Tiếng Khèn, tiếng Pí trên bản Mường người Thái

"Nghệ sỹ Lê Hoàng (Lê Quốc Hoàng) đã khiến ta nhớ ơn Bác Hồ. Nhờ nó mà ta biết được cuộc sống của Bác Hồ, biết được đường lối của Đảng. Nhớ ơn Bác Hồ nhiều lắm. Bản làng ta nay đã có cơm ăn no đủ rồi. Lúc lên nương, cuốc rẫy, cái miệng của vợ chồng ta đều hát bài do Lê Hoàng sáng tác. Hay lắm, bản làng ta cứ hát mãi. Lời Bác Hồ là lời của núi sông đó" - cụ Vi Văn Thìn ở bản Kẻ Sùng, xã Mậu Đức (Con Cuông, Nghệ An) nói.

"Quê hương ơi, rừng núi ơi. Rừng có nghe tiếng Khèn, tiếng Pí. Rừng có nghe con suối thì thầm. Đó là lời ơn Đảng ngàn năm. Đó là lời nhớ ơn Bác Hồ…". Những lời hát ngân nga theo các nhạc cụ đồng bào Thái miền Tây xứ Nghệ khiến ai nghe cũng dễ thuộc, dễ nhớ. Bao năm nay, anh Lê Quốc Hoàng ở Con Cuông đã vần điệu hóa những lời thơ, lời hát giúp bà con hiểu rõ hơn về tấm gương đạo đức của Bác Hồ.

Gặp anh trong những ngày bà con các bản làng Con Cuông đang náo nức trẩy hội xuân, những tiếng Khèn ngân nga cứ níu kéo lòng người ở lại. Người dân ở đây từ già trẻ, gái trai hầu như thuộc lòng các sáng tác của Lê Hoàng như: "Bản làng ơn Bác", "Rừng chiều ơn Bác", "Lời Bác còn ngân trong lòng Mường",… Mỗi bài hát với những giai điệu dân ca Thái luyến láy chứa đựng nội dung về tấm gương đạo đức Bác Hồ làm cho bà con dân tộc nơi đây đều dễ học, dễ nhớ và dễ làm theo.

"Mình là người con của đồng bào Thái nên từ nhỏ đã được nghe tiếng Khèn, tiếng Pí trong mỗi dịp hội làng. Cũng được tắm suối nước trong, từng nhịn chung cái đói, cái rét nơi núi rừng với đồng bào. Lớn lên được đi học cái chữ cũng nhờ ơn Đảng, ơn Bác Hồ nhiều lắm. Nay phải làm cách nào đó để giúp bà con hiểu hơn rằng mình có cái ăn, cái mặc cũng là nhờ Đảng, Bác Hồ chỉ lối, đưa đường. Làm theo tấm gương Bác Hồ từ những việc nhỏ cũng phải vần điệu hóa cho đồng bào hiểu mới đạt hiệu quả được" - Lê Quốc Hoàng tâm sự.

Là con thứ 4 trong gia đình có 5 anh chị em, nhưng từ nhỏ, Hoàng đã ý thức được tầm quan trọng của việc học cái chữ. Được bố mẹ cho ăn học, năm 1977, chàng trai người dân tộc Thái thi đỗ vào Trường Trung cấp Y Nghệ Tĩnh ở tuổi 20. Tại môi trường của người thầy thuốc, Hoàng càng hiểu rõ hơn vốn kiến thức y khoa để từ đó vận động bà con dân bản mình không nên tin vào lời thầy cúng, thầy mo để chữa bệnh.

Tiếng Khèn, tiếng Pí trên bản Mường người Thái ảnh 1
Lê Quốc Hoàng say sưa biểu diễn nhạc cụ dân tộc.

Đầu những năm của thập niên 80, Lê Quốc Hoàng được điều về công tác tại Bệnh viện Đa khoa huyện Con Cuông. Tại đây, anh đã cùng với những cán bộ bệnh viện thường xuyên đi vào các bản làng để khám chữa bệnh cho bà con cũng như nói "lời sông, lời núi" cho đồng bào hiểu tác hại của những hủ tục xấu. Ban đầu, nói suông bà con không nghe, cái đầu không nhớ, Hoàng trăn trở đề xuất cấp trên phải tìm cách nói bằng lời hát mới thấm dần vào cái bụng đồng bào được.

