Thủ tướng Anh Cameron: “GDP không làm nên hạnh phúc cho người dân!”

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn chưa hồi phục đầy đủ kể từ khi xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính và một bộ phận lớn dân chúng trong độ tuổi lao động của nước Anh vẫn đang trong hoàn cảnh khốn khó do thất nghiệp kéo dài, Thủ tướng đương nhiệm David Cameron của nước này đã tính đến chuyện dựa vào một thước đo mới là “chỉ số hạnh phúc” (Happiness Index) để đo tiến bộ xã hội, thay vì chỉ dựa vào GDP.

Từ tháng 4/2011, chính phủ của ông Cameron đã thực hiện việc đo chỉ số hạnh phúc bằng cách thực hiện các cuộc điều tra thường xuyên trong công chúng với các câu hỏi cơ bản (theo thước đo từ 1 tới 10) như: Hôm qua bạn hạnh phúc như thế nào? Hôm qua bạn cảm thấy lo lắng điều gì? Dạo này bạn có hài lòng với cuộc sống của mình không? Bạn có nghĩ những việc bạn làm trong cuộc đời là có ý nghĩa không?...

Nói chuyện tại Hội nghị Google Zeitgeist Europe vào cuối năm 2010, ông Cameron cho rằng: "Đã đến lúc chúng ta thừa nhận rằng có nhiều thứ trong cuộc sống hơn là chuyện tiền bạc, và đã đến lúc chúng ta phải tập trung không chỉ vào GDP mà còn vào cả GWB (General Wellbeing - hạnh phúc nói chung)".

Theo ông Cameron, hạnh phúc nói chung không thể đo bằng tiền hay là mua bán được trên thị trường. Nó là vẻ đẹp của môi trường xung quanh, chất lượng của văn hóa, và trên tất cả, là sức mạnh của các mối quan hệ của chúng ta. Vì thế, Thủ tướng Cameron coi việc nâng cao nhận thức của xã hội về hạnh phúc nói chung là  thách thức chính trị trọng tâm của thời đại và ông quyết tâm là người đi tiên phong trong phong trào này.

Quyết định này của ông Cameron đã gây ra nhiều lời dèm pha từ khắp nơi trên thế giới. Nhiều người cho rằng đây chỉ là thủ thuật chính trị làm phân tán sự quan tâm của công chúng trong bối cảnh kinh tế khó khăn do khủng hoảng, ngân sách quốc gia cho an sinh xã hội bị thu hẹp và tình trạng thất nghiệp tràn lan.

Một số khác, đứng từ góc độ chuyên môn, thì nhìn động thái này với con mắt hồ nghi. Krugman viết trên blog của ông được New York Times đăng tải rằng: "Câu hỏi đặt ra là động thái này tạo được sự khác biệt gì. Chính sách của nhà nước sẽ thay đổi thế nào nếu chúng ta đồng ý với nhau là hạnh phúc chứ không phải GDP mới là mục tiêu? Cuối cùng thì các chính phủ cũng chẳng chạy theo mục tiêu tối đa hóa GDP, vì thế tại sao chúng ta nghĩ rằng, nếu chúng ta sẽ tạo được sự thay đổi bằng cách chuyển một  mục tiêu mà vốn dĩ trước nay họ cũng chẳng hướng đến?".

Krugman còn lập luận rằng, yếu tố cốt lõi của hạnh phúc là việc có công ăn việc làm. Ngoài việc tạo thu nhập ổn định, có công ăn việc làm còn giúp một người tự tin và thỏa mãn lòng tự trọng. Vì thế,  cần phải tạo ra nhiều công ăn việc làm nếu muốn giúp công chúng hạnh phúc hơn. Từ chỗ đó, Krugman cho rằng: "Thật là hài hước là Cameron lại thúc đẩy cái kinh tế học về hạnh phúc trong khi ông ta đang theo đuổi chính sách thắt lưng buộc bụng vốn đang gây ra bao nhiêu đau khổ cho dân chúng, hơn nhiều lần so với chuyện làm giảm GDP".

Những chỉ trích kiểu như của Krugman có lẽ dựa trên sự hồ nghi của các học giả này vào thước đo hạnh phúc. Và điều này là hoàn toàn có cơ sở. Hạnh phúc là cái rất khó đo đếm, nếu không muốn nói là không thể. Đã có nhiều người muốn đưa ra các chỉ số rộng hơn là GDP khi nói về phát triển, thí dụ như chỉ số phát triển con người (HDI) của Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc. Thế nhưng, họ cũng chỉ dừng lại ở việc đưa một số yếu tố như tuổi thọ trung bình và trình độ giáo dục để bổ sung cho chỉ số về thu nhập chứ không hơn. Theo các nhà bình luận, cho tới giờ, nếu chỉ nhìn vào các cuộc thăm dò dư luận với những câu hỏi đơn giản như ở trên thì rõ ràng là ý tưởng của ông Cameron vẫn chưa được thực hiện một cách khoa học và bài bản cho lắm.

Một sự trùng hợp tương đối thú vị nữa là vào năm 1991, văn sĩ Michael Frayn đã viết một quyển sách với tựa: "Đáp xuống Mặt trời" (A Landing on the Sun). Quyển sách này nói về một thủ tướng Anh đã giao nhiệm vụ cho các cố vấn của mình phải nghiên cứu về hạnh phúc và làm thế nào để chính phủ có thể giúp dân hạnh phúc hơn. Nhiệm vụ này quá khó khăn, người cố vấn đã phát điên và chết. Cho tới giờ vẫn chưa có cố vấn nào của Thủ tướng David Cameron phát điên và chết vì nhiệm vụ này (!)

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.