Thanh Hoá “tiếp sức” hơn 500 tỷ đồng cho Dự án Phát triển tổng hợp các đô thị động lực

Dự án phát triển tổng hợp các đô thị động lực – Tiểu Dự án đô thị Tĩnh Gia (sau đây gọi Dự án Phát triển tổng hợp các đô thị động lực) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 1208/QĐ-TTg ngày 19/9/2018, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá phê duyệt dự án đầu tư tại Quyết định số 1052/QĐ-UBND ngày 25/3/2019; dự án sử dụng vốn vay IDA (vốn cho vay ưu đãi của WB) là 1.199 tỷ đồng và vốn đối ứng từ nguồn ngân sách nhà nước là hơn 577 tỷ đồng.

Mục tiêu dự án là tăng cường khả năng tiếp cận đến dịch vụ hạ tầng kỹ thuật đô thị được cải thiện; tăng cường năng lực lập quy hoạch và quản lý đô thị tại huyện Tĩnh Gia (nay là thị xã Nghi Sơn), gồm 2 hợp phần: Cải tạo, xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị (hợp phần 1); giải pháp phi kết cấu - hỗ trợ kỹ thuật và hỗ trợ thực hiện Dự án (hợp phần 2). Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp làm chủ đầu tư.

Sau một thời gian triển khai, vừa qua, ngày 6/10/2023, UBND tỉnh Thanh Hoá có Quyết định phê duyệt điều chỉnh, Dự án Phát triển tổng hợp các đô thị động lực - Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia nâng tổng mức đầu tư từ 1.776,51 tỷ lên 2.314,27 tỷ, trong đó nguồn vốn vay từ WB là 1.199 tỷ đồng, vốn đối ứng 1.115 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và ngân sách thị xã Nghi Sơn. Dự án bao gồm 8 hạng mục công trình: Xây dựng mới 4 công trình giao thông với tổng chiều dài 13,7 km; nâng cấp, cải tạo 2 công trình kênh thoát nước với chiều dài khoảng 10 km; xây dựng mới hệ thống thu gom và 1 trạm xử lý nước thải cho khu vực trung tâm thị xã Nghi Sơn với công suất 600m3/ngày đêm; xây dựng mới 5 khu tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án với diện tích khoảng 10 ha. Thời gian thực hiện từ năm 2019 đến ngày 30/6/2025.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực KKTNS và các Khu công nghiệp - chủ đầu tư dự án, đến nay, toàn bộ 8 công trình thuộc dự án đang được triển khai thi công trên công trường. Tổng giá trị hoàn thành đạt khoảng 465 tỷ đồng, tương đương với 39% giá trị hợp đồng. Trong đó, giá trị hoàn thành từ đầu năm 2023 đến nay ước đạt 185 tỷ đồng. Dự kiến, tổng giá trị hoàn thành trong năm 2023 đạt khoảng 314 tỷ đồng.

Cũng theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực KKTNS và các Khu công nghiệp - chủ đầu tư dự án thì khó khăn lớn nhất đối với dự án vẫn là công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Hiện nay, hạng mục đường giao thông mới được bàn giao khoảng 43% mặt bằng. Phạm vi đã bàn giao chủ yếu là khu vực thu hồi đất nông nghiệp. Diện tích còn lại liên quan đến đất ở, công trình kiến trúc nên sẽ gặp khó và kéo dài thời gian thực hiện hơn. Một số đoạn, tuyến tuy đã được bàn giao nhưng mặt bằng không liền mạch, không đủ mặt cắt hoặc không có đường để vận chuyển vật liệu, máy móc để tổ chức thi công.

Đến nay, UBND thị xã Nghi Sơn đã ban hành các quyết định phê duyệt phương án bồi thường là gần 351 tỷ đồng. Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã tổ chức chi trả cho các hộ dân được 225 tỷ đồng và đã tiến hành bàn giao một phần mặt bằng tại tất cả các hạng mục công trình.

Mới đây, Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng khu vực KKTNS và các Khu công nghiệp đã bàn giao một phần mặt bằng tái định cư tại 5 khu tái định cư trên địa bàn các xã, phường: Ninh Hải, Hải Hòa, Bình Minh, Xuân Lâm, Nguyên Bình để UBND thị xã Nghi Sơn thực hiện bốc thăm chia lô tái định cư cho các hộ dân; đồng thời chủ đầu tư đã chuyển số vốn 111,8 tỷ đồng để UBND thị xã Nghi Sơn tiếp tục triển khai nhanh, sớm hơn công tác GPMB.

Trước đó, vào tháng 7/2021, Kiểm toán nhà nước (KTNN) đã thực hiện kiểm toán Dự án Phát triển tổng hợp các đô thị động lực - Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia và chỉ ra một số bất cập lớn, trong đó đáng chú ý là về tiến độ dự án. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính kiến nghị: Đơn vị liên quan cần làm việc với các nhà tài trợ khi đàm phán, ký kết các hiệp định tài chính nên quy định cụ thể về quy mô, tính chất kỹ thuật đối với những gói thầu phải yêu cầu đấu thầu quốc tế và thực hiện thủ tục tiền kiểm đối với các dự án thực hiện bằng nguồn vốn vay để giảm thủ tục và tạo thuận lợi để đẩy nhanh thực hiện dự án. Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa kiểm tra, yêu cầu các đơn vị tham gia thực hiện Dự án xuất hóa đơn đầy đủ, kịp thời đối với khối lượng đã nghiệm thu đảm bảo tuân thủ các quy định hiện hành, số thuế giá trị gia tăng chưa xuất hóa đơn tương ứng với khối lượng nghiệm thu thanh toán là gần 3 tỷ đồng.

UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo Ban quản lý Dự án đầu tư xây dựng khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp Thanh Hóa, UBND thị xã Nghi Sơn và các đơn vị có liên quan tập trung bố trí đủ nguồn lực và nhân lực đẩy nhanh tiến độ GPMB, bàn giao kịp thời cho các nhà thầu thi công, đảm bảo tiến độ chung của dự án. Xác định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan chậm bàn giao mặt bằng và xử lý trách nhiệm theo quy định. Chấn chỉnh rút kinh nghiệm đối với tồn tại trong phê duyệt tổng mức đầu tư, trong phê duyệt Kế hoạch đấu thầu đối với gói thầu tư vấn giám sát. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp Thanh Hóa và các đơn vị có liên quan chấn chỉnh, rút kinh nghiệm đối với các tồn tại trong quá trình quản lý đầu tư dự án và thực hiện nghiêm túc các kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước.