Tăng thuế tiêu thụ đặc biệt, cần có lộ trình phù hợp

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đang tạo ra đến 9% thu ngân sách, sự ổn định và tiên liệu được của chính sách thuế, bởi nó giúp doanh nghiệp (DN) có thể thiết lập và thực hiện được kế hoạch kinh doanh.

Tuy nhiên gần đây có nhiều quy định pháp luật về thuế thay đổi nhanh, thiếu ổn định đã tạo ra những cú sốc bất ngờ đối với DN.

Ông Đậu Anh Tuấn đưa ra trường hợp Nghị định 108/2015/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 28-5-2015 và Thông tư 195 195/2015/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 24-11-2015 đều có hiệu lực ngay từ đầu năm 2016. Tính ra khoảng thời gian từ khi ban hành đến khi phải thực hiện chỉ trong thời gian rất ngắn khiến DN hết sức bị động và trở tay không kịp.

“Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định thời điểm có hiệu lực của văn bản pháp luật không sớm hơn 45 ngày kể từ ngày công bố hoặc ký ban hành. Song đối với Thông tư 195 thì thời điểm có hiệu lực tính từ ngày ký là chưa đủ 45 ngày. Quan trọng hơn nữa, hầu hết các DN trong ngành này đều khẳng định việc thay đổi cách tính thuế TTĐB đối với măt hàng rượu bia khá đột ngột khiến DN khá sốc, không thể đáp ứng kịp và đối mặt với nguy cơ thua lỗ, theo đó tạo ra gánh nặng lớn cho DN”, ông Tuấn cho biết.

Doanh nghiệp cần một chính sách thuế ổn định để phát triển bền vững. Ảnh minh hoạ.
Doanh nghiệp cần một chính sách thuế ổn định để phát triển bền vững. Ảnh minh hoạ.

Tương tự như vậy, các văn bản quy định hướng dẫn thực hiện Luật thuế TTĐB, thay đổi liên tục đang khiến cho các DN ngành ôtô rất bị động.

Theo VCCI, chỉ trong vòng 6 tháng, cách tính thuế TTĐB thay đổi tới 2 lần, mỗi lần thay đổi thì được áp dụng ngay trong vòng 2-3 tháng. Việc liên tục điều chỉnh chính sách thuế trong thời gian ngắn không chỉ gây khó khăn cho các DN mà sâu xa hơn sẽ tác động tiêu cực tới thị trường, sức mua và cuối cùng là ảnh hưởng tới chính nguồn thuế đóng góp cho ngân sách Nhà nước.

Theo đánh giá của VCCI, với lộ trình tăng thuế TTĐB liên tục trong thời gian ngắn gần đây với mức thuế suất cao sẽ là những khó khăn lớn đối với các DN, đặc biệt là các DN trong ngành rượu, bia, thuốc lá trong điều kiện các chính sách giải pháp quản lý thị trường như chống buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế vẫn không được tăng cường một cách tương thích.

Chủ tịch Hiệp hội Bia – Rượu  - Nước giải khát Việt Nam Nguyễn Văn Việt cho rằng, việc thực hiện chính sách về thuế TTĐB của các DN gặp nhiều khó khăn do một số quy định chưa phù hợp, thay đổi nhiều lần và thời gian quá gấp.

Trước đó, DN bia cũng đã lên tiếng về cách tính thuế mới theo các văn bản hướng dẫn thuế TTĐB từ ngày 1-1-2016. Ngoài ra, hiện thuế TTĐB với bia cũng đang ở mức 55% và trong lộ trình lên 65% vào năm 2018. Các DN cho rằng, việc áp dụng đồng thời 2 quy định trên sẽ gây ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, khiến họ phải đóng thêm cả ngàn tỷ đồng tiền thuế trong năm 2016. Điều này sẽ ăn mòn lợi nhuận và khiến giá bia tăng mạnh.

Trong khi đó, Tổng Thư ký Hiệp hội Thuốc lá Nguyễn Triết cho rằng, Hiệp hội, DN ủng hộ chính sách thuế TTĐB của Nhà nước nhưng phải minh bạch và hợp lý. Ông Đinh Trịnh Hải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội nhận xét việc điều chỉnh các quy định tại các lần sửa đổi, bổ sung có nội dung khác nhau nhưng việc sửa đổi khá thường xuyên đã gây không ít khó khăn cho các DN hoạt động sản xuất kinh doanh những loại hàng hóa dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế.

