Những bước phát triển vững chắc về năng lượng
Để thực hiện cụ thể hoá mục tiêu đưa Quảng Trị trở thành trung tâm năng lượng của miền Trung, và cả nước. Địa phương này đã ban hành nhiều giải pháp mang tính đột phá trong phát triển công nghiệp năng lượng. Quảng Trị đang biến nắng và gió trở thành lợi thế trong phát triển công nghiệp năng lượng, nhất là năng lượng tái tạo.
Quảng Trị có Trung tâm Điện lực Quảng Trạch gồm có bốn dự án: dự án cơ sở hạ tầng Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, dự án Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I, dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II và dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch III. Các nhà máy có tổng công suất 4.403 MW nằm trong danh mục các nguồn điện quan trọng, ưu tiên đầu tư của ngành điện. Trung tâm Điện lực Quảng Trạch đáp ứng nhu cầu tăng trưởng phụ tải, bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội cả nước. Đồng thời tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương, giải quyết việc làm cho người dân Quảng Trị.
Chỉ tính riêng Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I đã có tổng mức đầu tư hơn 42.000 tỷ đồng, công suất 1.403 MW. Ngay sau lễ đốt dầu lần đầu lò hơi tổ máy 1 của nhà máy vào giữa tháng 8/2025, đơn vị chủ đầu tư chỉ đạo các nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị, tranh thủ thời gian hoàn thành các công việc để sớm khởi động tổ máy và tiến tới hòa đồng bộ, phát điện tổ máy 1 Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I trong năm 2026.
Bên cạnh các dự án đi vào vận hành thương mại, trên địa bàn Quảng Trị còn có các dự án đã được cấp có thẩm quyền quyết định cấp chủ trương đầu tư và các chủ đầu tư đang triển khai thực hiện có tiến độ vận hành đến 2030. Trong đó nổi bật là dự án nhà máy nhiệt điện LNG Hải Lăng 1 (1.500 MW), do liên doanh T&T Group, HEC, KOGAS và KOSPO làm chủ đầu tư, dự kiến vận hành trong giai đoạn 2028 - 2029, cung cấp khoảng 9,75 tỷ kWh/năm. Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II do EVN đầu tư, công suất 1.500 MW, dự kiến vận hành năm 2030. Nhà máy tuabin khí chu trình hỗn hợp Quảng Trị (340 MW), do Gazprom EP International (Liên bang Nga) đầu tư, sử dụng khí tự nhiên dự kiến vận hành vào năm 2030.
Tổng công suất đã phát điện và vận hành thương mại trên địa bàn tỉnh là 1.459,8 MW, trong đó gồm: 21 dự án nhà máy điện gió với tổng công suất 994,2 MW; 11 dự án nhà máy thủy điện với tổng công suất 181,5MW; 4 dự án nhà máy điện mặt trời mặt đất với tổng công suất 159,2MW (199 MWp) và 1.204 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 126,7MW.
Ngoài ra, tỉnh Quảng Trị cũng đang phát triển thủy điện: dự án nhà máy thủy điện La Trọng, công suất 22MW và 7 dự án thủy điện nhỏ khác với tổng công suất 93MW đang tổ chức thi công, dự kiến hoàn thành vào năm 2026, 2027.
Chỉ sau bốn tháng hợp nhất, sáp nhập tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị đã quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đối với ba dự án điện gió quy mô lớn, gồm nhà máy điện gió Phong Liệu mở rộng và nhà máy điện gió Tân Hợp 1 với tổng mức đầu tư hơn 3.498 tỷ đồng. Nhà máy điện gió Tân Hợp 1 tại xã Khe Sanh, công suất thiết kế 50 MW với tám trụ tua-bin gió. Tiếp đó, tỉnh Quảng Trị cũng quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió Halcom Hồng Đức với công suất 200 MW, gồm 24 tua-bin, tổng vốn đầu tư hơn 9.100 tỷ đồng.
Tháo gỡ điểm nghẽn để phát triển
Theo đánh giá của UBND tỉnh Quảng Trị: các dự án điện gió, điện mặt trời, thủy điện đã đóng góp lớn cho tăng trưởng công nghiệp, đóng góp vào nguồn thu ngân sách của tỉnh. Đồng thời đáp ứng nhu cầu tăng trưởng phụ tải, bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ phát triển kinh tế -xã hội cả nước. Song hiện nay, nhiều dự án năng lượng ở Quảng Trị cũng đang gặp các rào cản, điểm nghẽn cần sớm được khơi thông.
Hiện nhà nước chưa có các chính sách đặc thù cho phát triển năng lượng sạch nên Quảng Trị chưa thể tạo điều kiện tốt nhất, khuyến khích các nhà đầu tư. Bên cạnh đó, trong quá trình triển khai xây dựng các dự án năng lượng tái tạo, không ít nhà đầu tư “đau đầu” vì vướng các thủ tục pháp lý.
Báo cáo của Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị cho biết; hiện trên địa bàn tỉnh có 17 dự án năng lượng đang chậm tiến độ, gồm các dự án nhiệt điện, điện gió và thủy điện với tổng công suất lên tới hàng nghìn MW. Nguyên nhân là do quá trình triển khai các dự án vẫn gặp nhiều khó khăn liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai, chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, điều chỉnh chủ trương đầu tư, đấu nối hạ tầng kỹ thuật, giá điện và tiếp cận nguồn vốn tín dụng...
Được biết, mới đây các doanh nghiệp chủ đầu tư điện gió tại Quảng Trị đã có kiến nghị gửi đến Bộ Công thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam về cơ chế điều độ đối với các nhà máy điện gió. Các doanh nghiệp cũng đề nghị cần xây dựng kịch bản điều phối nguồn điện rõ ràng, thông báo sớm kế hoạch cắt giảm, giúp nhà máy chủ động hơn trong vận hành và giảm tổn thất kinh tế gián tiếp.
Với quyết tâm khơi thông điểm nghẽn để biến những bất lợi của tự nhiên thành lợi thế phát triển công nghiệp năng lượng, đồng chí Lê Hồng Vinh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị có yêu cầu các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án; bảo đảm phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội của tỉnh.
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị giao các sở, ngành liên quan khẩn trương rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý của các dự án, bảo đảm đầy đủ, chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật, trong đó sở Công Thương chủ trì kiểm tra, rà soát các thủ tục thuộc lĩnh vực quản lý; đồng thời tổng hợp, đánh giá tình hình triển khai các dự án điện để kịp thời tham mưu giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, đồng chí Lê Hồng Vinh cũng yêu cầu tập trung giải quyết các vấn đề liên quan đến công tác kiểm đếm, giải phóng mặt bằng; xử lý dứt điểm các tranh chấp, kiến nghị phát sinh; tiếp tục rà soát các thủ tục về đất đai, tài nguyên nước và tăng cường hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trên địa bàn. Việc sớm đưa các dự án vào hoạt động không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư mà còn tạo thêm động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Trị trong giai đoạn tới.
