Thẩm vấn cựu Tổng thống, truy tố Chủ tịch Hạ viện

• Mỹ từng âm mưu đảo chính quân sự ở Syria
• Lãnh đạo tình báo Syria dính líu đến âm mưu đảo chính
• Cộng hòa Burundi: Chặn đứng âm mưu đảo chính quân sự
• Madagascar đối phó với âm mưu đảo chính

Chủ tịch Công đảng Rui Falcao cho rằng, cảnh sát và tư pháp liên bang đã phối hợp với giới truyền thông cùng phe đối lập thực hiện vụ khám xét trái phép nhà riêng của ông Lula de Silva. Đồng thời kêu gọi người dân bảo vệ nền dân chủ, cũng như sự vô tội của cựu Tổng thống. 

Nghị sỹ Francisco Lopes da Silva, thuộc đảng Cộng sản Brazil coi đây là hành động đảo chính và nguy hiểm, thậm chí có thể đe dọa tới sự an toàn của thể chế. Trước đó (rạng sáng 4-3), ông Lula de Silva đã bị cảnh sát áp tải tới sân bay Congonhas ở Sao Paulo, để thẩm vấn xung quanh vụ tham nhũng tại Tập đoàn Dầu khí quốc gia Petrobras.

Theo giới truyền thông Brazil, khoảng 200 cảnh sát đã đồng loạt khám xét nhiều địa điểm được cho thuộc sở hữu của cựu Tổng thống ở Atibaiay Guaruja, để tìm bằng chứng có liên quan tới vụ tham nhũng tại Petrobras. Trước đó (5-1), ông Lula de Silva cũng từng bị cảnh sát triệu tập và cho tới nay cựu Tổng thống luôn bác bỏ mọi cáo buộc có liên quan tới vụ bê bối ở Petrobras.

Tổng thống Dilma Rousseff trong một lần thăm Petrobras.

Giới truyền thông đưa tin, ngay sau khi ông Lula de Silva bị tạm giữ, hàng nghìn người ủng hộ đã xuống đường bày tỏ tình đoàn kết với cựu Tổng thống, người sáng lập Công đảng. Và ông Lula de Silva đã về nhà riêng tại Sao Paulo sau cuộc thẩm vấn kéo dài 3 tiếng với cảnh sát.

Cựu Tổng thống Lula de Silva cho biết, ông cảm thấy như “một tù nhân” khi bị cảnh sát áp tải, và coi đây là một phần của chiến dịch nhằm bôi nhọ uy tín cá nhân ông và Công đảng cầm quyền. Ngoài tư dinh bị lục soát; vợ ông Lula de Silva là bà Marisa, và các con trai của cựu Tổng thống cũng bị các nhà điều tra đưa vào diện “cần nghiên cứu”.

Giới bình luận cho rằng, căng thẳng đã gia tăng giữa những người ủng hộ và chống đối ông Lula de Silva và vụ bắt giữ, thẩm vấn cựu Tổng thống có thể chia rẽ chính trường cũng như trong xã hội Brazil. Về phần mình, Tổng thống Dilma Rousseff đã bày tỏ sự bất bình trước việc cảnh sát khám tư dinh và cưỡng chế ông Lula de Silva để thẩm vấn vì bị tình nghi có liên quan tới vụ bê bối ở Petrobras.

Theo bà Dilma Rousseff, việc cưỡng chế ông Lula de Silva là không cần thiết. Bộ trưởng Thông tin Edinho Silva cũng phản đối việc làm của cảnh sát bởi cho rằng, cựu Tổng thống chưa bao giờ bất hợp tác với cơ quan chức năng trong vụ việc ở Petrobras. Giới truyền thông coi vụ bắt giữ và thẩm vấn ông Lula de Silva là diễn biến mới nhất xung quanh cuộc điều tra tham nhũng ở Petrobras.

Theo các nhà điều tra, vụ tham nhũng ở Petrobras diễn ra chủ yếu trong giai đoạn ông Lula de Silva làm Tổng thống. Và các công tố viên cũng điều tra những khoản tiền người ta đã tặng ông Lula de Silva. Cảnh sát cho biết, có nhiều bằng chứng cho thấy, ông Lula de Silva đã nhận trái phép từ những vụ “lại quả” liên quan đến Petrobras - tư dinh của cựu Tổng thống được nâng cấp một cách sang trọng và ông đã nhận 30 triệu reai (tương đương 8,12 triệu USD).

Thậm chí cảnh sát còn có bằng chứng, đích thân ông Lula de Silva đã nhận tiền từ đường dây đưa hối lộ của Petrobras, thông qua việc xây một ngôi nhà hạng sang bên bờ biển và một nhà nghỉ ở quê, chưa kể 2 nhà nghỉ trị giá 1,5 triệu reais trong giai đoạn 2010-2014. Và người giao 2 nhà nghỉ kể trên là doanh nhân Jos Carlos Bumlai, cùng 2 công ty xây dựng Odebrecht và OAS. Cảnh sát cho biết, đã tiến hành hàng chục cuộc khám xét và bắt giữ trong cuộc điều tra mang tên “Chiến dịch rửa xe”.

Cựu Tổng thống Lula de Silva họp báo sau khi bị bắt giữ.

Trước đó (3-3), giới truyền thông Brazil đưa tin, Thượng nghị sĩ Delcidio Amaral đã khai (bị bắt tháng 11-2015), bà Dilma Rousseff và ông Lula de Silva có liên quan tới vụ tham nhũng ở Petrobras. Và thời điểm đó, ông Lula de Silva là Tổng thống, còn bà Dilma Rousseff là quan chức cấp cao ở Petrobras.

Gần 7 tháng trước (20-8-2015), cựu Tổng thống Fernando Collor de Mello, cũng bị buộc tội có liên quan đến bê bối tham nhũng tại Petrobras. Cũng trong ngày 3-3, Tòa án Tối cao Brazil đã cho phép truy tố Chủ tịch Hạ viện Eduardo Cunha.

Tòa án Tối cao đưa ra quyết định này sau khi Trưởng công tố Rodrigo Janot và người phát ngôn của Ủy ban Đạo đức Hạ viện Brazil tiết lộ những bằng chứng về hành vi phạm pháp của ông Eduardo Cunha. Ông Rodrigo Janot khẳng định, Chủ tịch Hạ viện và người đồng chủ mưu Solange Almeida đã tham gia vào quá trình thuê các tàu trắc địa của Tập đoàn Samsung Hàn Quốc với giá hàng tỷ USD, qua đó bỏ túi “hoa hồng” lên tới 40 triệu USD. Trước đó (29-2), Bộ trưởng Tư pháp Jose Eduardo Cardozo đã từ chức vì có nhiều áp lực từ Công đảng liên quan tới các vụ án tham nhũng, nhất là tại Petrobras.