Xã hội hóa sân bay, cảng biển:

Tín hiệu tích cực thúc đẩy cạnh tranh và phát triển

Đây là nhận định của TS Nguyễn Tú Anh, Trưởng ban Chính sách kinh tế vĩ mô của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tại hội thảo về xã hội hóa cung cấp dịch vụ cảng hàng không, cảng biển, năng lượng, kinh nghiệm của quốc tế và bài học cho Việt Nam, do CIEM tổ chức tại Hà Nội mới đây.

Tại hội thảo, TS Warren Mundy, Ủy viên Hội đồng Ủy ban Năng suất của Australia đã chia sẻ những kinh nghiệm trong việc tư nhân hóa sân bay, cảng biển của nước này.

TS Warren Mundy cho biết: Hiện nay, 23 sân bay ở Australia đã nhượng quyền cho tư nhân, việc nhượng quyền này bắt đầu từ năm 1997. Theo đó, Nhà nước giao quyền vận hành sân bay cho 1 doanh nghiệp (DN) tư nhân trong giai đoạn dài với thời gian 49 năm và thanh toán một lần.

"Ngoài kiểm soát không lưu và cứu hỏa do doanh nghiệp nhà nước (DNNN) chịu trách nhiệm, nhà đầu tư tư nhân phải chịu trách nhiệm cho sự phát triển trong tương lai như xây đường băng, nhà ga mới... mà không có ngân sách của Chính phủ hỗ trợ. Sau thời hạn kết thúc hợp đồng nhượng quyền, nhà đầu tư không được trả lại chi phí đã bỏ ra" - TS Warren Mundy cho biết.

Theo ông Warren Mundy, việc bán lại các sân bay được tiến hành thông qua đấu giá thương mại. Sự nhất quán và minh bạch trong các đợt bán sân bay này được Cơ quan Kiểm toán quốc gia Australia theo dõi và đánh giá.

Để kiểm soát được việc lạm dụng và có các hành vi phản cạnh tranh có thể xảy ra với các DN vận hành những sân bay lớn này, TS. Warren Mundy chia sẻ: Hiện nay, Australia có quy định nhà đầu tư không đồng sở hữu 2 sân bay cùng lúc, DN nào vận hành sân bay Sydney thì không được sở hữu sân bay Melbourne. Việc quản lý về kinh tế được cơ quan quản lý cạnh tranh quốc gia thực hiện.

Theo đó, giá cả về hàng không được quy định bằng cách Nhà nước áp giá trần. Thời gian qua, ở Việt Nam vấn đề về mua lại hay nhận quyền khai thác sân bay và nhà ga, cảng biển đã nhận được sự quan tâm của xã hội và nhận được nhiều ý kiến trái chiều.

Cụ thể,  Vietnam Airlines, Vietjet Air và Jetstar Pacific Airlines liên tục có đề nghị mua lại hay nhận quyền khai thác sân bay và nhà ga ở Nội Bài, Phú Quốc và Đà Nẵng. Ngoài ra, các công ty  tư nhân trong và ngoài nước như Vingroup hay T&T, Công ty cổ phần Đầu tư Việt Nam - Oman (VOI) cũng đã chính thức có văn bản đề nghị mua lại một số sân bay và cảng biển.

Trao đổi với PV Báo CAND và báo giới trước xu hướng này, TS Nguyễn Tú Anh cho rằng: Xu hướng này là tín hiệu tốt. Nhưng xu hướng này có vẻ đang đi nhanh hơn cơ chế quản lý của Nhà nước. Việc các nhà đầu tư tham gia vào dịch vụ sân bay, cảng biển đang đặt ra vấn đề quản lý như thế nào. Bởi lẽ, khi sân bay, cảng biển... nằm trong tay tư nhân thì có thể họ sẽ đặt ra mức giá dịch vụ rất cao và toàn bộ chi phí lại đổ lên đầu người dân.

Đứng ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Tú Anh cho rằng: Việc Nhà nước kiểm soát giá dịch vụ ở lĩnh vực này là hiển nhiên. Bởi lẽ, bản chất của các cảng hàng không, sân bay, cảng biển là có vị thế độc quyền tự nhiên. Chẳng hạn, ở khu vực đó chỉ có đúng 1 cảng biển, không thể xây dựng 2 cảng được vì rất lãng phí. Khi đã là độc quyền tự nhiên thì Nhà nước phải kiểm soát giá.

Tuy nhiên, TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM cho rằng: Nhà nước không nên can thiệp nhiều quá về giá cả các hàng hóa dịch vụ ở sân bay, cảng biển... Nhà nước chỉ nên thiết lập khung khổ chung để các hãng hàng không và sân bay có thể thỏa thuận về mặt giá cả, không nên quy định quá cứng nhắc.

Lưu Hiệp

Các tin khác

Huy động vốn theo phương thức PPP cho cao tốc: Cần thiết kế đúng bài toán đầu tư

Huy động vốn theo phương thức PPP cho cao tốc: Cần thiết kế đúng bài toán đầu tư

Trước nhu cầu huy động khoảng 846.000 tỷ đồng ngoài ngân sách để phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026 - 2030, ông Hồ Minh Hoàng - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả cho rằng, muốn thu hút nguồn vốn dài hạn, mỗi dự án cần được chuẩn bị trên cơ sở dữ liệu minh bạch, cấu trúc phù hợp và phân bổ rủi ro rõ ràng. Thực tiễn các dự án Đèo Cả tham gia cũng cho thấy phương thức đối tác công - tư (PPP) là giải pháp huy động hiệu quả nguồn lực tư nhân khi Nhà nước và doanh nghiệp cùng thiết kế đúng bài toán ngay từ đầu.

