Theo thống kê công bố của Cục Xuất bản Bộ Thông tin và Truyền thông ngày 27/3, trong năm 2012, các nhà xuất bản đăng ký đến 61.864 cuốn sách nhưng chiếm phần lớn chỉ là đề tài “ảo”. Trên thực tế, sách được thực hiện chỉ chiếm 18.935 cuốn, đạt 31,6% đăng ký kế hoạch xuất bản. Nhiều vấn đề bất cập nảy sinh bắt nguồn từ việc các nhà xuất bản không thực hiện đúng quy trình, đúng quy định...
Nhìn lại công tác đọc kiểm tra xuất bản phẩm lưu chiểu năm 2012, Cục trưởng Cục Xuất bản, ông Chu Văn Hòa nhận xét rằng, mặc dù số trường hợp vi phạm, bị phát hiện xử lý giảm 7,3% so với năm 2011 nhưng tính chất, mức độ gây tác động đến xã hội lớn hơn nhiều...
Thực tế, thời gian gần đây, rất nhiều vụ vi phạm trong xuất bản gây tác động xấu, bị dư luận phản ứng rơi vào sách tham khảo học sinh và các loại sách khác, có nguồn gốc từ nước ngoài đều rơi vào sách do nhà xuất bản liên kết với đối tác thực hiện... Nguyên nhân được xác định là do nhà xuất bản buông lỏng quản lý trong quy trình biên tập và liên kết, biên tập không kỹ, thiếu nhạy bén chính trị.
Nhiều trường hợp đối tác liên kết đã phát hành sách ra thị trường mà nhà xuất bản, đơn vị chịu trách nhiệm về cuốn sách vẫn chưa ký phát hành, chưa nộp lưu chiểu, thậm chí chưa cầm, đọc cuốn sách. Có những nhà xuất bản không ràng buộc trách nhiệm đối tác liên kết phải nộp sách cho nhà xuất bản.
Theo Cục Xuất bản, hiện nay trên cả nước có 64 nhà xuất bản nhưng hoạt động kinh doanh có lãi chỉ tập trung vào một số nhà xuất bản như Kim Đồng, NXB Trẻ, Giáo dục. Còn lại, hầu hết các nhà xuất bản gặp nhiều khó khăn. Do khó khăn, có sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các nhà xuất bản về thu quản lý phí nên một số nhà xuất bản bỏ qua tất quả các quy trình xuất bản, dẫn đến tình trạng sách được xuất bản kém chất lượng, bị đối tác “thao túng”...
Trao đổi về hoạt động xuất bản và những vi phạm trong hoạt động xuất bản thời gian gần đây, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, đồng chí Đỗ Quý Doãn nhấn mạnh rằng: không thể không thừa nhận những khó khăn mà các nhà xuất bản đang phải đối mặt nhưng cũng phải thẳng thắn nhìn nhận rằng, để xảy ra các sai sót này là do giám đốc, tổng biên tập, biên tập chưa xác định hết vai trò, trách nhiệm của mình, chưa thực hiện đúng chức năng của mình trong quá trình xuất bản nói chung và thực hiện liên kết nói riêng