“Điều này làm hạn chế tính ổn định của chính sách thuế và môi trường đầu tư kinh doanh, ảnh hưởng đến các DN. Việc tăng thuế suất một mặt có thể làm hạn chế việc sử dụng lãng phí các sản phẩm thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB, song mặt khác cũng làm tăng chi phí đầu vào của cả nền kinh tế cũng như chi phí phục vụ cuộc sống của người dân”, ông Hải thừa nhận. Do vậy, ông Hải cho rằng, Luật thuế TTĐB cần được sửa đổi một cách căn bản, ổn định, có lộ trình phù hợp, hạn chế việc sửa đổi bổ sung thường xuyên khó dự đoán như trong thời gian qua.

Theo ông Tuấn, thách thức lớn nhất của Luật thuế TTĐB là làm sao đừng siết quá chặt với những DN trong nước làm ăn đàng hoàng, mà lại tạo ra cơ hội vàng cho hàng nhập ngoại, hàng buôn lậu... chiếm lĩnh thị trường. Chính sách thuế TTĐB cần được xây dựng cho trung hạn và dài hạn, có tính ổn định và dự báo. Lộ trình điều chỉnh thuế phải hài hòa lợi ích của tất cả các ngành.

“Một chính sách thuế ổn định và có tính tiên liệu sẽ thúc đẩy được đầu tư, giúp các DN lập kế hoạch kinh doanh ổn định và chuẩn xác, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Phan Đức

Các tin khác

Hầu hết các dòng xe đời mới đều tương thích tốt với xăng E10

Giá xăng dầu đồng loạt giảm

Từ 16h ngày 2/7, giá bán lẻ xăng dầu trong nước đồng loạt được điều chỉnh giảm, với giá xăng hạ từ 788-1.055 đồng/lít và giá dầu giảm từ 690-977 đồng/lít (kg).

Shopee tăng tốc hệ sinh thái thương mại điện tử bằng AI

Shopee tăng tốc hệ sinh thái thương mại điện tử bằng AI

Hơn 2.000 đại diện các thương hiệu, nhà bán hàng, nhà sáng tạo nội dung và đối tác đã tham dự Shopee Brands and Creators Summit 2026. Không chỉ là diễn đàn chia sẻ xu hướng phát triển thương mại điện tử, sự kiện còn cho thấy chiến lược đầu tư dài hạn của Shopee vào trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng vận hành và các giải pháp hỗ trợ đối tác nhằm xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử hiện đại, bền vững.

EVNNPC và các nhà máy thủy điện nhỏ bảo đảm cấp điện cho miền Bắc

EVNNPC và các nhà máy thủy điện nhỏ bảo đảm cấp điện cho miền Bắc

Nhu cầu sử dụng điện tại miền Bắc tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt trong mùa nắng nóng năm 2026, gần 400 nhà máy thủy điện nhỏ đấu nối vào lưới điện phân phối do Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) quản lý đang phát huy hiệu quả, giảm áp lực cho hệ thống truyền tải và cùng EVNNPC bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, liên tục.

Vingroup khởi công 3 dự án hạ tầng trọng điểm tại TP Hồ Chí Minh

Vingroup khởi công 3 dự án hạ tầng trọng điểm tại TP Hồ Chí Minh

Ngày 1/7, Tập đoàn Vingroup và các công ty trong hệ sinh thái đồng loạt triển khai 3 công trình hạ tầng, gồm: Dự án đường vượt biển kết nối khu vực Cần Giờ - Vũng Tàu; Nút giao kết nối cao tốc Bến Lức - Long Thành và đường Rừng Sác (Cần Giờ); Nút giao kết nối cao tốc Bến Lức - Long Thành với quốc lộ 50.

Hầu hết các cây xăng trên địa bàn Hà Nội đã chuyển sang bán xăng E5, E10

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho hệ thống phân phối

Trước biến động của thị trường xăng dầu thế giới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối và phân phối chủ động tạo nguồn, bảo đảm cung ứng đầy đủ cho thị trường, không để xảy ra gián đoạn nguồn cung trong mọi tình huống.

Giải pháp tài trợ thương mại VietinBank Digital L/C

Giải pháp tài trợ thương mại VietinBank Digital L/C

Chuyển đổi số đang dần trở thành năng lực vận hành cốt lõi của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Khi các quy trình được đưa lên môi trường số, doanh nghiệp không chỉ rút ngắn thời gian xử lý mà còn kiểm soát tốt hơn chi phí, tiến độ và rủi ro trong giao dịch thương mại quốc tế.

HAUS Da Lat giành 4 giải thưởng tại International Property Awards 2026

HAUS Da Lat giành 4 giải thưởng tại International Property Awards 2026

International Property Awards 2026 – hệ thống giải thưởng được ví như “Oscar của ngành bất động sản” – công bố HAUS Da Lat chiến thắng 4 hạng mục tại vòng quốc gia Việt Nam. Đặc biệt, hai hạng mục quan trọng sẽ tiếp tục đại diện Việt Nam tranh tài tại vòng Châu Á – Thái Bình Dương.