Tiếp chuyện PV Báo CAND, Đại tá Trần Văn Dũng, Giám thị Trại giam Xuân Phước cho biết, ngoài hai phân trại ở xã Xuân Phước, huyện Đồng Xuân, cơ sở này còn có thêm phân trại thứ ba ở xã Hòa Phú, huyện Tây Hòa, cách xa trung tâm đơn vị hơn 90km.
Mặc dù cơ sở vật chất của trại từng bước được đầu tư xây dựng, phục vụ yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, nhưng nhiều năm qua đơn vị vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn thử thách, mỗi năm quản lý, giáo dục hơn 2.000 phạm nhân, trong đó có hơn 65% tội phạm rất nghiêm trọng và nghiêm trọng, không ít đối tượng nghiện ma túy, lưu manh, côn đồ, nhiều tiền án, tiền sự…
Điều đáng mừng là nhiều năm qua CBCS Trại giam Xuân Phước luôn đoàn kết, nỗ lực vượt khó, thực thi hiệu quả nhiệm vụ được giao và đã lập được nhiều thành tích trong phong trào thi đua Vì an ninh Tổ quốc.
Bài học kinh nghiệm luôn được Trại giam Xuân Phước vận dụng linh hoạt là quán triệt, thực hiện nghiêm túc các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an và Đảng ủy, lãnh đạo Cục Cảnh sát QLTG-CSGD-TGD; chú trọng công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng; tăng cường quản lý, giáo dục đảng viên, CBCS, ngăn chặn những biểu hiện suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống; siết chặt kỷ luật, kỷ cương; nâng cao nhận thức trách nhiệm, đạo đức lối sống, bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn nghiệp vụ - pháp luật, văn hóa ứng xử…
Bên cạnh đó, đơn vị phối hợp chặt chẽ cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng vững chắc phong trào Toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc; triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, chủ động phòng ngừa, đấu tranh, xử lý kịp thời, nghiêm minh những hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm nội quy trại giam; làm tốt công tác phân loại, rà soát, điều chuyển phạm nhân, không để cấu kết gây rối, trốn khỏi nơi giam giữ; bảo đảm ổn định ANTT, không để bị động, bất ngờ…
Để nâng cao hiệu quả quản lý, giáo dục phạm nhân, nhiều năm qua Trại giam Xuân Phước triển khai nhiều hoạt động nhân văn, nhân đạo, góp phần khơi dậy niềm tin hoàn lương, hướng thiện trong phạm nhân. Cán bộ giáo dục – hồ sơ, quản giáo nắm chắc nhân thân, gia cảnh, sức khỏe phạm nhân để cảm hóa, bố trí giam giữ, tổ chức dạy nghề xây dựng, may mặc, mộc dân dụng, đan kết hàng thủ công mỹ nghệ; chủ động chuyển đổi sản xuất nông, lâm, thủy sản và chăn nuôi gia súc gia cầm phù hợp thời tiết, mùa vụ và nhân lực lao động.
Nhiều phong trào thi đua đã được tổ chức thực hiện, tạo chuyển biến tích cực từ nhận thức đến hành động của phạm nhân như “Khát vọng hoàn lương”, “Thắp sáng ước mơ hoàn lương”, “Niềm tin hướng thiện”. Mặt khác, mỗi năm đơn vị còn tổ chức “Hội nghị gia đình phạm nhân”, tạo sự gắn kết tích cực giữa gia đình phạm nhân với trại giam, đồng thời phối hợp các ban, ngành, đoàn thể ở Phú Yên giao lưu với phạm nhân, tuyên truyền pháp luật, tư vấn hướng nghiệp, chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù…
Trong 5 năm gần đây, Trại giam Xuân Phước đã tổ chức 10 lớp học xóa mù chữ cho 102 phạm nhân biết đọc, biết viết; mỗi năm xây dựng quỹ “Tấm lòng vàng” hàng trăm triệu đồng, góp phần hỗ trợ trợ phạm nhân khó khăn, đau ốm, không có người thân đến thăm, qua đó tạo hiệu ứng tích cực lan tỏa tình người trong phạm nhân.
