Tăng cường kiểm tra đột xuất, phát hiện, xử lý vi phạm (bài cuối)

Đẩy mạnh phòng ngừa, đấu tranh, xử lý vi phạm về đa dạng sinh học

Qua thực tế công tác tại tỉnh Lai Châu - đơn vị triển khai thực hiện “từ sớm, từ xa”, chủ động trong công tác tuyên truyền, phòng ngừa và đấu tranh quyết liệt với các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã, cho thấy, tính đến tháng 10 năm 2025, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lai Châu – Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường đã đấu tranh, xử lý 10 vụ/11 bị can phạm các tội về lĩnh vực đa dạng sinh học, trong đó 8 vụ, 2 bị can phạm tội "Hủy hoại rừng"; 9 vụ, 9 bị can phạm tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm"…

Điển hình, hồi 19 giờ 50 phút ngày 1/8/2025, tổ công tác Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường, Công an tỉnh Lai Châu chủ trì phối hợp với Công an phường Đoàn Kết, tỉnh Lai Châu và Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 1 thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Lai Châu làm nhiệm vụ tại khu vực Km10 - QL4D thuộc địa phận bản Cung Mù Phìn, phường Đoàn Kết, tỉnh Lai Châu phát hiện Lù Văn Hà, SN 2000, trú tại Tổ dân phố Tả Xin Chải, phường Tân Phong, tỉnh Lai Châu có hành vi vận chuyển trái phép sản phẩm động vật loài nguy cấp quý, hiếm; thu giữ là 2 chi loài Gấu ngựa được cất giấu trong bao tải, địa điểm bắt giữ cách đường quốc lộ 200 mét, không có người qua lại, có nhiều lối di chuyển vào rừng sâu.

Để hạn chế các vụ án, vụ việc liên quan đến lĩnh vực đa dạng sinh học, theo lãnh đạo Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu cần triển khai thực hiện những giải pháp như: Phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác quản lý, bảo vệ rừng và bảo vệ các loài động vật hoang dã là các loài nguy cấp, quý, hiếm, xác định đây là nhiệm vụ quan trọng cần tập trung chỉ đạo nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị để thực hiện, góp phần hạn chế vi phạm pháp luật nói chung và bảo vệ hệ sinh thái nói riêng.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng: Báo, đài, loa truyền thanh cơ sở, mạng xã hội... về vai trò của rừng, động vật hoang dã đối với hệ sinh thái và hậu quả của việc chặt phá rừng, săn bắn, buôn bán, tiêu thụ trái phép các loài nguy cấp nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân. Vận động quần chúng nhân dân tích cực tham gia tố giác các hành vi vi phạm với các cơ quan chức năng để xử lý theo quy định của pháp luật.

Phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm đầu tư nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân vùng sâu, vùng xa, biên giới; chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chức năng trên địa bàn tăng cường tuần tra các khu vực trọng điểm, kiểm tra các nhà hàng, quán ăn, các chợ, địa điểm kinh doanh, các cơ sở nuôi nhốt động vật hoang dã,... để phát hiện, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định pháp luật về săn bắt, mua bán, vận chuyển, nuôi nhốt, chế biến, các loài động vật hoang dã, sản phẩm của các loài động vật nguy cấp, quý, hiếm...

Cùng với Công  an tỉnh Lai Châu, các lực lượng khác trên toàn quốc cũng đẩy mạnh tuyên truyền, đấu tranh mạnh với các hành vi vi phạm pháp luật nêu trên. Cụ thể, ngày 8/12/2025, Đoàn công tác gồm Đội Kiểm lâm đặc nhiệm (Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Cục Cảnh sát Phòng, chống tội phạm về môi trường (Cảnh sát môi trường), Đội Kiểm lâm cơ động và PCCCR (Chi cục Kiểm lâm vùng III), Chi cục Kiểm lâm TP Hồ Chí Minh, Công an phường Tây Thạnh phối hợp kiểm tra cửa hàng chim cảnh Tin Tin (địa chỉ số 325 Tây Thạnh, phường Tây Thạnh, TP Hồ Chí Minh), phát hiện tại cơ sở đang nuôi nhốt 213 cá thể chim hoang dã các loại. Cùng ngày, Đoàn công tác cũng kiểm tra cơ sở mua bán chim cảnh Hồng Nhung, phường Vườn Lài, TP Hồ Chí Minh, phát hiện tại cơ sở đang nuôi nhốt trái phép 341 cá thể chim hoang dã các loại.

