Toàn cảnh cuộc điều tra mối liên hệ giữa Tổng thống Trump và Nga

• CIA tung tiền mua thông tin về Tổng thống Trump
• Những thay đổi bất ngờ trong chính quyền Tổng thống Trump
• Vì sao Tổng thống Trump chọn Giám đốc CIA Pompeo làm Ngoại trưởng mới?

Cho đến nay, cả Nhà Trắng lẫn Điện Kremlin đều bác bỏ những cáo buộc này, nhưng cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục. Cho đến nay, cuộc điều tra đã phát hiện điều gì và nó có ý nghĩa ra sao đối với chính quyền?

Căn nguyên cuộc điều tra

Trước khi ông Trump nhậm chức, hàng chục ngàn email từ Ủy ban Dân chủ Quốc gia (DNC) và các quan chức liên quan gửi cho bà Clinton đã bị rò rỉ. Những email này - được phát hành vào tháng 7-2016 - cho thấy đảng Dân chủ đã ủng hộ bà Clinton hơn ông Bernie Sanders, dẫn đến việc từ chức chủ tịch đảng của bà Debbie Wasserman Schultz.

Nhưng không chỉ là lật đổ bà Wasserman Schultz, các quan chức tình báo kết luận những người chịu trách nhiệm về việc rò rỉ email đã liên kết với Chính phủ Nga. Trong đánh giá về vụ tấn công, Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) kết luận rằng Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử để giúp ông Trump nắm chắc chiến thắng trong tranh cử tổng thống.

Paul Manafort (trái) và Richard Gates.

Tuy nhiên, nhóm Các Cựu chuyên gia tình báo đấu tranh cho chuẩn mực (VIPS) tin rằng vụ rò rỉ email không đơn thuần là một cuộc tấn công, mà thực ra là một vụ rò rỉ bởi một “người trong cuộc”, có khả năng “tiếp cận vật lý” với mạng máy tính của DNC. Nói cách khác, chính người trong nội bộ đảng Dân chủ của ứng viên Clinton mới có khả năng này.

“Cuộc săn phù thủy”

Các điều tra viên đang xem xét mức độ liên quan của Nga trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016 và liệu nước này có bất cứ sự tương tác nào với chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump hay không. Các nhà điều tra cũng đang xem xét mối quan hệ tài chính giữa một số cộng sự của ông Trump và Điện Kremlin.

Nhiều ủy ban của Nghị viện đã tiến hành các cuộc điều tra những nỗ lực gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử  của Nga. Và Bộ Tư pháp đã chỉ định ông Robert Mueller làm Công tố viên đặc biệt lãnh đạo cuộc điều tra từ tháng 5-2017.

Công tố viên Robert Mueller.

Tuy nhiên, ông Mueller xuất thân là cựu Giám đốc FBI, không thuộc Bộ Tư pháp và bản thân ông bị cáo buộc có liên quan đến Nga. Theo điện tín của chính phủ bị rò rỉ trên trang WikiLeaks, ông Mueller có quan hệ gần gũi với ông Comey và năm 2009 đã bay tới Moscow để cung cấp cho Nga 10 mẫu uranium đã làm giàu (HEU). “Đại sứ quán ở Moscow được yêu cầu cảnh báo ở mức cao nhất tới Liên bang Nga rằng Giám đốc FBI Mueller có kế hoạch đưa mẫu HEU một khi ông đến Moscow vào ngày 21-9”, điện tín viết.

Tổng thống Trump từng gọi cuộc điều tra Trump-Nga là một “cuộc săn phù thủy”. Ông viết trên Twitter ngày 3-2: “Nhưng cuộc săn phù thủy Nga vẫn cứ tiếp diễn. Họ không có sự thông đồng và không có sự cản trở (từ này hiện giờ được sử dụng bởi vì, sau một năm tìm kiếm không ngừng và ở khắp mọi nơi thì họ không thấy gì, [cáo buộc về] sự thông đồng đã chết”.

Ông Trump đã chỉ trích ông Mueller, gọi tình bạn của ông với Comey là "rất phiền toái". Nhiều nhà điều tra của đội ông Mueller phải đối mặt với các câu hỏi về những thành kiến tiềm ẩn của họ - và hai người bị loại khỏi đội điều tra.

Hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa đã phát hành một bản ghi nhớ vào đầu tháng 2-2018 công bố chi tiết những cáo buộc được sử dụng trong cuộc điều tra Nga. Bản ghi nhớ do Chủ tịch Ủy ban Tình báo của Dân biểu Cộng hoà Devin Nunes đưa ra đã "làm dấy lên mối quan ngại về tính hợp pháp của sự tương tác giữa Bộ Tư pháp và FBI với Tòa án Giám sát Tình báo nước ngoài. Về thành lập các thủ tục pháp lý để bảo vệ người dân Mỹ khỏi việc bị đối xử tồi tệ liên quan đến quy trình FISA," .

