Từ thực tế trên, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đợt cao điểm rà soát, phát hiện, quản lý và giải quyết các mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân ngay từ cơ sở. Chỉ sau hai tuần thực hiện, lực lượng Công an toàn tỉnh đã phát hiện, đưa vào giải quyết 465 mâu thuẫn và kịp thời ngăn chặn 42 nguy cơ có thể dẫn đến vi phạm pháp luật. Những con số ấy cho thấy hiệu quả rõ nét của tư duy phòng ngừa từ sớm, từ xa và lấy cơ sở làm trọng tâm trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự.
Ở xã Trung Sơn, một địa bàn miền núi của tỉnh Thanh Hóa với phần lớn cư dân là đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, bài toán bảo đảm an ninh, trật tự từng đặt ra không ít thách thức. Thượng tá Hà Xuân Trường, Trưởng Công an xã Trung Sơn cho biết, trước đây địa phương từng là điểm nóng phức tạp về an ninh, trật tự. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng Công an cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, tình hình đã từng bước được kiểm soát, người dân ngày càng tin tưởng vào lực lượng Công an cơ sở.
Thực hiện đợt cao điểm rà soát mâu thuẫn trong nhân dân, Công an xã đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng tổ công tác, từng cán bộ phụ trách địa bàn; phối hợp với lực lượng an ninh thôn, bản rà soát kỹ từng hộ dân, từng nhóm đối tượng, từng khu dân cư. Qua đó phát hiện 4 vụ việc mâu thuẫn phát sinh. Sau khi xác định nguyên nhân và mức độ, Công an xã phối hợp cùng chính quyền, các đoàn thể và ban quản lý thôn, bản trực tiếp tiếp xúc, vận động, hòa giải ngay tại cộng đồng. Nhiều vụ việc tưởng chừng nhỏ nhưng nếu kéo dài rất dễ dẫn tới xung đột đã được tháo gỡ bằng sự kiên trì, thấu tình đạt lý của lực lượng làm nhiệm vụ.
Cũng với cách làm ấy, tại xã Luận Thành, lực lượng Công an qua rà soát đã phát hiện 3 mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân và phối hợp hòa giải thành công. Trung tá Lữ Văn Xiêm, Trưởng Công an xã Luận Thành cho hay, các vụ việc chủ yếu liên quan đến tranh chấp đất đai, mâu thuẫn giữa vợ chồng, cha mẹ với con cái hoặc những bất đồng trong đời sống thường ngày… Để xử lý hiệu quả, lực lượng Công an duy trì thường xuyên việc nắm tình hình địa bàn, phối hợp với lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và các thôn, bản để phát hiện sớm, không để mâu thuẫn kéo dài.
Tại phường Ngọc Sơn, qua công tác rà soát, lực lượng chức năng đã phát hiện 20 mâu thuẫn tồn tại trong cộng đồng dân cư. Nội dung các vụ việc chủ yếu liên quan đến đất đai, quan hệ tình cảm, mâu thuẫn gia đình và sinh hoạt thường ngày. Điểm đáng chú ý là các thông tin đều được phát hiện qua nhiều kênh, từ công tác nắm địa bàn, tiếp nhận đơn thư, phối hợp với các ngành chức năng đến nguồn tin do nhân dân cung cấp.
Trong quá trình giải quyết, lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp tham gia hòa giải, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ hòa giải ở cơ sở để vận động, thuyết phục, tháo gỡ từng vụ việc. Đối với những trường hợp có dấu hiệu tiềm ẩn nguy cơ phức tạp, lực lượng chức năng chủ động áp dụng các biện pháp quản lý, giáo dục, răn đe nhằm không để phát sinh thành vụ việc nghiêm trọng. Đến nay, đã có 16 vụ việc được giải quyết ổn thỏa.
Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, không ít vụ việc vi phạm pháp luật xảy ra chỉ vì những bất đồng kéo dài mà không được quan tâm đúng mức. Một câu nói thiếu kiềm chế, một tranh chấp không được giải quyết thấu đáo hay những xung đột âm ỉ trong gia đình đều có thể trở thành nguyên nhân dẫn đến hành vi vi phạm pháp luật. Chính vì vậy, thay vì chờ vụ việc xảy ra rồi xử lý, lực lượng Công an Thanh Hóa lựa chọn cách tiếp cận chủ động hơn: nhận diện nguy cơ từ sớm, hóa giải mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh.
Bám sát chỉ đạo của Công an tỉnh, Công an 166 xã, phường trên toàn tỉnh Thanh Hoá đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương huy động các tổ chức chính trị – xã hội cùng tham gia. Cùng với đó, lực lượng Công an cơ sở tăng cường xuống địa bàn, gặp gỡ nhân dân, rà soát từng vụ việc phát sinh để phân loại, đánh giá mức độ và đề ra giải pháp xử lý phù hợp.
Kết quả bước đầu cho thấy nhiều địa phương đã làm tốt công tác này như phường Nguyệt Viên phát hiện 34 vụ mâu thuẫn; phường Hạc Thành phát hiện 20 vụ; xã Sao Vàng phát hiện 17 vụ; xã Vạn Lộc phát hiện 10 vụ. Điểm chung là các vụ việc sau khi được phát hiện đều được tập trung hòa giải, xử lý ngay tại cơ sở, hạn chế phát sinh phức tạp. Hiệu quả của cách làm này còn được phản ánh qua các chỉ số về tình hình tội phạm. Nếu như trong thời gian từ ngày 1/4 đến 24/4/2026, toàn tỉnh xảy ra 3 vụ giết người, 28 vụ cố ý gây thương tích và 4 vụ gây rối trật tự công cộng thì từ khi triển khai đợt cao điểm đến nay, toàn tỉnh không xảy ra án giết người; số vụ cố ý gây thương tích giảm còn 14 vụ, số vụ gây rối trật tự công cộng giảm còn 2 vụ.
Những con số biết nói ấy không chỉ cho thấy hiệu quả của các biện pháp nghiệp vụ mà còn khẳng định tính đúng đắn của chủ trương lấy phòng ngừa làm chính, lấy cơ sở làm địa bàn trọng tâm trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Mỗi mâu thuẫn được tháo gỡ kịp thời đồng nghĩa với việc thêm một nguy cơ phạm tội được loại bỏ; mỗi vụ việc được hòa giải thành công là thêm một gia đình giữ được sự bình yên, thêm một khu dân cư tránh được những hệ lụy đáng tiếc.
Thời gian tới, Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục duy trì, nâng cao hiệu quả công tác rà soát, quản lý, giải quyết mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân; kiên quyết không để phát sinh các vụ việc phức tạp, góp phần giữ vững ổn định an ninh, trật tự, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn.
Để làng trên, xóm dưới yên bình, trật tự an ninh được đảm bảo, cùng với nỗ lực của lực lượng Công an, mỗi người dân cũng cần chủ động chia sẻ, lắng nghe, ứng xử trên tinh thần thiện chí, tôn trọng lẫn nhau; đồng thời kịp thời phản ánh những dấu hiệu mâu thuẫn phát sinh với chính quyền và lực lượng chức năng. Bởi giữ gìn bình yên không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng Công an mà còn là trách nhiệm chung của cả cộng đồng, bắt đầu từ việc hóa giải những bất đồng nhỏ ngay trong cuộc sống hằng ngày.