Hải quan trao công nhận doanh nghiệp ưu tiên cho 3 doanh nghiệp FDI

Hải quan trao công nhận doanh nghiệp ưu tiên cho 3 doanh nghiệp FDI

Ngày 29/9 tại TP Hà Nội, Cục Hải quan đã tổ chức lễ trao quyết định công nhận doanh nghiệp ưu tiên đối với 3 doanh nghiệp FDI và quyết định gia hạn áp dụng chế độ doanh nghiệp ưu tiên với 4 doanh nghiệp khác và kỷ niệm 15 năm Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam.

Quảng Trị tăng tốc xây dựng các công trình trọng điểm

Quảng Trị tăng tốc xây dựng các công trình trọng điểm

Quảng Trị là địa phương đang triển khai nhiều dự án hàng nghìn tỷ đồng như: Cảng hàng không Quảng Trị, Dự án Nhà máy điện gió LIG - Hướng Hóa 1, Dự án Trung tâm điện lực Quảng Trạch… nên lãnh đạo tỉnh Quảng Trị đang chỉ đạo các cấp ủy, chính quyền tập trung cao nhất, nỗ lực cao nhất tìm giải pháp để đẩy nhanh tiến độ.

Những điểm nhấn đắt giá của nhà phố biển Sông Town sắp bàn giao tại CaraWorld

Những điểm nhấn đắt giá của nhà phố biển Sông Town sắp bàn giao tại CaraWorld

Sở hữu vị trí tâm điểm thương mại tại đô thị biển CaraWorld, phân khu Sông Town đang bước vào cột mốc quan trọng khi chuẩn bị bàn giao hàng trăm căn nhà phố trong Quý 4/2026 và đợt bàn giao đầu tiên dự kiến trong tháng 10 tới. Thiết kế đa công năng kết hợp mô hình “Nhà bên sông, phố bên Vịnh” hướng đến hai giá trị song hành: nâng chất lượng sống nghỉ dưỡng và gia tăng giá trị tài sản trong quá trình sử dụng, khai thác.

Phê duyệt Đề án phát triển mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030

Phê duyệt Đề án phát triển mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030

Bộ Công Thương vừa phê duyệt Đề án phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, hướng tới hình thành các điểm đến mua sắm - du lịch - trải nghiệm, góp phần kích cầu tiêu dùng, phát triển thương mại - dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường bán lẻ Việt Nam.

MSB mở rộng hệ sinh thái tài chính, hướng tới mô hình đa dịch vụ

MSB mở rộng hệ sinh thái tài chính, hướng tới mô hình đa dịch vụ

Với mục tiêu hướng đến việc hoàn thiện hệ sinh thái tài chính toàn diện lấy hoạt động ngân hàng làm nền tảng cốt lõi, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) đã lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản về các nội dung chiến lược: Tăng cường nguồn lực vốn, thành lập ngân hàng thương mại TNHH MTV do MSB sở hữu 100% vốn tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, mở rộng sang chứng khoán, bảo hiểm nhân thọ - phi nhân thọ và sửa đổi, bổ sung một số văn bản về tổ chức, quản trị.

Giá vàng giảm sâu, thủng mốc 140 triệu đồng/lượng

Giá vàng giảm sâu, thủng mốc 140 triệu đồng/lượng

Giá vàng liên tục giảm đã đẩy chiều thu mua của các doanh nghiệp xuống chỉ còn mức 138 triệu đồng/lượng. So với chiều hôm qua, giá vàng mất thêm 1,4 triệu đồng/lượng, tổng cộng từ sáng hôm qua tới nay, giá vàng giảm tới 3,4 triệu đồng/lượng.

Vietjet khẳng định vị thế tại giải thưởng du lịch quốc tế năm 2026

Vietjet khẳng định vị thế tại giải thưởng du lịch quốc tế năm 2026

Ngày 28/9, Vietjet tiếp tục ghi dấu ấn toàn cầu với giải thưởng “Thương hiệu hàng không dẫn đầu châu Á năm 2026” (Asia’s Leading Airline Brand 2026) tại lễ trao giải World Travel Awards ở Maldives, đánh dấu cột mốc mới trong hành trình xây dựng thương hiệu hàng không Việt Nam có sức cạnh tranh quốc tế.

Petrovietnam: Làm chủ năng lực tổng thầu EPC công trình dầu khí ngoài khơi

Petrovietnam: Làm chủ năng lực tổng thầu EPC công trình dầu khí ngoài khơi

Qua nhiều thế hệ dự án, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã hình thành và làm chủ năng lực tổng thầu EPC/ EPCI/ EPCIC công trình ngoài khơi. Năng lực ấy được tập trung tại những lực lượng kỹ thuật nòng cốt, được kiểm chứng bằng các công trình trọng điểm quốc gia và những hợp đồng lớn tại thị trường quốc tế.

Sôi động các hoạt động hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống ngành Than

Sôi động các hoạt động hướng tới kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống ngành Than

Mới đây, đồng chí Vũ Quyết Tiến, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) thành phố Quảng Ninh chủ trì buổi làm việc với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) về công tác chuẩn bị, phối hợp tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống Công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than 12/11 (1936 - 2026).