Tây Ban Nha: Siêu thẩm phán hầu tòa

Dù là ở Tây Ban Nha hay trên phạm vi toàn cầu, thẩm phán Baltasar Garzon được xem là một "siêu thẩm phán" không chỉ do những vụ án mà ông tham gia xét xử, mà còn cả những vụ việc liên quan đến tội ác diệt chủng trong quá khứ lẫn hiện tại, bất chấp kẻ bị ông xét xử là ai, cựu tổng thống một quốc gia hay một vị tướng đã về hưu… Nhưng, vị "siêu thẩm phán" ấy giờ đây đang phải hầu tòa do cáo buộc vượt thẩm quyền pháp lý.

Theo lệnh của tòa án, ngày 31/1 vừa qua, thẩm phán Baltasar Garzon đã có mặt tại phiên chất vấn trước tòa. Hội đồng xét xử gồm 7 thẩm phán đã bác bỏ đơn thỉnh nguyện yêu cầu hủy vụ án. Tại phiên tòa, thẩm phán Garzon nhất quyết bảo lưu quan điểm về cuộc điều tra của mình là đã được tiến hành đúng theo thông lệ luật pháp quốc tế.

Câu chuyện về một thẩm phán Tây Ban Nha lừng danh phải ra hầu tòa vì chính hoạt động điều tra xử án của mình quả thực là có một không hai, và phiên tòa xét xử thẩm phán Garzon đã thu hút rất nhiều người ở Tây Ban Nha và thế giới quan tâm. Ủng hộ thẩm phán Garzon đa số là những người đấu tranh vì nhân quyền, họ xem việc ông làm là hành động dũng cảm đòi công lý cho những nạn nhân của chế độ độc tài Franco. Trong phần bào chữa của mình, thẩm phán Garzon cho rằng cuộc điều tra mà ông tiến hành không thuộc phạm trù cánh tả chống cánh hữu.

Ông nói: "Vấn đề ở đây không phải là ý thức hệ. Đây là chuyện của hàng trăm ngàn nạn nhân mà quyền lợi đã bị chà đạp". Những người ủng hộ thẩm phán Garzon đều nhất trí với quan điểm cuộc điều tra của ông là nhằm mang lại công lý cho khoảng hơn 100.000 nạn nhân chế độ Franco, đa số là những người theo cánh tả bị các toán "biệt đội thần chết" GAL bắt cóc và thủ tiêu. Một số người cho rằng thẩm phán Garzon bị các thẩm phán đồng nghiệp "trừng phạt" vì ông quá nổi tiếng. Những người khác thì cho rằng việc ông bị buộc tội và bị mang ra xét xử vì vi phạm giới hạn thi hành luật pháp thực ra là do ông đã đụng chạm vào một trong những vấn đề nhạy cảm nhất ở Tây Ban Nha: những tội ác của chế độ độc tài Franco.

Trên thế giới, thẩm phán Garzon được biết đến chủ yếu do những vụ án mà ông tham gia điều tra và đưa ra xét xử. Chính ông là người đã tống trát yêu cầu Cơ quan An ninh Anh bắt giữ nhà độc tài Augusto Pinochet vào tháng 10/1998, do những tội ác ông này gây ra cho công dân Chile cũng như công dân nhiều nước châu Âu, trong đó có Tây Ban Nha, trong giai đoạn chế độ độc tài quân phiệt 1973-1990. Rốt cuộc tướng Pinochet đã bị bắt và giam lỏng tại nhà riêng ở London, Anh và được đưa ra xét xử.

Tây Ban Nha: Siêu thẩm phán hầu tòa ảnh 1
Thẩm phán Baltasar Garzon.

Tháng 3/2000, tướng Pinochet được nhà chức trách Anh trả tự do, trở về Chile và đã qua đời ở đó (tháng 12/2006) khi tòa án chưa kịp xét xử các tội ác của ông ta. Tháng 3/2009, thẩm phán Garzon bắt đầu xem xét việc cho phép các nạn nhân đâm đơn kiện 6 quan chức Chính phủ Mỹ dưới thời ông George W. Bush làm Tổng thống (gồm cựu Bộ trưởng Tư pháp Alberto Gonzales, John Yoo thuộc Văn phòng Cố vấn pháp lý Bộ Tư pháp, cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Douglas Feith, William Haynes II, cựu Luật sư trưởng Bộ Quốc phòng, Jay Bybee cũng thuộc Văn phòng Cố vấn pháp lý Bộ Tư pháp, và David Addington, cựu Chánh văn phòng Phó tổng thống Dick Cheney).

Cuộc điều tra được giao cho thẩm phán Eloy Velasco, nhưng ông này không tiếp tục theo đuổi cuộc điều tra, viện lý do là Tây Ban Nha không thể thực hiện cuộc điều tra vì đây là quyền pháp lý của nước Mỹ. Một bức điện ngoại giao mật được trang WikiLeaks tiết lộ cho thấy thẩm phán Garzon đã bị ép phải từ bỏ cuộc điều tra này và giao lại cho thẩm phán Eloy Velasco. Ngoài 2 vụ việc nổi cộm trên, thẩm phán Garzon còn tham gia truy tố trùm khủng bố Osama bin Laden vào năm 2003 do tội ác gây ra trong vụ khủng bố ngày 11/9/2001.

Thẩm phán Garzon còn được khắp thế giới vinh danh vì những nỗ lực trong việc buộc những kẻ từng gây tội ác trong các chế độ quân phiệt ở Mỹ Latinh vài thập niên trước đây phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, trả lại công lý cho các nạn nhân. Tuy nhiên, ở Tây Ban Nha thì khác. Cuộc điều tra đối với nhà độc tài Franco và những người ủng hộ ông ta bắt đầu từ năm 2006. Thế nhưng, ngày 17/11/2008, thẩm phán Garzon đành phải tuyên bố hủy bỏ cuộc điều tra. Garzon cho biết cuộc điều tra đã vấp phải rào cản pháp lý là một đạo luật ân xá đã được ban hành vào năm 1977.

Khi tiến hành cuộc điều tra này, thẩm phán Garzon đã chọc giận các nhóm hữu khuynh ở Tây Ban Nha, vì thế đã gây ra sự phản ứng quyết liệt của họ. Bởi thế, tháng 4/2010, thẩm phán Garzon đã bị Tòa án Tối cao Tây Ban Nha buộc tội cố ý lèo lái luật pháp để vượt thẩm quyền pháp lý khi tiến hành điều tra về những tội ác của chế độ do nhà độc tài Franco lãnh đạo. Tuy nhiên, thẩm phán Garzon đã làm đơn kháng án vì cho rằng phán quyết đó không công bằng vì do một thẩm phán hữu khuynh đưa ra, nhưng đơn kháng án đã bị bác.

Theo một số người am hiểu vụ việc, nếu bị tuyên án, ông Garzon có thể sẽ bị cấm hành nghề đến 20 năm. Đối với một thẩm phán chuyên nghiệp như ông Garzon, điều này quả thực là một tai họa. Tuy nhiên, thẩm phán Garzon vẫn còn cơ hội để thoát án. Sau phiên tòa chất vấn ngày 31/1/2012, tòa án sẽ không chất vấn Garzon nữa mà sẽ bắt đầu các phiên chất vấn những người được xem là nạn nhân của chế độ độc tài Franco. Lời khai của các nạn nhân sẽ là chìa khóa xác định thẩm phán Garzon có thoát được tội hay không

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.