Tiếp nhận khối tài liệu quý của nhà trí thức, chính trị, ngoại giao – Giáo sư Phạm Thiều

Những cuốn sổ nhỏ bằng lòng bàn tay chi chít những dòng chữ ngay ngắn, những tấm ảnh đã mờ nhoè theo thời gian cùng không ít văn bản, thư từ qua lại của những bậc tiền bối và Giáo sư Phạm Thiều đã được trao tặng Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III vào ngày 19/9, tại Hà Nội.

Các tư liệu được trao tặng không chỉ là đơn thuần là ký ức được lưu giữ của một nhà giáo, nhà nghiên cứu, nhà ngoại giao, chính trị một thời mà còn cho thấy cho thấy những dấu tích, những tư liệu quý về một giai đoạn lịch sử đất nước… Đây là nhận định chung của nhiều người làm lưu trữ, nhà nghiên cứu trong buổi lễ tiếp nhận tài liệu của Giáo sư Phạm Thiều, do con cháu của ông và nhà nghiên cứu Cao Văn Dũng (Cao Tự Thanh) trao tặng Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III.

Tiếp nhận khối tài liệu quý của nhà trí thức, chính trị, ngoại giao – Giáo sư Phạm Thiều -0
TS Trần Việt Hoa, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III nhận tài liệu do nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh và con cháu Giáo sư Phạm Thiều trao tặng. 

Giáo sư Phạm Thiều (bút danh Triệu Lực, Miễn Trai), sinh ngày 4/4/1904 tại xã Diễn Phúc, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Ông là một trí thức yêu nước sớm tham gia cách mạng và có nhiều cống hiến trong lĩnh vực chính trị, ngoại giao và văn hóa xã hội…Ông là chuyên gia hàng đầu về Hán Nôm. Trong những năm kháng chiến chống Pháp, ông từng giữ các chức vụ: Ủy viên Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Bộ, Giám đốc Sở Thông tin - Tuyên truyền Nam Bộ, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Sài Gòn - Chợ Lớn, Thành ủy viên Đảng bộ Sài Gòn - Chợ Lớn, Phó Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Phân liên khu miền Đông Nam Bộ.

 Năm 1954, ông tập kết ra Bắc và lần lượt giữ các chức vụ: Trưởng phòng Thông tin - Báo chí, Bộ Ngoại giao, Phó Giám đốc Nha giáo dục, Vụ trưởng Vụ Sư phạm, Bộ Giáo dục, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Tiệp Khắc, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại Hungari, Trưởng ban Hán Nôm (tiền thân của Viện nghiên cứu Hán Nôm) thuộc Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam.

Tiếp nhận khối tài liệu quý của nhà trí thức, chính trị, ngoại giao – Giáo sư Phạm Thiều -0
Cận cảnh một số cuốn sổ ghi chép của Giáo sư Phạm Thiều.

Năm 1974, ông nghỉ hưu. Tuy nhiên, năm 1975, khi đất nước thống nhất, theo yêu cầu của Chính phủ, ông được điều động vào Nam làm Giám đốc Thư viện khoa học - Viện Khoa học Xã hội thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1976, ông được bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa VI nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Ủy viên Chủ tịch đoàn Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Ông mất ngày 1/12/1986, hưởng thọ 82 tuổi.

Với những đóng góp cho đất nước, Giáo sư Phạm Thiều đã được trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất, Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc. Hiện nay, tên ông đã được đặt cho các con đường ở quận 7, TP Hồ Chí Minh, và tại quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng...

Được sự đồng ý của gia đình, những tài liệu về Giáo sư Phạm Thiều bao gồm sơ yếu lý lịch, thư từ trao đổi, sổ ghi chép, sổ công tác, tài liệu ảnh chân dung, ảnh sự kiện… được nhà nghiên cứu Cao Văn Dũng (Cao Tự Thanh) tiếp nhận, gìn giữ nhiều năm. Sau một thời gian phối hợp, ngày 19/9, các tư liệu này đã được nhà nghiên cứu trao tặng cho Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

Tiếp nhận khối tài liệu quý của nhà trí thức, chính trị, ngoại giao – Giáo sư Phạm Thiều -0
Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III giới thiệu khối tư liệu của Giáo sư Phạm Thiều.

