Hoàng Cầm tên thật là Bùi Tằng Việt. Ông sinh ngày 22/2/1922, tại xã Phúc Tằng, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Ông xuất thân trong một gia đình nhà nho truyền thống. Năm 1940, sau 2 năm ra Hà Nội, ông đỗ tú tài toàn phần và bắt đầu dịch sách cho Tân dân xã của Vũ Đình Long và lấy bút danh Hoàng Cầm.
Năm 1944, ông cùng gia đình trở về quê gốc ở Thuận Thành và tham gia hoạt động Thanh niên Cứu quốc của Việt Minh. Cách mạng Tháng Tám, ông về Hà Nội, thành lập Đoàn kịch Đông Phương.
Thi sĩ Hoàng Cầm. Ảnh : Nguyễn Đình Toàn.
Tháng 8/1947, ông tham gia Vệ quốc quân ở chiến khu 12 và tham gia đội tuyên truyền văn nghệ, đội văn công quân đội. Năm 1952, ông được cử làm Trưởng đoàn văn công Tổng cục Chính trị, hoạt động biểu diễn cho quân dân vùng tự do và phục vụ các chiến dịch. Cuối năm 1955, ông về làm công tác xuất bản ở Hội Văn nghệ Việt Nam. Ông là một trong những người tham gia thành lập Hội Nhà văn Việt Nam và được bầu vào Ban chấp hành.
Hoàng Cầm là tác giả của những tác phẩm nổi tiếng: vở kịch thơ "Hận Nam Quan", "Kiều Loan" và các bài thơ "Lá diêu bông", "Bên kia sông Đuống". Năm 2007, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật