Sáng 8/6 tại Hà Nội, trước thềm Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba, Học viện Ngoại giao tổ chức tọa đàm “Vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN”, quy tụ đại diện các chính đảng, học giả và chuyên gia đến từ nhiều nước trong khu vực.
Đây là lần đầu tiên một diễn đàn trao đổi học thuật dành riêng cho các chính đảng Đông Nam Á được tổ chức trong khuôn khổ AFF, nhằm thảo luận về những đóng góp của các lực lượng chính trị đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Theo Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, khu vực và thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc, nhanh chóng và khó lường. Các động lực tăng trưởng truyền thống đang đối mặt nhiều thách thức, xu hướng phân mảnh, cạnh tranh chiến lược và những sức ép đối với chủ nghĩa đa phương ngày càng gia tăng. Những yếu tố vốn được coi là nền tảng cho phát triển như hòa bình, ổn định và khả năng dự báo đang trở nên mong manh hơn ở cả cấp độ khu vực và toàn cầu.
Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cũng nhắc lại, mới đây, tại Đối thoại Shangri-la 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm đã phát biểu rằng thế giới đang đứng trước ba cuộc khủng hoảng gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển, và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận định, các cuộc khủng hoảng đó đang hội tụ rõ nét tại Châu Á - Thái Bình Dương, ảnh hưởng trực tiếp đời sống hàng ngày của mỗi người dân Đông Nam Á.
Tuy vậy, ASEAN hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng vào tương lai khi nhìn lại những thành tựu đạt được trong gần sáu thập niên phát triển. ASEAN hiện nay đã trở thành không gian của hợp tác, hội nhập, phát triển và thịnh vượng, đồng thời vươn lên là một trong những động lực tăng trưởng năng động của thế giới.
Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN” quy tụ đại diện các chính đảng, học giả và chuyên gia đến từ nhiều nước trong khu vực. Ảnh: Trần Huấn
Nhấn mạnh yêu cầu hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng hợp tác khu vực không chỉ cần được thúc đẩy thông qua các kênh nhà nước, chính phủ hay nghị viện mà còn cần được củng cố từ nền tảng chính trị của mỗi quốc gia, đó là các chính đảng.
Việc tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á không chỉ là một sáng kiến bổ trợ mà còn là một yêu cầu mang tính chiến lược.
Thứ nhất, hợp tác giữa các chính đảng có thể giúp ASEAN đến gần hơn với người dân, đồng thời huy động sức mạnh của toàn xã hội cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Với vai trò là những tổ chức có quan hệ trực tiếp với đông đảo tầng lớp nhân dân, các chính đảng có thể trở thành cầu nối hai chiều, đưa các quyết sách của ASEAN đến với người dân, đồng thời phản ánh nguyện vọng, tiếng nói và những quan tâm của người dân vào quá trình hoạch định chính sách khu vực. Các chính đảng cũng có thể góp phần xây dựng sự đồng thuận xã hội rộng rãi trong việc ứng phó với các thách thức chung như biến đổi khí hậu, an ninh mạng, phát triển bền vững hay kinh tế số.
Thứ hai, hợp tác giữa các chính đảng có thể tạo nền tảng cho sự ổn định và tính liên tục của các định hướng phát triển dài hạn, đặc biệt trong quá trình triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các kế hoạch chiến lược liên quan. Đây là một nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi nỗ lực bền bỉ cũng như sự đồng thuận xuyên suốt của các lực lượng chính trị trong khu vực.
Thứ ba, hợp tác giữa các chính đảng có thể trở thành một kênh đối thoại thực chất, linh hoạt và bổ trợ cho các cơ chế hợp tác hiện có. Ở cấp độ châu Á, hiện đã có những cơ chế như Hội nghị quốc tế các chính đảng châu Á (ICAPP). Tuy nhiên, ASEAN vẫn chưa có một diễn đàn chuyên biệt kết nối các chính đảng trong khu vực.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại tọa đàm. Ảnh: Trần Huấn
Trên tinh thần đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, tọa đàm đứng trước ba câu hỏi lớn. Thứ nhất, làm sao để tăng cường hợp tác, củng cố lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á? Thứ hai, làm thế nào để lan tỏa những bài học hay về quản trị, xây dựng đảng? Thứ ba, làm thế nào để tăng cường đóng góp của các chính đảng vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN?
“Với những trao đổi xây dựng, vì mục tiêu chung như vậy, chúng tôi tin tưởng tọa đàm sẽ góp phần bổ trợ, làm sâu sắc hơn nữa đoàn kết, gắn bó ASEAN và quan hệ hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Năm 2025 đã chứng kiến dấu mốc Timor-Leste trở thành thành viên, giúp hoàn chỉnh gắn kết tất cả các quốc gia Đông Nam Á trong ASEAN. Chúng tôi mong đợi tọa đàm lần đầu tiên này sẽ là một dấu mốc nữa, mở ra kênh đối thoại thường xuyên hơn giữa các chính đảng Đông Nam Á, thể hiện sự đóng góp trách nhiệm của các đảng chính trị đối với tương lai phát triển của cộng đồng, duy trì gắn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nêu rõ.
Được biết, tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung trao đổi về ba chủ đề chính gồm xây dựng lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và vững mạnh, kinh nghiệm về quản trị và thúc đẩy hợp tác giữa các chính đảng trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, phát huy vai trò của chính đảng trong thúc đẩy hợp tác ASEAN và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
