Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Tiếp công dân do Tổng Thanh tra Chính phủ Huynh Phong Tranh trình bày xác định, tiếp công dân là công tác quan trọng trong các hoạt động của Đảng, Nhà nước và các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị ở nước ta.
Thông qua việc tiếp công dân, Nhà nước và các cơ quan, tổ chức tiếp nhận được các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của nhân dân liên quan đến việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật để có các biện pháp xử lý, khắc phục kịp thời.
Hiện, các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể đã nhận thức đầy đủ hơn về trách nhiệm tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo, coi đây là một trong những nhiệm vụ chính trị của mình. Nhiều nơi đã thành lập Trụ sở, ban hành nội quy, quy chế tiếp công dân, bố trí công chức làm nhiệm vụ tiếp công dân.
Hàng năm, trụ sở tiếp công dân của Trung ương Đảng và Nhà nước và các cấp, các ngành đã tiếp và hướng dẫn hàng chục nghìn lượt người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, trong đó có nhiều đoàn khiếu kiện đông người, phức tạp.
Tuy vậy, Thanh tra Chính phủ cũng thừa nhận, lãnh đạo một số cơ quan, tổ chức vẫn chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác tiếp công dân, chưa quan tâm đúng mức đến công tác này, chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Nhiều nơi việc tiếp công dân còn mang tính hình thức, chiếu lệ, đơn thư gửi đi lòng vòng nhiều cấp, không được giải quyết đúng chức năng, nhiệm vụ... Việc tiếp công dân còn hình thức, chưa hiệu quả, có tình trạng khoán trắng cho công chức tiếp công dân hoặc cơ quan chức năng.
Trong khi đó, tổ chức tiếp công dân còn thiếu thống nhất từ Trung ương đến địa phương như tên gọi, mô hình tổ chức, cơ cấu thành phần tham gia tại nơi tiếp công dân, về cán bộ, về điều kiện làm việc, chế độ chính sách đối với công chức tiếp công dân. Việc phối kết hợp giữa Trụ sở tiếp công dân ở Trung ương với địa phương, giữa các cơ quan, tổ chức thường trực tại Trụ sở tiếp công dân còn bất cập.
Thanh tra Chính phủ cũng cho rằng, trong hoạt động tiếp công dân, chưa phân định rõ việc tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo với kiến nghị, phản ánh. Chưa quy định rõ việc tiếp công dân của người đứng đầu với việc tiếp công dân của công chức, giữa việc tiếp công dân thường xuyên với việc tiếp công dân theo yêu cầu khẩn thiết đối với vụ việc phức tạp, có nhiều người tham gia.
Mặc dù trong thời gian qua Nhà nước đã ban hành một số văn bản quy phạm pháp luật có quy định về hoạt động tiếp công dân như Luật khiếu nại, Luật tố cáo năm 2011, các nghị định quy định chi tiết một số điều của các luật nói trên, nhưng nội dung, cách thức tổ chức tiếp công dân theo các văn bản quy phạm pháp luật này vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn. Do đó, cần thiết phải có những điều chỉnh phù hợp.
Dự luật xác định, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có vai trò rất quan trong trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Vì vậy để nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, dự thảo Luật đã giành một chương quy định về trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác này. Trong đó quy định trách nhiệm chung của người đứng đầu trong việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác tiếp công dân (Điều 9); trách nhiệm trực tiếp tiếp công dân định kỳ hoặc đột xuất (Điều 10); việc tiếp công dân của người đứng đầu phải gắn với việc giải quyết vụ việc, khi tiếp công dân phải có ý kiến trả lời về việc giải quyết vụ việc cho công dân; trường hợp không trả lời ngay được thì phải thông báo rõ thời gian giải quyết và trả lời cho công dân.
Về quyền và nghĩa vụ của công dân, Điều 11 dự thảo luật quy định cụ thể các quyền của công dân khi đến trụ sở tiếp công dân hoặc nơi tiếp công dân như: Được hướng dẫn, giải thích, trả lời về những nội dung mình trình bày; được quyền khiếu nại, tố cáo với Thủ trưởng trực tiếp của người tiếp công dân nếu họ có hành vi vi phạm pháp luật về tiếp công dân; được nhận thông báo về kết quả tiếp nhận, xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; được thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật về khiếu nại, pháp luật về tố cáo. Tương ứng với các quyền của mình, thì công dân khi đến Trụ sở tiếp công dân, nơi tiếp công dân phải có những nghĩa vụ nhất định (Điều 11)...
| Nên giảm đầu mối giáo dục quốc phòng, an ninh Chiều nay, Quốc hội thảo luận ở hội trường dự án Luật Giáo dục quốc phòng, an ninh. Đại biểu Trần Hồng Thắm đề nghị, về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức về giáo dục quốc phòng, an ninh tại Chương II và Mục 3, Chương V, “ tôi cho rằng nhiệm vụ giáo dục quốc phòng, an ninh được giao cho quá nhiều bộ, ngành, cơ quan và chính quyền địa phương quy định dễ dẫn tới không đảm bảo tính đồng bộ và thống nhất trong công tác này”. Bà viện dẫn, tại Khoản 3, Điều 4 Điều 12 giao Bộ giáo dục và đào tạo chủ trì phối hợp quy định nội dung, chương trình tổ chức thực hiện chương trình giáo dục quốc phòng, an ninh cho hệ thống trường học từ trung cấp nghề, cao đẳng nghề và giao cho trường trung cấp nghề, cao đẳng nghề cho Bộ lao động - thương binh và xã hội chủ trì phối hợp thực hiện. “Tôi đề nghị nên giao Bộ giáo dục và đào tạo chủ trì thực hiện trong hệ thống nhà trường, các đối tượng còn lại thì giao cho Bộ quốc phòng để giảm đầu mối tăng hiệu quả công tác giải quyết quốc phòng, an ninh trong thời gian tới” - bà Thắm nói. Đại biểu Đỗ Ngọc Niễn cho rằng: “Tôi nhất trí thành lập các trung tâm giáo dục quốc phòng, an ninh theo hệ thống ngành và địa phương như Điều 8 của dự luật này. Các trung tâm này được quản lý ở 2 cấp: cấp bộ và cấp tỉnh, không nhất thiết phải có quản lý ở cấp Chính phủ như hiện nay. Mỗi tỉnh, thành trực thuộc Trung ương cần phải xây dựng một trung tâm”... |
