Cho đến trước thềm trận chung kết EURO 2024, Tây Ban Nha là đội tuyển duy nhất toàn thắng. Sẽ chẳng mấy ai, trừ một bộ phận người hâm mộ tuyển Đức, từ chối thừa nhận tập thể trong tay HLV Luis de la Fuente là xuất sắc nhất giải. La Roja mang đến thứ bóng đá hấp dẫn, tấn công và pressing có tổ chức với những cá nhân kiệt xuất mà nổi bật là Lamine Yamal.
Lịch sử cũng hoàn toàn ủng hộ Tây Ban Nha. Có một thống kê cho thấy nền bóng đá xứ đấu bò “đáng sợ” ra sao, đặc biệt là khi đã vào đến chung kết của một giải đấu. Trong 23 năm qua, đội tuyển Tây Ban Nha hoặc các câu lạc bộ Tây Ban Nha đã góp mặt ở 26 trận chung kết, trải dài từ World Cup, EURO, Champions League đến Europa League và toàn thắng! Lần duy nhất một đội bóng Tây Ban Nha để thua trong trận chung kết là Atletico Madrid, với đối thủ là… Real Madrid.
9 trong số những trận chung kết kể trên, các đội bóng Tây Ban Nha đánh bại đối thủ đến từ Anh. Vậy làm thế nào để đội tuyển Anh đánh bại một La Roja đang bất khả chiến bại, lại được lịch sử ủng hộ? Thực ra, cơ hội cho Tam Sư chẳng phải không có, thậm chí là nhiều nếu họ biết cách tận dụng điểm mạnh của mình, đồng thời khai thác tối đa những điểm dễ tổn thương nơi đối thủ.
Trái ngược với Anh, thành công của Tây Ban Nha tại EURO 2024 được xây dựng trên lối chơi mạnh mẽ, luôn áp đảo đối thủ trong mọi trận đấu. Đoàn quân của HLV Luis de la Fuente không giành những chiến thắng sít sao nhờ điểm tựa đến từ hàng phòng ngự kiên cố như Tam Sư. Tuy nhiên, trong những trận chung kết, sở hữu một hàng thủ vững chãi sẽ có giá trị hơn.
Cần phải nói ngay, hàng phòng ngự Tây Ban Nha chơi không tệ, chỉ là nếu đặt lên đóng góp so với hàng công thì chẳng thể bằng được. La Roja đã để đối thủ dứt điểm rất nhiều, tạo nên chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) trung bình 1.09 mỗi trận tại EURO 2024, tệ thứ hai trong số các đội có mặt tại tứ kết.
Tất nhiên, đã có trận đấu mà Tây Ban Nha kiểm soát, bóp nghẹt tới độ đối thủ không có cơ hội, như chiến thắng 1-0 trước Italia. Ở trận đấu ấy, Italia chỉ có 4 cú dứt điểm với tổng xG vỏn vẹn 0.16. Dù vậy, cũng đã có trận đấu mà hàng phòng ngự Tây Ban Nha phải quay cuồng. Croatia đã tạo nên xG 2.38 trước La Roja, còn với Đức là 2.15. Chỉ có điều, các chân sút của cả Croatia lẫn Đức, tiêu biểu như Kai Havertz, đã quá tệ để trừng phạt đại diện xứ đấu bò. Cộng thêm Pháp, có tổng cộng 3 trên 6 đối thủ của Tây Ban Nha sở hữu xG tốt hơn họ, chỉ là dứt điểm không bằng.
Một hàng phòng ngự không phải quá mạnh của Tây Ban Nha xuất phát từ sự thiếu chắc chắn ở vị trí trung vệ. Robin Le Normand là lựa chọn số một của HLV Luis de la Fuente bên cạnh Aymeric Laporte ở trung tâm hàng phòng ngự nhưng cầu thủ thuộc biên chế Real Sociedad thực tế không có phong độ đủ ổn định.
Lý do có thể đến từ việc Robin Le Normand bị gò vào vị trí trung vệ lệch phải trên tuyển dù sở trường là đá lệch trái ở Real Sociedad. Trung vệ này cho thấy anh thực sự là mắt xích có thể bị khai thác, điển hình như cú phá bóng vụng về, rồi đốt lưới nhà trước Georgia. Anh cũng bị thay ra giữa hiệp trước Đức vì sớm nhận thẻ vàng và trước Pháp đã không góp mặt vì án treo giò.
