Bạc tóc rồi vẫn phải nói chia tay!
Biết làm thế nào đây em, người phụ nữ mà tôi đã từng yêu đến tưởng như quên đi chính bản thân mình. Tôi không đẹp trai, hào hoa. Tôi là hòn đá cuội. Nhưng tôi là một diễn viên và tôi biết em yêu tôi vì những nhân vật mà tôi thể hiện. Ngày đó, chính tôi cũng lầm lẫn rằng tôi đẹp như chính những nhân vật của mình. Ngày đó, tôi đồng nhất đám đông ngưỡng mộ nhân vật của tôi với sự ngưỡng mộ bản thân người nghệ sỹ trong tôi. Ngày đó, tôi và em yêu nhau trong hào quang lấp lánh. Ngày đó, vợ tôi đã mất, con tôi còn nhỏ, em đến và em tìm cách nâng niu cuộc đời tôi như vuốt phẳng lại những gợn sóng đớn đau trong tấm áo đời người.
Tôi không biết tôi đã yêu em vì điều đó. Hay đơn giản tôi cần phải có một người phụ nữ ở bên cạnh như biết bao nhiêu người đàn ông bình thường khác. Hoặc, tôi cần có cảm giác được nâng niu như biết bao thằng đàn ông biết mình có sức hấp dẫn với phụ nữ. Tôi không biết. Chỉ biết những ngày đầu tình yêu luôn là những ngày nắng đẹp.
Khi ấy thì tôi cũng đã ngoài bốn mươi. Cuộc sống nghệ sỹ với nhiều gieo neo. Tôi đi diễn, mỗi suất diễn đủ ăn vài bát phở. Em đi dạy nhạc cho học trò, cũng được vài bát phở nữa. Cuộc sống kì cạch bên nhau. Ngày đó vui, nhưng ngày đó không dài. Vì cuộc sống và vì những suy nghĩ khác nhau nhiều quá.
Tôi nói với em, chúng ta cần có những khoảng lặng riêng. Bởi anh là nghệ sỹ. Con gái anh nó từ bỏ anh cũng vì em đó, em biết không? Nó phải về nhà bà ngoại nó sống như một đứa trẻ mồ côi đó, em biết không? Bữa đó tôi say xỉn, tôi quát mắng em vậy đó, chứ bình thường tôi chẳng bao giờ quát mắng ai, nói nặng một tiếng là cả đêm thao thức. Bữa đó em nhìn tôi trừng trừng. Tôi nghĩ rằng em đủ tha thứ, em đủ sự từng trải để chia sẻ với những nỗi khó khăn của người đàn ông, trước nghĩa tình chồng vợ và trước chuyện cha con. Tôi không biết mọi chuyện lại trở thành một ngòi lửa. Và lửa cứ âm ỉ cháy, lửa như một cơn thiêu đốt, ám ảnh và đau đớn. Mà phải mãi về sau tôi mới biết, tôi mới ngấm đòn, tôi mới ngã quỵ.
Em là người đàn bà ghen tuông đến độ ích kỷ. Tôi đã từng nghĩ phụ nữ nào cũng ghen nhưng có lẽ em là người tuyệt đỉnh. Tôi không muốn nói ra đâu em, nhưng quả thực tôi vẫn cảm thấy nhói lên, khi nghĩ đến những cơn ghen kinh hoàng của em. Hơn hai chục năm sống với nhau, nhà ta đi mua lại bát đũa bao nhiêu lần, em có nhớ không? Những chiếc kéo của em rất sắc, em vốn có thêm nghề thợ may mà.
Mỗi lần em nổi điên là những chiếc quần của tôi, cả những chiếc quần cụt mặc ở nhà, em cũng cắt làm nhiều mảnh. Để rồi hôm sau, nguôi giận, em lại âm thầm đi ghép những mảnh đó lại, vá chằng vá đụp. Không ai có thể hình dung một diễn viên xuất hiện đều đặn trên truyền hình lại phải mặc những chiếc quần nát bươm như một gã khố rách áo ôm. Nhưng tôi đã âm thầm chấp nhận tất cả.
Hơn hai mươi năm tôi mặc quần áo em may để đi đóng phim. Hơn hai mươi năm, hàng tháng tôi ngồi ngoài hành lang khu tập thể, em cầm cây kéo cắt tóc cho tôi. Hơn hai mươi năm, tôi không được phép đưa bất cứ người phụ nữ nào về nhà, kể cả đó là những người đồng nghiệp. Tôi cũng hoàn toàn không được nhận hoa của người hâm mộ. Tôi không được phép liếc mắt đưa tình với bất cứ bạn diễn nào. Trên sân khấu, tôi phải từ chối nhiều cơ hội vì có lần tôi diễn cảnh hôn nhau với nữ diễn viên trong một vở kịch phương Tây, em đã gào lên không chấp nhận. Những bạn bè trong Nhà hát cũ vẫn còn truyền nhau câu chuyện mà mỗi lần nghe tôi lạnh thấu xương.
Ấy là lần đó diễn duyệt với lãnh đạo Nhà hát. Em đến xem, dù không được phép, vì buổi đó là diễn rút kinh nghiệm và chạy đường dây thôi. Em đi lén từ phía sau, không ai biết. Đến cảnh tôi và nữ diễn viên hôn nhau. Ôi, nụ hôn sân khấu, có bao giờ thành thật! Nụ hôn sân khấu chỉ là một cái chạm môi, có khi chưa kịp chạm thì đèn đã xuống và nhạc đã tắt. Có gì đâu cơ chứ. Vậy mà khi tôi và nữ diễn viên vừa mới ôm eo của nhau thì một tiếng kêu xé toạc không gian: "Dừng lại, đồ gian phu dâm phụ!". Tất cả đều quay lại phía có tiếng hét rụng rời ấy.