Ông Trump cho biết bản ghi nhớ đã "minh oan" cho ông trong cuộc điều tra về Nga. Nhưng đảng Dân chủ đã bác bỏ bản ghi nhớ như là sự hiểu nhầm, cho rằng nó đã được phát hành bởi đảng Cộng hòa để dẹp bỏ những thành kiến chống lại Tổng thống. Họ hy vọng sẽ phát hành một bản ghi nhớ phản bác lại trong tương lai gần.

Nhiều cộng sự bị cáo buộc

Cuộc điều tra của ông Mueller đã đưa ra nhiều cáo buộc - mặc dù không ai liên quan trực tiếp đến hành vi sai trái của cuộc tranh cử. Ông Paul Manafort và cộng sự Richard Gates đã tự nộp mình cho chính quyền liên bang vào tháng 10 và bị cáo buộc 12 tội danh từ âm mưu chống Mỹ đến rửa tiền.

Vào tháng 2-2018, hai người này bị cáo buộc tội trốn thuế và gian lận phí ngân hàng. Bản cáo trạng mới liên quan phần lớn đến những tội danh Manafort và Gates đã bị cáo buộc, nhưng Manafort bị cáo buộc chuyển tiền vào tài khoản nước ngoài lên đến con số 30 triệu USD.

Là Công tố viên đặc biệt, ông Mueller đã tiến hành điều tra hình sự đối với các giao dịch tài chính của Manafort từ trước cuộc bầu cử. Manafort làm việc cho cựu Tổng thống Ukraina Viktor Yanukovych, một nhà chính trị thân Nga, đã bị lật đổ quyền lực hai lần và tỷ phú người Nga Oleg Deripaska. Năm 2005, Manafort đã đưa ra một kế hoạch ảnh hưởng đến chính trị, hợp tác kinh doanh và các phương tiện truyền thông của Mỹ để "đem lại lợi ích to lớn cho chính quyền của Tổng thống Putin", theo Hãng tin Associated Press.

Manafort tham gia chiến dịch tranh cử tổng thống của ông Trump trước Hội nghị Quốc gia của đảng Cộng hòa để giúp các đại biểu tranh luận trước khi trở thành chủ tịch chiến dịch tranh cử. Ông từ chức vào tháng 8-2016.

Cựu Cố vấn An ninh quốc gia của ông Trump là Michael Flynn cũng bị buộc tội liên quan đến cuộc điều tra của ông Mueller. Hồi tháng 12, ông Flynn đã nhận tội trong việc nói dối Cục Điều tra liên bang (FBI) khi thông tin về các cuộc nói chuyện của ông với một đại sứ Nga.

Ông Flynn là Cố vấn An ninh quốc gia của ông Trump trong một thời gian ngắn, nhưng mối quan hệ của ông với Nhà Trắng vẫn còn gây khó khăn cho chính phủ. Ông Flynn đã từ chức khi giữ vị trí này chưa đầy một tháng.

Vấn đề là ở sự giao thiệp với Đại sứ Moscow đến Washington. Flynn và Nga đã có cuộc thảo luận về các lệnh trừng phạt của Mỹ vào cuối năm 2016, và các câu hỏi được đặt ra là liệu ông có tự do về chính sách đối ngoại hay không, trong khi cựu Tổng thống Barack Obama vẫn đang nắm quyền và liệu ông có lừa các quan chức của ông Trump về vấn đề liên lạc này hay không.

Ngoài ra, George Papadopoulos, cựu Cố vấn Chính sách đối ngoại cho chiến dịch tranh cử của ông Trump, đã nhận tội vào năm 2017 vì nói dối với FBI về mối quan hệ của ông với các quan chức Nga.

Trong thời gian diễn ra chiến dịch, Papadopoulos đã tổ chức nhiều cuộc họp giữa các quan chức đang tranh cử và Nga. Theo các tài liệu của toà án. Papadopoulos đã nói chuyện với một giáo sư "được biết có quan hệ mật thiết với các viên chức Chính phủ Nga", người nói với Papadopoulos rằng người Nga có tài liệu “bẩn” về bà Hillary Clinton.

Luật sư Alex van der Zwaan bị buộc tội lừa dối các điều tra viên trong cuộc điều tra Nga. Theo các tài liệu cáo buộc, Van der Zwaan đã được tuyển dụng bởi một công ty luật do Bộ Tư pháp Ukraine vào năm 2012. Ông Alex van der Zwaan thừa nhận đã nói dối với các nhà điều tra về những tác động của ông đối với Gates.

Ngoài ra, 13 công dân Nga và 3 công ty Nga cũng đã bị kết án vì can thiệp vào cuộc bầu cử. Ông Mueller cho rằng những người liên quan có âm mưu tinh vi để tiến hành" chiến tranh thông tin" đối với Mỹ.