Thu tiền sử dụng đất đạt mức thấp, Huế gỡ vướng bằng cách nào?

6 tháng chỉ đạt hơn 30% dự toán

UBND TP Huế cho biết, trong năm 2026, dự toán thu tiền sử dụng đất được HĐND thành phố giao là 4.150 tỷ đồng, chỉ tiêu phấn đấu theo kế hoạch của UBND thành phố là 4.980 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến ngày 30/6, tổng thu tiền sử dụng đất trên địa bàn thành phố chỉ đạt 1.278 tỷ đồng, bằng 30,8% dự toán và 25,66% chỉ tiêu phấn đấu. Trong đó, số thực thu đạt 1.124 tỷ đồng, thu cấp thành phố đạt gần 385 tỷ đồng; thu cấp xã đạt gần 740 tỷ đồng.

Như vậy, nguồn thu từ cấp thành phố còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển; trong khi cấp xã cơ bản bám sát tiến độ và có khả năng hoàn thành chỉ tiêu được giao nếu tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp trong những tháng cuối năm.

Theo UBND TP Huế, có nhiều khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ thu ngân sách từ đất như: công tác giải phóng mặt bằng, xác định giá đất, hoàn thiện thủ tục đấu giá quyền sử dụng đất, lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án có sử dụng đất và tình hình thu hút đầu tư còn chậm. Một số dự án trọng điểm chưa thể triển khai thu theo kế hoạch nên ảnh hưởng lớn đến nguồn thu ngân sách của thành phố.

Theo ông Hoàng Quốc Việt, Phó Trưởng Thuế TP Huế, 6 tháng đầu năm, thu ngân sách của TP Huế đạt 7.537 tỷ đồng, bằng 47,1% dự toán, nguyên nhân chính khiến tiến độ thu chưa đạt kế hoạch là nguồn thu từ tiền sử dụng đất thấp, phần lớn đến từ thị trường bất động sản còn khó khăn và vướng mắc trong đấu giá các khu đất lớn.

Theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định số 50/2026/NĐ-CP của Chính phủ; hộ gia đình, cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp sang đất ở chỉ phải nộp tiền sử dụng đất theo tỷ lệ phần trăm chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp, thay vì phải nộp toàn bộ 100% phần chênh lệch như trước đây. Đáng chú ý, các trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong khoảng thời gian từ ngày 1/8/2024 đến trước ngày 1/1/2026 và đã nộp tiền theo quy định cũ sẽ được xem xét tính lại theo chính sách mới…

Giám đốc Sở Tài chính TP Huế cho biết, qua thống kê sơ bộ, tổng số tiền sử dụng đất TP Huế dự kiến phải hoàn trả cho người dân trên địa bàn lên đến gần 600 tỷ đồng. Dù đạt hay không đạt chỉ tiêu thu tiền sử dụng đất, thành phố vẫn phải thực hiện việc hoàn trả cho người dân theo đúng quy định của Quốc hội và Chính phủ. Theo kế hoạch, sau khi 40 xã, phường hoàn tất việc tổng hợp, rà soát hồ sơ, Sở Tài chính sẽ tham mưu UBND TP Huế ban hành phương án chi trả cụ thể, với mục tiêu hoàn thành việc hoàn trả tiền sử dụng đất cho người dân ngay trong năm 2026.

Tập trung gỡ vướng

Để hoàn thành mục tiêu thu ngân sách năm 2026, Sở Tài chính TP Huế đề xuất nhiều nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó tập trung đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, giao đất, xác định giá đất và tổ chức đấu giá các khu đất đủ điều kiện, yêu cầu các Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực khẩn trương rà soát quỹ đất, phối hợp với địa phương hoàn thiện các thủ tục để đưa quỹ đất ra đấu giá. Đồng thời đề nghị UBND các xã, phường chủ động rà soát quỹ đất xen ghép, quỹ đất đủ điều kiện để tạo nguồn thu, đẩy nhanh giải quyết hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo thẩm quyền.