Tuy nhiên, nhiều khả năng HLV Luis de la Fuente sẽ tiếp tục để Robin Le Normand đá chính ở chung kết. Trước Pháp, Nacho đã chơi không tệ nhưng rõ rằng khó có thể đem lại sự yên tâm. Bởi lẽ, cựu đội trưởng Real Madrid không thoải mái trong việc triển khai bóng từ hàng phòng ngự. Anh vì thế có thể dễ dàng pressing vào vị trí của Nacho, hoặc buộc La Roja phải phát triển bóng từ chân lão tướng 34 tuổi nên ít nhiều, HLV Luis de la Fuente cũng sẽ đau đầu vì bài toán trung vệ.
Một “điểm trừ” nữa của Tây Ban Nha là có vẻ HLV Luis de la Fuente vẫn tỏ ra khá rụt rè và thiếu kinh nghiệm. Trong hai trận gần nhất, La Roja đều chủ động chơi an toàn sau khi dẫn trước, thay vì cố gắng tìm kiếm thêm bàn thắng để xây chắc lợi thế. Điều này mở ra rất nhiều không gian chơi bóng cho đối thủ, ví dụ như Đức tận dụng để Florian Wirtz gỡ hòa, thậm chí thừa cơ hội để ra đòn kết liễu nhưng lại dứt điểm quá tệ.
Tương tự, Kylian Mbappe, Aurelien Tchouameni hay Theo Hernandez cũng suýt chút nữa đã có thể trừng phạt Tây Ban Nha. Theo thống kê, La Roja đã có tổng cộng 104 phút dẫn trước trong hai trận đấu kể trên. Dù vậy, trong khoảng thời gian đó, họ chỉ có 5 cú sút, trái lại để đối thủ dứt điểm tới 19 lần. Trái lại, Anh làm rất tốt những lúc bị dẫn bàn mà minh chứng là ba lần liền lội ngược dòng ở giai đoạn knock-out.
Cuối cùng, không thể bỏ qua là chất lượng từ ghế dự bị, khi Anh tỏ ra vượt trội hoàn toàn so với Tây Ban Nha dường như chỉ có Mikel Merino và Mikel Oyarzabal, hay phần nào đó là Ferran Torres để thay đổi mặt trận tấn công. Tài thay người của HLV Gareth Southgate thì khỏi phải bàn, thế nên rõ ràng, Anh đang có nhiều hơn một cơ hội để giành chiến thắng ở trận chung kết!
Anh sẽ có lợi thế nếu bào sức Tây Ban Nha và chờ khác biệt từ ghế dự bị
Với 2 bàn thắng cùng 1 đường kiến tạo sau khi vào sân từ ghế dự bị, Dani Olmo chính là cầu thủ thay người hiệu quả nhất EURO 2024 tính đến thời điểm hiện tại. Nhưng khi anh đá chính vì Pedri chấn thương, băng ghế dự bị của Tây Ban Nha trở nên rất thiếu chất lượng.
Ngoài Mikel Merino vào sân rồi ghi bàn ấn định chiến thắng trước Đức, Tây Ban Nha còn Mikel Oyarzabal và Ferran Torres có thể tạo nên mối đe dọa cho đối thủ. Tuy nhiên, HLV Luis de la Fuente không có lựa chọn nào khả dĩ hơn khi Alex Baena, Joselu, Ayoze Perez hay Fermin Lopez, những tiền đạo khác đều chẳng đem lại sự tin tưởng. 4 cái tên này mới chơi tổng cộng 155 phút tại EURO 2024, trong đó 109 phút tới từ trận đấu không còn ý nghĩa trước Albania.
Trái lại, trong tay HLV Gareth Southgate lại là băng ghế dự bị chất lượng nhất giải đấu. Ivan Toney, Cole Palmer, Trent Alexander-Arnold rồi mới nhất là Ollie Watkins đều để lại dấu ấn sau khi vào sân thay người. Bởi vậy, nếu có thể bào sức Tây Ban Nha rồi chờ khác biệt từ ghế dự bị, Anh sẽ nắm nhiều lợi thế.
Ngược dòng trước Pháp, Tây Ban Nha vào chung kết EURO 2024 
