Sáng nay (5/4), tại TP.HCM đã diễn ra Hội nghị cấp cao lần thứ 2 Ủy hội sông Mê Kông quốc tế. Đại diện nước chủ nhà, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và lãnh đạo các bộ, ngành liên quan đã tham dự Hội nghị. Về phía các nước thành viên Ủy hội sông Mê Kông quốc tế có ngài Xăm-Đéc Hun Xen, Thủ tướng Chính phủ Vương quốc Campuchia; ngài Thoong-Xinh Thăm-Mạ-Vông, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào cùng đặc phái viên của Thủ tướng Chính phủ Vương quốc Thái lan. Về phía các đối tác đối thoại có lãnh đạo cấp cao nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Liên bang Mianma cùng đại điện các tổ chức, đối tác phát triển trong nước và quốc tế khác.
Phát biểu tại phiên họp toàn thể, thay mặt Chính phủ và nhân dân Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhiệt liệt chào mừng lãnh đạo các nước thành viên trong Ủy hội, đại diện các nước đối tác đối thoại, các đối tác phát triển và các tổ chức quốc tế đến tham dự Hội nghị. Với chủ đề “Hợp tác vì an ninh nguồn nước, năng lượng và lương thực trong bố cảnh biến đổi khí hậu ở lưu vực sông Mê Kông”, Hội nghị đã nhận được sự tham gia đông đảo của 300 đại biểu cùng nhiều đề xuất, đóng góp ý kiến tại Hội nghị. Điều này đã cho thấy sự quan tâm cao của cộng đồng quốc tế đối với lưu vực sông Mê Kông.
Thông tin với Hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng bày tỏ quan ngại rằng, chưa bao giờ lưu vực sông Mê Kông đứng trước nhiều thách thức như hiện nay. Nhu cầu gia tăng về tài nguyên phục vụ phát triển kinh tế xã hội, trong đó có nhu cầu về năng lượng và lương thực đã tạo nên áp lực ngày càng lớn đối với tài nguyên nước, các tài nguyên liên quan và môi trường sinh thái lưu vực sông Mê Kông.
Là một trong năm lưu vực sông lớn nhất trên thế giới, sông Mê Kông có dòng chảy bị suy giảm nhiều nhất. Dòng chảy trung bình năm của sông Mê Kông ở trạm Chiềng Sen, cửa ngõ của vùng hạ lưu đã giảm 10% trong vòng 30 năm qua. Ở Lào, sông Mê Kông đoạn chảy qua thủ đô Viêng Chăn trong 10 năm qua đã bị tình trạng cạn kiệt đến mức người ta có thể lội qua sông vào mùa khô.
Ở Thái Lan, sông Chao Phơraya vốn hiền hòa cũng đã xảy ra lũ lớn, gây thảm họa lũ lụt cho quốc gia này nhiều tháng liền trong năm 2011. Ở đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam, nước mặn đã xâm nhập vào tận vùng Tân Châu, Châu Đốc của tỉnh An Giang – một điều mà chưa từng xảy ra trước đây. Những tác động này càng trở lên nghiêm trọng hơn, cấp thiết hơn trong bối cảnh các quốc gia ven sông đang tiếp tục chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực của biến đổi khí hậu.
Theo số liệu tính toán cho các kịch bản về biến đổi khí hậu, khi kịch bản tồi tệ nhất xảy ra, thì trong vòng 100 năm tới, nước biển ở Việt Nam sẽ dâng cao thêm 1m; làm mất 40% diện tích đồng bằng sông Cửu Long, ảnh hưởng trực tiếp tới khoảng 10% dân số của Việt Nam. Hơn thế, đồng bằng sông Cửu Long có diện tích hơn 40 ngàn km2, hàng năm đóng góp 90 lượng gạo xuất khẩu và 60% kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam nên đây còn là vấn đề an ninh lương thực thế giới. Vì vậy, theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, để ứng phó với những thách thức trên, ngoài sự nỗ lực của mỗi quốc gia, cần có sự hợp tác khu vực, đặc biệt giữa các quốc gia ven sông ở cả thượng nguồn và hạ nguồn thông qua các cơ chế đa phương và hợp tác tiểu vùng.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, là nước cuối nguồn sông Mê Kông, Việt Nam luôn cam kết là thành viên có trách nhiệm, đồng thời cũng mong muốn các nước ven sông đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của cả khu vực. Hoan nghênh Chính phủ các nước Lào, Campuchia đã tích cực tham gia với Việt
Để đạt được mục tiêu này, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đề xuất với các thành viên Ủy hội và đối tác nhiều vấn đề cần ưu tiên, thúc đẩy nhằm tăng cường quản lý, phát triển bền vững sông Mê Kông. Hội nghị cấp cao lần thứ hai Ủy hội sông Mê Kông quốc tế cũng đã nhất trí cao trong việc thông qua tuyên bố TP.HCM với 27 điểm, trong đó có nhiều nội dung quan trọng liên quan đến vấn đề phát triển bền vững lưu vực sông Mê Kông
