Đây là phiên tòa lịch sử và những bị cáo cùng nhân chứng phải xuất hiện tại tòa để làm rõ những bê bối tham nhũng của đảng PP cầm quyền trong giai đoạn 1999-2005. Và tại thời điểm này, ông Mariano Rajoy là Phó Tổng thư ký của đảng PP, là thành viên chính phủ - từ Bộ trưởng Giáo dục, Bộ trưởng Nội vụ tới Phó Thủ tướng.
Khi tuyên bố tại phiên tòa hôm 26-7, Thủ tướng Mariano Rajoy khẳng định không biết về bất kì tài khoản "B" nào và trách nhiệm của ông là hoạt động chính trị, không phải thanh toán. Đồng thời nhấn mạnh, chưa từng thấy bất kỳ điều gì liên quan đến các "thanh toán giả" và những cáo buộc đối với các thành viên của đảng PP về việc đã nhận những khoản chi trả phụ là "hoàn toàn vô lý".
 |
| Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy tại phiên tòa hôm 26-7. |
Phiên tòa hôm 26-7 được truyền hình trực tiếp trên tất cả các kênh thuộc mạng lưới truyền hình quốc gia Tây Ban Nha. Khi ông Mariano Rajoy đến tòa, hàng chục người đã trương biểu ngữ "Công lý! Công lý!" và "Mafia ra ngoài, Dân chủ tiến vào!".
Các đảng đối lập chỉ trích việc Thủ tướng Mariano Rajoy phải làm nhân chứng trước tòa. Chủ tịch đảng Xã hội Pedro Sanchez coi đó là "một ngày đen tối cho nền dân chủ" khi lần đầu tiên Thủ tướng đương nhiệm phải giải trình về tình trạng tham nhũng trong đảng của mình.
Còn thủ lĩnh đảng Podemos Pablo Iglesias chỉ trích Thủ tướng Mariano Rajoy đã có "giọng điệu xấc láo" khi trả lời tại tòa. "Tây Ban Nha không đáng bị làm nhục thế này. Chúng ta cần loại trừ những thành phần tham nhũng khỏi chính phủ", ông Pablo Iglesias viết trên Twitter.
Theo giới truyền thông, có 37 bị cáo phải hầu tòa, trong đó có 2 cựu thủ quỹ của đảng PP và doanh nhân Francisco Correa, người bị cáo buộc đứng đầu vụ án tham nhũng Gurtel. Doanh nhân Francisco Correa (rất thích được gọi là Don Vito, tên của nhân vật chính trong phim Bố già) bị cáo buộc đưa hối lộ cho nhiều đảng viên PP trong giai đoạn 1999-2006, để nhận những hợp đồng béo bở.
Theo lời khai của cựu thủ quỹ Luis Barcenas, người từng là đồng minh thân cận của Thủ tướng Mariano Rajoy, nhiều đảng viên cấp cao của đảng PP biết rõ những khoản đóng góp tiền trái phép. Cựu lãnh đạo đảng PP Jorge Trias Sagnier từng tiết lộ, nhiều quan chức cấp cao của đảng này đã nhận được những khoản tiền "không rõ nguồn gốc".
Chính trường Tây Ban Nha và đảng PP từng bị chấn động sau khi tờ El Mundo đưa tin, Thủ tướng Mariano Rajoy thường xuyên liên hệ với ông Luis Barcenas, người phải từ chức từ năm 2009 do dính líu đến nghi án rửa tiền và che giấu 22 triệu euro trong tài khoản ngân hàng Thụy Sĩ.
Ông Luis Barcenas thừa nhận, đã đưa 25.000 euro cho ông Mariano Rajoy và Tổng Thư ký đảng PP Maria Dolores de Cospedal năm 2010. Ông Luis Barcenas bị cáo buộc đã trực tiếp nhận hối lộ từ các nhà thầu xây dựng chuyển vào quỹ của đảng PP, sau đó chi cho lãnh đạo đảng này trong 20 năm qua. Và ông Mariano Rajoy bị cáo buộc nhận khoảng 34.000 USD/năm.
Gần 4 tháng trước (18-4), Tòa án Quốc gia, một trong các tòa hình sự hàng đầu của Tây Ban Nha chuyên xét xử các vụ tham nhũng lớn, đã triệu tập Thủ tướng Mariano Rajoy ra làm chứng. Người phát ngôn Tòa án Quốc gia đã thông báo lệnh triệu tập, nhưng không cho biết ngày diễn ra phiên tòa.
Sau đó, cựu lãnh đạo thành phố Madrid Ignacio Gonzalez bị bắt với cáo buộc biển thủ công quỹ. Ông Ignacio Gonzalez lập tức bị đình chỉ tư cách thành viên của đảng PP và phải hầu tòa hôm 26-7. Hơn 4 năm trước (1-8-2013), trước sức ép của phe đối lập, Thủ tướng Mariano Rajoy đã phải trả lời chất vấn trước Quốc hội về những cáo buộc tham nhũng và gian lận tài chính của ông cũng như đảng PP.
Bởi trước đó lãnh đạo đảng Xã hội đối lập Alfredo Perez Rubalcaba từng nhấn mạnh, nếu ông Mariano Rajoy không ra điều trần thì các nghị sỹ không nên tiếp tục đặt lòng tin vào người đứng đầu chính phủ.
Thậm chí ông Alfredo Perez Rubancaba còn buộc tội đảng PP đã lợi dụng vị thế đa số để thao túng Quốc hội nhằm giúp Thủ tướng Mariano Rajoy khỏi phải điều trần về bê bối quỹ đen. Phó Thủ tướng Soraya de Santamaria từng từ chức (22-1-2016) sau khi một trong những cộng sự chính của bà bị cáo buộc dính líu tới tham nhũng tại công ty quốc doanh về nước.
Tờ El Pais từng đưa tin, đảng PP có nhiều tài khoản bí mật để trốn thuế. Theo giới truyền thông, vụ tham nhũng Gurtel được xét xử từ tháng 10-2016, sau cuộc điều tra kéo dài gần một thập kỷ. Và cuộc điều tra tập trung vào cáo buộc biển thủ ngân quỹ thuộc Công ty Canal de Isabel II của nhà nước.