Đám diễn viên trong cánh gà đổ xô ra cả sân khấu để xem cảnh hoạt náo có một không hai. Em đứng đó, giận run lên, bắt đầu ca những bài ca đau đớn của việc làm vợ một người đàn ông trăng hoa. Và em kể tội bạn diễn của tôi là kẻ lăng loàn phá hoại hạnh phúc gia đình người khác. Cô bạn diễn đi từ sửng sốt đến phẫn nộ, đã bỏ về. Lãnh đạo Nhà hát lôi em và tôi vào phòng kín nói chuyện. Em đã gào khóc ở trong căn phòng đó như một con thú hoang. Vở diễn sau đó tôi đã phải thay vai. Tôi xuống làm bạn của nhân vật chính. Em không biết cảm giác của tôi những ngày đó. Em đi nói với bạn bè và cả đám học trò của em, rằng em vừa phá được một "âm mưu trăng hoa". Ôi, mới chua xót làm sao!
Con gái tôi đi tìm tôi để hỏi nguyên do. Bữa đó là sinh nhật tôi. Em làm cơm và mời tất cả học sinh của em tới dự sinh nhật chồng. Tôi ái ngại quá. Làm sao bây giờ, khi ông già ngoài 50 mà còn làm sinh nhật rùm beng bắt đám trẻ con mua hoa mua quà đến tặng. Tôi lặng lẽ uống rượu rồi xin phép đi ra ngoài hút thuốc.
Con gái đến, nói bố ơi, bố làm thế nào mà để cả Hà Nội nói bố là một người đàn ông hèn nhát, bị đánh ghen khi đang diễn trên sân khấu? Bố có còn là bố của con không? Bố phải để cho con được ngẩng mặt với bạn bè nữa chứ? Hay bố muốn con lao xuống cầu Long Biên tự tử bố mới yên lòng? Tôi ôm lấy con gái. Lần đầu tiên tôi khóc như trẻ dại. Dường như, khi ấy tôi mới hiểu, chúng tôi đã làm tổn thương nhau quá nhiều. Bởi vì chúng tôi không cùng tầng bay.
Ngoài năm mươi, tôi bắt đầu bị khớp và tôi sợ mùa đông Hà Nội. Những cơn mưa phùn và cả cảm giác cái lạnh xuyên qua những khớp xương nhức nhối. Tôi ốm liệt, tóc rụng và đầu bạc trắng, người xọp đi. Nhưng cũng phải đến ngoài 60 tôi mới có được một quyết định dứt khoát: Chuyển vào Sài Gòn sinh sống. Khi ấy tôi nhận được một lời mời cho một đơn vị nghệ thuật làm công tác đào tạo cho các diễn viên trẻ.--PageBreak--
Tôi và em, tuổi đã lục tuần, vẫn lục tục kéo nhau lên tàu vào
Em nói tôi góp tiền cho con xây nhà. Thực sự khi ấy tôi vẫn nghĩ chúng tôi đã già và chúng tôi cần nương tựa vào nhau. Dù em có đối xử với tôi như một con hổ cái thì em cũng đã sống với tôi, nấu ăn giặt quần áo cho tôi suốt hơn hai chục năm trời. Tôi nghĩ thôi, cứ coi như là góp tiền để ổn định cuộc sống. Và tôi không lường trước được, dường như tôi đã phạm một sai lầm không thể sửa. Đó là tôi hoàn toàn có thể mất trắng, ra đi.
Vào Sài Gòn, cuộc sống bộn bề. Tôi tóc bạc và tôi vẫn phải sống trong nỗi vất vả của người kiếm tiền. Tôi mệt mỏi. Và những trận cãi vã làm tôi cảm thấy ngôi nhà như một địa ngục. Tôi thường tìm cách đi chấm thi, đi dạy hoặc đôi khi đi chơi đâu đó ở xa để khỏi phải ở nhà.
Và một ngày kia, khi đi Tây Nguyên về, tôi gặp em đang ôm cậu học sinh học thanh nhạc. Cậu ta đang tìm mọi cách để thoát khỏi vòng tay ma ám của em. Tôi lặng lẽ đóng cửa lại, ngồi đợi ở bậc thềm. Nửa tiếng sau, khi tôi hút hết nửa bao thuốc, thì cậu học sinh thoát được và chạy như ma đuổi khỏi nhà. Tôi lặng lẽ bước vào nhà.
Em không nói gì với tôi cả. Nhưng tôi biết là em đã nhận ra sự thất vọng nơi tôi. Hơi lúng túng, em đi lấy nước cho tôi uống, khỏa lấp khoảng thời gian trống bằng những câu hỏi vô vị. Và em lại làm một việc mà tôi thấy sợ, em muốn cắt tóc cho tôi. Tôi đứng dậy, tôi nói, chúng ta chia tay nhau đi. Từ hôm nay em sẽ không bao giờ được đụng vào một sợi tóc nào của tôi nữa.
Tôi đi. Chia tay nhau.
Tôi đã bảy mươi.
Tôi đi tìm tuổi bảy mươi yêu dấu của mình…