Ngày 9/12/2025, Đoàn công tác phối hợp với Hạt Kiểm lâm khu vực IV (Chi cục Kiểm lâm Vĩnh Long), Phòng Cảnh sát kinh tế - Công an tỉnh Vĩnh Long, kiểm tra cơ sở do đối tượng Dương Hiếu Tâm (SN 1972, địa chỉ tại 210B ấp Tân Bắc, xã Tân Phú, tỉnh Vĩnh Long) đang nuôi nhốt 1.900 cá thể chim Yến phụng không có hồ sơ lâm sản hợp pháp.

Ngày 10/12/2025, Đoàn công tác phối hợp với Chi cục Kiểm lâm TP Hồ Chí Minh, Công an phường Lái Thiêu, Công an phường Bình Thạnh, Công an xã Củ Chi kiểm tra 3 địa điểm: Tại số nhà 334/64/65 Chu Văn An, phường Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh phát hiện tại cơ sở nuôi nhốt trái phép 202 cá thể Rồng Nam Mỹ.

Tại số nhà 94/4 KP Long Thới, phường Lái Thiêu, TP Hồ Chí Minh do ông Trần Văn Thuận (SN 1992) làm chủ phát hiện tại đây đang nuôi nhốt trái phép 715 cá thể Rồng Nam Mỹ các loại. Tại số nhà 22Q Cây Bài, xã Củ Chi, TP Hồ Chí Minh, do đối tượng Phan Thanh Ân làm chủ đang nuôi nhốt trái phép 362 cá thể Rồng Nam Mỹ, 2 cá thể rùa núi vàng, 2 cá thể rùa cựa châu phi.

Ngày 11/12/2025, đoàn công tác phối hợp với trụ trì chùa Việt Nam Quốc Tự, Chi cục Kiểm lâm TP Hồ Chí Minh, tuyên truyền và thả tại chỗ khoảng 1.000 cá thể chim hoang dã không có nguồn gốc hợp pháp.

Về công tác giám sát, đánh giá, kiểm tra thực hiện kế hoạch, trong tuần (từ 5/12-12/12/2025), Tổ giúp việc đã tiến hành kiểm tra công tác triển khai, thực hiện Kế hoạch 628 tại 2 tỉnh An Giang và Tây Ninh.

Tại An Giang, qua kiểm tra thực tế, Đoàn kiểm tra đã yêu cầu Ban chỉ đạo liên ngành tỉnh An Giang rà soát toàn bộ nội dung Kế hoạch số 628 để tiếp tục triển khai bảo đảm đúng yêu cầu. Đề nghị Chi cục Kiểm lâm tỉnh An Giang khẩn trương giám định, định giá và hoàn thiện hồ sơ xử lý vụ việc ngày 30/10/2025 kiểm tra, phát hiện 191 cá thể Iguana không có hồ sơ hợp pháp liên quan đến ông Trần Hiệu Em (địa chỉ lô 14, ấp Bình Thành, xã Thoại Sơn)...

Tại Tây Ninh, Tổ công tác ghi nhận các việc triển khai, chỉ đạo của địa phương đúng theo yêu cầu. Đã tiến hành kiểm tra tại 18 cơ sở nuôi nhốt, mua bán động vật hoang dã, qua đó, phát hiện 4 cơ sở có vi phạm, đã tiến hành lập biên bản tịch thu 66 cá thể chim hoang dã không có hồ sơ lâm sản, hiện tại đang xác minh xử lý theo quy định pháp luật...

Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền

Đối với công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng, Cục Cảnh sát môi trường đã phối hợp VTV Today xây dựng phóng sự về thực trạng bảo vệ loài hoang dã, chim di cư ở Việt Nam; phối hợp cơ quan báo chí ngoài ngành thực hiện đăng tin bài liên quan hoạt động của Kế hoạch 628. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm; Cục Thủy sản và Kiểm ngư; Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học cũng đã phối hợp tổ chức hàng nghìn cuộc tuyên truyền, phát hành hàng nghìn tờ rơi, đăng tải bài viết, phóng sự, bản tin trên các phương tiện truyền thông đại chúng; tổ chức các lớp tập huấn...

Ở địa phương, đã tổ chức tuyên truyền 713 cuộc, với 10.903 đối tượng được tuyên truyền; tổ chức ký cam kết 235 cơ sở, nhà hàng; đã thực hiện 154 bài viết đăng trên báo, đài, trang mạng; phát hành 422 tờ rơi, tài liệu tuyên truyền; tổ chức 5 lớp tập huấn, hội nghị...

