Chương trình do thám quy mô lớn của Chính phủ Anh
Theo báo chí Anh, Chính phủ Anh vừa hé lộ kế hoạch triển khai một chương trình gián điệp quy mô lớn chưa từng có nhắm vào các thần dân xứ sở sương mù. Chương trình có tên gọi là Chương trình Phát triển năng lực truyền thông (CCDP) nhằm mục tiêu tìm kiếm những manh mối "khủng bố" hoặc tội phạm không gian ảo (như hacker, lừa đảo trên mạng, hoạt động chống phá về chính trị)...
Theo Chương trình CCDP, Chính phủ Anh sẽ yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ Internet băng thông rộng, các công ty điện thoại hữu tuyến và di động lưu giữ thông tin về khách hàng sử dụng dịch vụ trong thời gian một năm. Những thông tin, dữ liệu cần lưu giữ để theo dõi bao gồm những thông tin cá nhân người gửi và người nhận, thông tin để xác định vị trí của những người thực hiện liên lạc thông tin,…
Theo kế hoạch, những nội dung thông tin trong e-mail, tin nhắn, cuộc gọi điện thoại sẽ không được lưu giữ lại, nhưng những nội dung trao đổi trên các mạng xã hội như Facebook và Twitter, thông tin trao đổi giữa những người chơi game online thì sẽ lưu lại. Chính phủ Anh sẽ không thực hiện việc lưu giữ thông tin mà giao cho các công ty cung cấp dịch vụ trực tiếp làm việc này.
Theo tờ The Guardian, Chương trình CCDP do Bộ Nội vụ Anh chủ trì với sự hợp tác soạn thảo bởi 3 cơ quan tình báo hàng đầu của nước Anh là MI-5, MI-6 và Cơ quan Tình báo thông tin GCHQ. Khi những thông tin được thu thập và lưu giữ theo yêu cầu, các cơ quan tình báo trên và các cơ quan an ninh Anh sẽ được quyền thường xuyên tham khảo, tra cứu thông tin, dữ liệu nhằm tìm kiếm những dấu hiệu khả nghi "khủng bố" hoặc tội phạm ảo. Các công nghệ hiện đại sẽ cho phép các cơ quan tình báo và an ninh Anh theo dõi chặt chẽ đối tượng thực hiện các giao dịch, trao đổi thông tin, thậm chí xác định ngay vị trí, địa chỉ thực của đối tượng ngay tại thời điểm giao dịch thông tin.
CCDP dự kiến sẽ được Chính phủ Anh chính thức công bố vào tháng 5/2012. Đây là sản phẩm của Công đảng, được soạn thảo từ tháng 11/2009 (thời ông Gordon Brown làm Thủ tướng) nhưng lúc đó kế hoạch đã gặp phải trở ngại lớn do phản ứng của công chúng và nhất là do đảng Bảo thủ kịch liệt phản đối viện lý do rằng đó là một sự xâm phạm đời tư nghiêm trọng. Thật trớ trêu, hơn 2 năm sau, chính đảng Bảo thủ lại là kẻ chủ xướng triển khai kế hoạch này và Công đảng không có phản ứng gì.
Việc Chính phủ Anh triển khai Chương trình CCDP chắc chắn sẽ gây nên những vấn đề nghiêm trọng về cuộc sống riêng tư của người dân, và tạo cơ hội để các cơ quan an ninh lạm dụng hoạt động theo dõi khủng bố để thâm nhập, đọc trộm, nghe lén thông tin của bất cứ ai.
Một trào lưu gián điệp mới
Ngoài nước Anh, Australia và Canada cũng đang triển khai các chương trình theo dõi, giám sát công dân tương tự. Tại Canada, dư luận rất quan tâm việc Quốc hội nước này đang tranh luận về một dự luật có tên gọi là Luật về Các quyền hạn điều tra thế kỷ XXI (Dự luật C-51). Tóm tắt sơ bộ nội dung của dự luật này cũng quy định cho phép các cơ quan an ninh, tình báo Canada thực hiện việc theo dõi, giám sát và thu thập thông tin cá nhân người dùng các dịch vụ truyền thông như Internet, e-mail, mạng xã hội và điện thoại di động. Cũng như ở Anh và một số nước khác, lý do được Cơ quan lập pháp Canada đưa ra là nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn các hoạt động thông tin trên các phương tiện truyền thông kỹ thuật số như Internet và điện thoại di động.
Ở Australia, hoạt động do thám, theo dõi thông tin người dùng Internet và điện thoại đã được thực hiện từ 2 năm trước. Theo một báo cáo mới nhất của Bộ Tư pháp Australia, các cơ quan an ninh và tình báo nước này, đặc biệt là Cơ quan Tình báo an ninh Australia (ASIO), đã truy cập vào thông tin người dùng các phương tiện viễn thông và Internet hàng trăm ngàn lượt trong hai năm 2010-2011. Những cuộc truy cập này được ASIO và các cơ quan cảnh sát, an ninh, kể cả các cơ quan về thuế, giáo dục và y tế, thực hiện không cần xin phép tòa án.
Với sự phát triển cực nhanh của các phương tiện kỹ thuật, không ai dám chắc việc theo dõi, nghe lén, đọc trộm thông tin người dùng Internet và điện thoại di động, thậm chí cả nội dung thông tin, chỉ gói gọn trong phạm vi một quốc gia, nhất là trong thời buổi thông tin liên lạc toàn cầu như hiện nay. Trong trào lưu gián điệp mới này, Mỹ và Israel được xem là hai quốc gia đi đầu. Người Mỹ đã triển khai việc nghe lén, đọc trộm từ sau sự kiện khủng bố ngày 11/9/2001. Cuối năm 2011, CIA đã thành lập hẳn một bộ phận gọi là Trung tâm Thông tin nguồn mở (Open Source Center - OSC) nhằm giám sát chặt chẽ hoạt động của Internet, những thông tin mở rộng trên các phương tiện truyền thông trong nước và quốc tế nhằm tìm kiếm, thu thập thông tin tình báo cần thiết.
Trong khi đó, từ năm 2009, chính quyền Israel đã triển khai chương trình giám sát Internet và các trang mạng xã hội Facebook và Twitter để theo dõi các nhóm Hồi giáo và cộng đồng người Arập. Hoạt động gián điệp thông tin của Israel không chỉ nhằm ngăn ngừa khủng bố, mà quan trọng hơn cả là theo dõi, giám sát cộng đồng người Arập, Hồi giáo để phục vụ cho mục đích chính trị và ngoại giao