Ông Hà Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND TP Huế cho rằng, nhiệm vụ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc bảo đảm nguồn lực đầu tư phát triển và thực hiện các nhiệm vụ chính trị của thành phố. Lãnh đạo thành phố yêu cầu, các địa phương khẩn trương xây dựng phương án và lịch trình cụ thể đối với từng khu đất đủ điều kiện đấu giá, báo cáo UBND thành phố để theo dõi, chỉ đạo, tập trung tổ chức đấu giá các lô đất thuộc thẩm quyền quản lý của các xã, phường nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Các địa phương cũng cần rà soát, quản lý, xử lý các tài sản công dôi dư theo quy định, huy động nhân lực tập trung giải quyết kịp thời các thủ tục về đất đai, phê duyệt phương án đấu giá, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, bố trí đất tái định cư và rà soát toàn bộ quỹ đất do các sở, ngành, địa phương đang quản lý để xây dựng kế hoạch khai thác hiệu quả.

Kết quả rà soát của Sở Tài chính cho thấy, thành phố hiện đang có 542 cơ sở nhà, đất dôi dư (CSNĐDD). Trong đó, CSNĐDD do sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp từ 1/7/2025 đến nay là 44 cơ sở và 42 cơ sở do các cơ quan Trung ương trên địa bàn chuyển giao. Ngoài ra, CSNĐDD do sắp xếp, xử lý trước ngày 1/7/2025 đã chuyển giao về địa phương quản lý nhưng chính quyền cấp huyện cũ chưa xử lý là 245 cơ sở. Các cơ sở nhà, đất không thuộc đối tượng sắp xếp, xử lý theo quy định hoặc đã loại ra khỏi phương án sắp xếp, xử lý là 211 cơ sở…

Trong phương án sắp xếp, xử lý và khai thác các CSNĐDD, Sở Tài chính đề xuất UBND thành phố ưu tiên chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng đất đối với các CSNĐDD cho các thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế, thể dục thể thao… Đối với các CSNĐDD phù hợp với quy hoạch, thì khai thác theo quy định Luật Đất đai. Hiện nay, TP Huế đã tổ chức đấu giá cho thuê đất, thu tiền sử dụng đất một số cơ sở nhà, đất “vàng” như: số 2 Hà Nội; số 16 Hà Nội...

Đồng thời, các cơ quan chức năng cũng đang triển khai thủ tục để bán đấu giá hoặc cho thuê một số cơ sở. Đơn cử như, TP Huế vừa phê duyệt phương án đấu giá quyền sử dụng đất khu đất “vàng” hơn 25.600m² trước nhà thi đấu Bà Triệu và sân bóng đá phường Vỹ Dạ, với tổng vốn đầu tư gần 1.000 tỷ đồng. Dự án được định hướng phát triển tổ hợp khu nhà ở, thương mại - dịch vụ, với diện tích đất giao cho nhà đầu tư có thu tiền sử dụng đất để xây dựng và kinh doanh nhà ở thương mại hơn 12.900m2.

Ngoài ra, nhà đầu tư còn có trách nhiệm đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông, cây xanh với diện tích hơn 12.000m² và bàn giao lại cho Nhà nước quản lý sau khi hoàn chỉnh, đồng bộ hạ tầng dự án. Đáng chú ý, nhà đầu tư trúng đấu giá phải dành 20% quỹ đất để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội theo quy định...

UBND TP Huế yêu cầu các sở, ngành, Ban Quản lý dự án, Trung tâm Phát triển quỹ đất và UBND các xã, phường tiếp tục rà soát từng nguồn thu, từng dự án, xác định rõ tiến độ, trách nhiệm của từng đơn vị, tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng, xác định giá đất và tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, quyết tâm hoàn thành ở mức cao nhất kế hoạch thu ngân sách từ đất năm 2026, đồng thời chủ động chuẩn bị nguồn thu bền vững cho các năm tiếp theo.