Thời gian tới, Tổ giúp việc tiếp tục phối hợp Đài Truyền hình Việt Nam và các cơ quan truyền thông đẩy mạnh công tác tuyên truyền, truyền thông; xây dựng chương trình chuyên đề về tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật bảo vệ các loài hoang dã, nguồn lợi thuỷ sản. Tiếp tục phối hợp các đơn vị liên quan thực hiện các nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch 628, trọng tâm là các hoạt động kiểm tra đột xuất để phát hiện, xử lý vi phạm trên phạm vi toàn quốc.

Theo dõi, đôn đốc các cơ quan chức năng có liên quan của địa phương thực hiện nghiêm các nội dung kế hoạch đề ra. Tham mưu giúp Ban Chỉ đạo tổng hợp kịp thời, đầy đủ, chính xác kết quả thực hiện Kế hoạch 628 để tham mưu lãnh đạo Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường những nội dung về hoàn thiện chính sách pháp luật liên quan...

Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học và bảo vệ "giá trị cuộc sống từ thiên nhiên", Bộ Công an đã phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tuyên truyền, đấu tranh, xử lý góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại Việt Nam.

Trong đó, phối hợp các bộ, ngành, địa phương và tổ chức xã hội triển khai chương trình truyền thông quốc gia với thông điệp: "Không săn bắt - Không tiêu thụ - Bảo vệ động vật hoang dã, chim di cư, bảo vệ nguồn lợi thủy sản"; phát động phong trào quần chúng tham gia tố giác, ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật về động vật hoang dã, vận động người dân không săn, bắn, bẫy, bắt các loài động vật hoang dã, chim di cư; không sử dụng hóa chất cấm, chất độc, chất nổ, xung điện, dòng điện, ngư cụ khai thác có tính hủy diệt, tận diệt để khai thác nguồn lợi thủy sản.

Tập trung các lực lượng áp dụng các biện pháp đấu tranh, điều tra xử lý nghiêm các đối tượng có hành vi mua bán, vận chuyển trái phép các loài chim hoang dã, di cư, thủy sản nguy cấp, quý hiếm mang tính chất nghiêm trọng, liên tỉnh, xuyên quốc gia; các hành vi săn bắt loài chim hoang dã, di cư; sản xuất, buôn bán, vận chuyển và tàng trữ trái phép xung điện, vật liệu nổ, hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp để khai thác thủy sản; chứng minh tội phạm và vi phạm pháp luật về động vật hoang dã đảm bảo đúng quy định của pháp luật...

Đối với lực lượng Công an, tiếp tục tăng cường công tác nghiệp vụ cơ bản để nhận diện các tuyến, địa bàn trọng điểm và triển khai các biện pháp nghiệp vụ để đấu tranh, triệt phá, bắt giữ các đường dây, tổ chức tội phạm hoạt động liên khu vực, xuyên biên giới về đa dạng sinh học. Định kỳ đánh giá, sơ kết để tập hợp những bất cập, khó khăn vướng mắc của các đơn vị, địa phương trong quá trình thực hiện để tham mưu, kiến nghị các bộ, ngành và Chính phủ khắc phục những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý nhà nước, khắc phục những tồn tại khó khăn, bất cập trong quá trình đấu tranh, xử lý. Tiếp nhận, giải quyết kịp thời, đúng quy định pháp luật nguồn tin, đơn thư, phản ánh về tội phạm và vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học, phát hiện, giải quyết nhanh các "điểm nóng" làm mất đa dạng sinh học từ cơ sở không để xảy ra mất ANT, an toàn xã hội.

Phối hợp các lực lượng chức năng trong thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động gây nuôi động vật hoang dã; kiểm soát việc thực hiện các yêu cầu của pháp luật về bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học tại các cơ sở gây nuôi động vật hoang dã được cấp phép; xóa bỏ các chợ, tụ điểm mua bán động vật hoang dã trái pháp luật. Phối hợp đơn vị chức năng quản lý các nền tảng trực tuyến (Facebook, Shopee, Lazada...) gỡ bỏ các bài đăng vi phạm đồng thời hợp tác tuyên truyền về thông tin, kết quả xử lý nhằm nâng cao nhận thức xã hội và mang tính răn đe.

Cùng với đó, tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, tinh thần trách nhiệm cho số cán bộ, chiến sĩ và đầu tư, trang bị các phương tiện khoa học - kỹ thuật hiện đại, kinh phí để nâng cao năng lực, hiệu quả phòng, chống tội phạm về đa dạng sinh học trong tình hình mới. Mở rộng hợp tác quốc tế, đặc biệt là đối với các quốc gia có chung đường biên giới, các quốc gia trong khu vực và tranh thủ nguồn lực quốc tế trong phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học...