Chia sẻ về khối tài liệu này, nhà nghiên cứu Cao Tự Thanh cho biết, ông có may mắn được gặp gỡ Giáo sư Phạm Thiều và các bậc tiền bối cùng thời với Giáo sư khá nhiều nên hiểu khá rõ về con người ông. Các tư liệu được lưu giữ qua năm tháng không chỉ cho thấy những nỗ lực, cống hiến không ngừng nghỉ của một người trí thức, nhà ngoại giao, chính trị mà còn cho thấy tấm lòng trung trinh với Đảng. Nhiều tư liệu cho thấy cách làm việc khoa học, cẩn trọng của các bậc tiền bối. Có khá nhiều tư liệu, văn bản, kết quả khảo sát, nghiên cứu chưa được công bố nhưng đã được trao tặng Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III với hy vọng chúng sẽ được khai thác, phát huy trong thời gian tới.

Xúc động đón nhận khối tài liệu, TS Trần Việt Hoa, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III chia sẻ: Đây là những tư liệu quý, có ý nghĩa quan trọng, góp phần bổ sung và làm đầy đủ hơn những thông tin về cuộc đời, hoạt động và đóng góp của Giáo sư Phạm Thiều đối với lịch sử, xã hội, văn hoá, giáo dục Việt Nam.

TS Trần Việt Hoa cũng cho hay, hiện nay, Trung tâm đang lưu trữ 13km giá tài liệu, trong đó chủ yếu là các văn bản hành chính của đất nước từ năm 1945 đến nay, trong đó có những tư liệu đã được công nhận là Bảo vật quốc gia. Ngoài ra, nhiều năm nay, Trung tâm đã tiến hành sưu tầm, bảo quản các tư liệu của cá nhân, dòng họ tiêu biểu của đất nước. Khối tư liệu của Giáo sư Phạm Thiều là một trong số đó. Việc tiếp nhận khối tài liệu này vô cùng ý nghĩa, nhất là trong thời điểm chúng ta đang tiến tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9.  

“Với điều kiện kho tàng, trang thiết bị hiện đại, đảm bảo tiêu chuẩn khoa học kĩ thuật, khối tài liệu của Giáo sư Phạm Thiều sẽ được bảo quản an toàn và phục vụ phát huy giá trị, sử dụng có hiệu quả phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước”, TS Trần Việt Hoa khẳng định.

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Tối 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo năm 2026, khai trương không gian văn hoá Lũng Trăng, tăng tổng số không gian văn hoá sáng tạo của Thủ đô được công nhận lên 128 không gian.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Chiều 8/11, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia” đã diễn ra tại Hà Nội. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ gửi lẵng hoa chúc mừng.

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kết hợp bắn pháo hoa tại 3 địa điểm ở phường Sài Gòn, phường Bình Dương và phường Vũng Tàu cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn khác cũng được triển khai trên địa bàn thành phố.

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Với 15 tiết mục được đầu tư dàn dựng công phu, kết hợp giữa hoà tấu dàn nhạc và độc tấu nhạc cụ dân tộc, những nghệ sĩ mang áo lính không chỉ chinh phục người xem bằng kỹ thuật điêu luyện, sự tài hoa của từng cá nhân mà còn bằng bản lĩnh, sự chuẩn mực và tinh thần đoàn kết, hiệp đồng – phẩm chất làm nên bản sắc của người nghệ sĩ, chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Vượt qua 24 thí sinh dự thi đêm Chung kết toàn quốc, người đẹp đến từ Hà Nội Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về Trần Xuân Khánh Linh; Á hậu 2 thuộc về Lê Phương Nghi.

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Một hiện vật bằng cây gỗ có hình dáng như chiếc thuyền độc mộc được tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ qua địa phận xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk sẽ được tổ giám định do Bảo tàng Phú Yên chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương nghiên cứu, xác định đặc điểm, tính chất, niên đại, giá trị để lập hồ sơ hiện vật.

Các đại biểu tập trung trao đổi giải pháp phát huy tiềm năng, thế mạnh văn hóa của tỉnh Vĩnh Long sau hợp nhất.

Vĩnh Long định vị bản sắc, phát triển công nghiệp văn hóa

Vĩnh Long định hướng khai thác các giá trị di sản, văn hóa truyền thống và lợi thế sinh thái của ba vùng đất Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh (cũ), gắn bảo tồn với phát triển sản phẩm du lịch, công nghiệp văn hóa, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Với chủ đề “Sắc màu di sản”, Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VII năm 2026 diễn ra từ ngày 19 đến 22/11 tại xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp. Lễ hội có nhiều hoạt động tái hiện không gian văn hóa sông nước, giới thiệu kiến trúc nhà cổ, làng nghề truyền thống, nghệ thuật và ẩm thực, góp phần tôn vinh giá trị di sản, quảng bá hình ảnh đất và người Đông Hòa Hiệp đến du khách.