Vốn có giọng hát mang đậm âm hưởng của núi rừng từ những phong trào văn hóa - văn nghệ, năm 1984, Lê Quốc Hoàng được bệnh viện cử đi học lớp nghiệp vụ thanh nhạc 3 tháng tại Trung tâm Văn hóa tỉnh. Có kiến thức về thanh nhạc, trở về bệnh viện, Hoàng được giao phụ trách công tác tuyên truyền quần chúng và cho ra tác phẩm đầu tay: "Rừng chiều ơn Bác".

Anh Hoàng thủ thỉ: "Đồng bào dân tộc Thái mình ai cũng yêu quý Bác Hồ, một lòng chung thủy với Đảng. Nhưng cái khó là chưa có nhiều phong trào quần chúng về tới tận thôn bản để nói đường lối của Đảng, Bác Hồ cho họ hiểu. Nhiều bà con chưa biết mặt chữ, chưa sõi tiếng người Kinh nên chỉ có lời hát giúp họ nhớ lâu và hiểu hơn thôi. Những ca khúc mình sáng tác về Bác Hồ theo điệu Lăm - Khắp - Xuôi - Nhuôn, bà con ở đây thích lắm. Họ thuộc lòng đến nỗi mỗi cuộc vui bên hũ rượu cần suốt đêm đều đem ra hát như thứ dân ca của đồng bào mình".

Ngoài sáng tác những bài hát về Bác Hồ như: “Bản Mường ơn Bác” (1993), “Lời Bác còn ngân trong lòng Mường” (2008), “Suối ngàn nhớ Bác” (2009),… Lê Quốc Hoàng còn tỉ mẩn đi khắp các bản Mường miền Tây Nghệ An để sưu tập những nhạc khí, nhạc cụ của đồng bào nhằm lưu giữ lại. Đến nay, trong nếp nhà sàn vợ chồng anh sinh sống còn lưu giữ nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Thái, Mông.

Cứ mỗi độ xuân về trẩy hội, người dân nơi đây lại thấy xuất hiện hình ảnh Lê Quốc Hoàng vận bộ đồ của đồng bào say sưa bên tiếng Khèn, tiếng Pí, tiếng sáo vi vu mang theo lời hát ca ngợi Đảng, Bác Hồ cho bà con nghe. Hằng năm, nhiều tác phẩm của anh dự thi và đoạt giải cao trong các phong trào văn nghệ quần chúng.

Lê Quốc Hoàng nay là một Giám đốc Chi nhánh dược y tế Nghệ An tại Con Cuông, công việc bận rộn nhưng anh vẫn dành thời gian cho sáng tác những giai điệu dân ca Thái đi vào lòng người. Nhiều bài hát do anh Hoàng sáng tác được giải cao trong các cuộc thi văn hoá quần chúng các đồng bào dân tộc thiểu số tổ chức. Bản thân Lê Quốc Hoàng còn đạt danh hiệu tấm gương điển hình trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ ở cấp huyện, tỉnh.

"Nghệ sỹ Lê Hoàng (Lê Quốc Hoàng) đã khiến ta nhớ ơn Bác Hồ. Nhờ nó mà ta biết được cuộc sống của Bác Hồ, biết được đường lối của Đảng. Nhớ ơn Bác Hồ nhiều lắm. Bản làng ta nay đã có cơm ăn no đủ rồi. Lúc lên nương, cuốc rẫy, cái miệng của vợ chồng ta đều hát bài do Lê Hoàng sáng tác. Hay lắm, bản làng ta cứ hát mãi. Lời Bác Hồ là lời của núi sông đó" - cụ Vi Văn Thìn ở bản Kẻ Sùng, xã Mậu Đức nói.

Mặc dù đã chạm tuổi con ong rừng lột xác nhưng trông Lê Quốc Hoàng vẫn còn xuân xanh, trẻ trung. Qua những bài hát, vui bên tiếng Khèn, tiếng Pí, rừng núi Con Cuông và cả miền Tây Nghệ An lại được nghe tiếng của Đảng, Bác Hồ. "Nay ghi bao công ơn của Đảng, Bác Hồ. Trọn ngàn đời theo Đảng xây dựng quê hương. Xây cuộc đời ấm no tô đẹp muôn phần. Cho nhịp Khèn ơn Đảng ngân vang bản Mường. Pị noòng ơi! Ơi Pị noòng ơi…"

Trần Ngọc Thái

Các tin khác

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.

Các VĐV hào hứng vào cuộc đua.

Hình ảnh đẹp về Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, thể thao nổi bật

Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.