Từ nguồn thu trong sản xuất, chăn nuôi, gia công sản phẩm mộc, mỹ nghệ, mỗi năm Trại giam Xuân Phước còn bổ sung hàng chục tấn rau xanh, củ quả, thịt gia súc, gia cẩm vào khẩu phần ăn của phạm nhân lao động thêm giờ, trích thưởng trên dưới 100 triệu đồng cho các tổ, đội và phạm nhân có thành tích lao động, học nghề; tổ chức nhiều hoạt động xã hội – từ thiện ở địa phương để lại hình ảnh tốt đẹp của người chiến sĩ CAND trong lòng dân.
Phạm nhân Phạm Hồng Điệp (SN 1997, quê ở xã Phước Thắng, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định) bị xử phạt 8 năm tù về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” bày tỏ: “Tôi nhập trại đầu tháng 10/2022 trong tâm trạng rối bời, nhưng không ngờ cán bộ quản giáo cho đến cảnh sát bảo vệ ở Trại giam Xuân Phước luôn ứng xử với phạm nhân bằng tình người nên tôi thật sự an tâm cải tạo, được giảm án, đến nay chỉ còn hơn 3 năm nữa là chấp hành xong hình phạt”.
Cùng tâm trạng đó, phạm nhân Thạch Lý Quỳnh (SN 1989, quê ở xã Biển Hồ, TP Pleiku, tỉnh Gia Lai), bị xử phạt 18 năm tù về tội “Giết người”, chia sẻ: “Nhiều lần được cán bộ quản giáo động viên, cảm hóa giáo dục, tôi sớm nhận ra lỗi lầm quá khứ, nỗ lực lao động, học tập cải tạo, tôi được giảm án 3 lần, đến nay chỉ còn 5 năm nữa tôi sẽ được đoàn tụ gia đình. Tôi thật sự cảm ơn những CBCS ở Trại giam Xuân Phước đã khiến cho đông đảo phạm nhân “tâm phục, khẩu phục” từ những hành động nhân văn”.
Bằng những biện pháp, giải pháp nêu trên, 5 năm qua (2020-2024), Trại giam Xuân Phước thực thi hiệu quả nhiệm vụ, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cơ sở giam giữ; hiệu quả quản lý, cảm hóa giáo dục phạm nhân nâng cao; tỷ lệ phạm nhân khá tăng lên 75%, phạm nhân cải tạo kém giảm xuống dưới 5%, 5 năm liền giữ vững danh hiệu Đơn vị Quyết thắng; đơn vị văn hóa, gương mẫu chấp hành điều lệnh CAND; được Bộ Công an, UBND tỉnh Phú Yên tặng 7 bằng khen, trong đó năm 2021 được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất, UBND tỉnh Phú Yên tặng Cờ thi đua.
Cùng thời gian trên, Đảng bộ Trại giam Xuân Phước liên tục được công nhận “Hoàn thành tốt nhiệm vụ”, các tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Công đoàn cơ sở được công nhận đơn vị xuất sắc. 246 lượt CBCS đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở, 58 lượt tập thể và 342 lượt cá nhân được các cấp tặng bằng khen, giấy khen. Đại tá, Giám thị Trần Văn Dũng nhiều năm liền là Chiến sĩ thi đua cơ sở, được công nhận Chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 2020, được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba, được Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công an, UBND tỉnh Phú Yên tặng 3 bằng khen…
“Bữa cơm đoàn viên” khơi gợi lòng trắc ẩn, khích lệ để các phạm nhân cải tạo tốt 
Đảm bảo an toàn cơ sở giam giữ, thực hiện tốt chế độ, chính sách đối với phạm nhân 
