Theo những tài liệu mật của GCHQ do cựu nhân viên CIA Edward Snowden cung cấp cho hai tờ báo của Anh là The Guardian và Telegraph, chương trình theo dõi qua webcam được biết đến dưới tên gọi "Optic Nerve" (Thần kinh thị giác). Chương trình này được NSA và GCHQ phối hợp thực hiện từ năm 2008 với mục tiêu ban đầu là các cuộc chat bằng webcam trên Yahoo. Khi đó, các nhân viên kỹ thuật của NSA và GCHQ không chỉ theo dõi nội dung cuộc hội thoại mà còn sử dụng một phần mềm để thu thập những bức ảnh chụp các đối tượng tham gia cuộc chat bằng webcame nói trên.
Chỉ riêng trong 6 tháng cuối năm 2008, GCHQ đã thu thập được rất nhiều bức ảnh của 1,8 triệu người dùng Yahoo trên khắp thế giới. Ngay sau đó, từ tháng 1 năm 2009, chương trình được mở rộng và NSA cùng GCHQ quyết định dùng "Thần kinh thị giác" để giám sát các cuộc hội thoại bằng webcam thông qua các trang mạng khác. Điều đáng nói là không chỉ người sử dụng webcam mà cả những trang web cung cấp dịch vụ này như Yahoo cũng không hề biết rằng chương trình của họ đã bị tình báo Mỹ và Anh xâm nhập. Vì thế, ngay sau khi thông tin này được đăng tải, Yahoo đã có phản ứng khá mạnh mẽ.
Một nữ phát ngôn viên của Yahoo ở Mỹ nói: "Chúng tôi không hề biết nhưng chúng tôi không thể tha thứ cho hoạt động do thám này. Nếu thông tin này là chính xác, rõ ràng đây là một sự vi phạm quyền riêng tư của người dùng, hoàn toàn không thể chấp nhận được. Chúng tôi cam kết giữ gìn lòng tin, an ninh của người dùng dịch vụ của chúng tôi".
Cứ 5 phút, chương trình "Optic Nerve" lại giúp NSA và GCHQ lưu giữ một tấm ảnh tĩnh từ webcam. Điều đó cũng có nghĩa là các cuộc gặp hoặc hội thoại bằng webcam kéo dài dưới 5 phút có thể sẽ tránh được nguy cơ bị theo dõi kiểu này. Một nhân viên cấp cao của GCHQ còn tiết lộ rằng, hệ thống theo dõi qua webcam này giống như hệ thống được sử dụng cho các thí nghiệm trong nhận dạng khuôn mặt tự động của George Orwell ra đời năm 1984 nhưng với những tính năng hiện đại hơn rất nhiều.
"Optic Nerve" không chỉ giám sát các mục tiêu hiện có mà còn giúp GCHQ khám phá ra những mục tiêu mới đáng quan tâm. Đây được coi là sự hỗ trợ kịp thời trong nỗ lực cố gắng tìm nghi phạm khủng bố hoặc tội phạm, những kẻ có thể thay đổi danh tính liên tục để tránh sự truy đuổi của cơ quan điều tra.
Cũng theo nhân viên này thì khi một lượng lớn hình ảnh được thu về, các nhân viên NSA và GCHQ sẽ đưa vào một hệ thống nhận dạng mà ở đó, chỉ từ các góc cạnh của khuôn mặt cũng sẽ mang lại những hình ảnh tốt hoặc nhận ra những điểm trùng khớp nhận dạng trong kho dữ liệu. Chương trình theo dõi này được thực hiện đối với những người dùng webcam mà sử dụng Internet bằng dây cáp. NSA có thể sử dụng và lưu trữ các hình ảnh mà GCHQ thu thập được trong quá trình chia sẻ thông tin giữa hai cơ quan tình báo này, trong đó có nhiều hình ảnh khiêu dâm.
Mặc dù các tài liệu của GCHQ cho rằng chương trình "Optic Nerve" được tiến hành trong giai đoạn 2008-2010, nhưng theo tờ The Guardian, nó đã kéo dài cho đến năm 2012. Và mặc dù GCHQ hạn chế nhân viên nhìn thấy các hình ảnh webcam, tuy nhiên các nhân viên này vẫn có thể xem hình ảnh của những người có tên sử dụng tương tự với các mục tiêu tình báo. GCHQ cũng hạn chế việc thu thập hình ảnh nhạy cảm của người dùng nhưng nhưng phần mềm không phải lúc nào cũng có thể phân biệt các hình ảnh nhạy cảm này với các hình ảnh thông thường.
Những thông tin mà "người thổi còi" Edward Snowden cung cấp cho báo giới về hoạt động của NSA và GCHQ càng khiến cho người ta lo ngại về "vòi bạch tuộc" của hoạt động do thám mà các cơ quan này đang thực hiện trên khắp thế giới. Ít nhất 3 Thượng nghị sĩ Mỹ đã yêu cầu mở cuộc điều tra và chấm dứt ngay hoạt động phi pháp này. Tại Anh, nhiều tổ chức xã hội cũng tuyên bố sẽ kiện GCHQ về chương trình này. Được biết, việc theo dõi hoạt động của người sử dụng Internet được NSA và GCHQ tiến hành trên diện rộng.
Tờ Bild của Đức mới đây còn tiết lộ rằng, NSA đã bí mật theo dõi hành vi xem phim sex trên mạng của các phần tử Hồi giáo cực đoan trong một chương trình nhằm làm hủy hoại "thanh danh" của họ. Hệ thống này theo dõi qua Internet, theo dõi việc truy cập vào các website khiêu dâm của các phần tử khủng bố và cả hành vi "sử dụng ngôn ngữ dụ dỗ dâm đãng khi giao tiếp với những cô gái trẻ ít kinh nghiệm" của các phần tử này.
Bên cạnh đó thì GCHQ còn thực hiện một chương trình bí mật, theo dõi việc đặt phòng của các nhà ngoại giao nước ngoài tại 350 khách sạn lớn trên khắp thế giới. Khi các nhà ngoại giao đặt phòng khách sạn trực tuyến, một hệ thống tự động sẽ nhận diện và gửi thông tin về thời gian, địa điểm, chi tiết việc đặt phòng... đến GCHQ
