khi ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Ai Cập hồi tháng 5/2012.

Rồi sau đó, cũng chính ông Obama đã viết một bức thư, cử Thứ trưởng Ngoại giao William Burns trực tiếp mang thư đến Cairo trao tận tay cho ông Morsi. Nội dung bức thư chứa đựng lời mời Tổng thống Morsi sang thăm nước Mỹ. Sau ông Burns là 2 chuyến thăm đầy ý nghĩa của Ngoại trưởng Hillary Clinton và Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta ngay trong tuần lễ đầu tiên ông Morsi nhậm chức (đầu tháng 7/2012). Ông Panetta trở về Washington mang theo niềm lạc quan vô bờ bến về sự "hợp tác vui vẻ" giữa ông Morsi với các tướng quân đội - những "người cũ" của thời ông Mubarak, đảm bảo sự tiếp tục trung thành với quan hệ đồng minh Mỹ-Ai Cập bấy lâu nay.

Thế nhưng, niềm lạc quan của ông Panetta chưa kéo dài được lâu thì ông Morsi bất ngờ thay một loạt tướng tá quân đội và an ninh,  trong đó có các nhân vật cộm cán của thời Mubarak và được Mỹ ủng hộ, hy vọng sẽ tiếp tục ủng hộ chính sách của Mỹ tại Trung Đông. Đáng nói hơn, mặc dù "đặt vé" trước nhưng Washington không được ông Morsi ưu tiên. Thay vì thế, ông chọn Trung Quốc và Iran - 2 "kình địch" của Mỹ ở phương Đông.

Tổng thống Ai Cập và chính sách đối ngoại cân bằng ảnh 1
Tổng thống Ai Cập Mohammed Morsi tại Hội nghị cấp cao OIC trung tuần tháng 8.

Giới phân tích đánh giá quyết định chọn đi thăm Trung Quốc và Iran trước Mỹ là một sự thay đổi căn bản trong chính sách đối ngoại của Ai Cập thời kỳ "hậu Mubarak", tiếp sau những thay đổi trong cơ cấu quyền lực trong nước. Sự thay đổi này dẫn đến việc hình thành một chính sách đối ngoại mới: độc lập, không thiên về bên nào, không phụ thuộc vào ai. Và chính sách đối ngoại đó mang đậm dấu ấn Muslim Brotherhood. Khi chọn lựa chính sách đối ngoại này, Muslim Brotherhood tính toán rằng nó sẽ phù hợp với tâm nguyện chung của công chúng Ai Cập là muốn có một chính sách đối ngoại mới, theo chiều hướng "chống Mỹ, bài Israel", thoát khỏi chính sách "sai lầm" của thời ông Mubarak. Hơn nữa, Muslim Brotherhood cũng không muốn lệ thuộc quá nhiều vào các khoản viện trợ của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) hoặc nguồn dầu hỏa giàu có của các nước Hội đồng hợp tác Vùng Vịnh (GCC).

IMF mới đây đã đặt ra điều kiện khó khăn cho khoản viện trợ 3,2 tỉ USD cho Ai Cập. Trong khi đó, các nguồn tài chính khác, như Ngân hàng Phát triển Hồi giáo (IDB) ở Jeddah (Arập Xêút) đã hứa cho Ai Cập vay 2,5 tỉ USD, còn Qatar thì đã ký gửi vào Ngân hàng Trung ương Ai Cập 2 tỉ USD để giúp ổn định ngoại hối cho Ai Cập. Những khoản trợ giúp này đều ít nhiều "thòng" theo một hay nhiều điều kiện mà Ai Cập không muốn.

Trong việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng tại Syria, Ai Cập đã thể hiện rõ quan điểm độc lập của mình thông qua các hoạt động của Tổng thống Morsi tại Hội nghị cấp cao Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) mới đây. Morsi thể hiện lập trường rõ ràng rằng Ai Cập sẽ không tiếp tục phụ thuộc hay chịu lép vế trước phương Tây và các đồng minh trong khối Arập; Ai Cập sẽ không chấp nhận vai trò "đầu tàu" của Thổ Nhĩ Kỳ tại khu vực Trung Đông sau làn sóng "Mùa xuân Arập"; và việc Morsi lôi kéo Iran vào Nhóm Tiếp xúc như một đối tác giải quyết khủng hoảng Syria là một cách gián tiếp bác bỏ các giải pháp của phương Tây và Ankara

Văn Trương (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.