Nếu xét tổng vốn đầu tư và doanh thu đạt được, kinh tế biển tỏ ra áp đảo so kinh tế cửa khẩu đất liền, trong khi số lượng khu kinh tế biển lại khiêm tốn hơn so cửa khẩu (15 so với 28). Sự tương phản này thấy rõ qua các thông số sau: 15 khu kinh tế biển chiếm dụng hơn 662 nghìn ha, thu hút trên 25 nghìn tỷ USD vốn FDI cùng gần 540 nghìn tỷ đồng vốn trong nước. Riêng năm 2011, các khu kinh tế biển đạt doanh thu khoảng 8 tỷ USD, xuất khẩu đạt gần 800 triệu đô la, đóng góp ngân sách 20 nghìn tỷ đồng. Lao động làm việc tại 15 khu kinh tế biển khoảng 3 vạn (con số khiêm tốn này khiến nhiều ý kiến đặt dấu hỏi).
Trong khi đó, với 28 khu kinh tế cửa khẩu ở 21 tỉnh chiếm dụng hơn 605 nghìn ha, số lao động vượt trội với 42,5 vạn. Với 70 dự án, số vốn FDI chỉ hơn 700 triệu USD cùng 40 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư trong nước. Tổng thu ngân sách năm 2010 đạt 4.800 tỷ đồng.
Những thông số đó cho thấy kinh tế cửa khẩu "lép vế" so với khu kinh tế biển.
Trong phụ lục 28 khu kinh tế cửa khẩu đính kèm, các biểu cột chỉ nêu thông số từng khu như năm thành lập, diện tích, dân số và số lao động mà không nêu thông số về dự án đầu tư, doanh thu đạt được. Điều này khiến các thành viên UBTV Quốc hội không có được dữ liệu đầy đủ để đánh giá chất lượng, hiệu quả từng khu kinh tế cửa khẩu trong giám sát, buộc phải đặt câu hỏi tại phiên thảo luận.
Cũng giống như khu kinh tế cửa khẩu, 15 khu kinh tế biển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư chỉ đưa ra bảng biểu với thông số về diện tích, không có thông số doanh thu, vốn đầu tư để đánh giá xác thực hiệu quả hoạt động từng khu.
Không hài lòng với báo cáo còn "hụt" nhiều chỗ mà chưa chỉ ra cụ thể khu nào yếu kém, ngay trong câu hỏi đặt ra trước phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nhắc nhở: Số lượng các khu kinh tế, khu kinh tế cửa khẩu đã phù hợp quy hoạch phát triển chưa, cần phát triển thêm hay bớt đi, mà như tinh thần báo cáo đặt ra là bớt đi, vậy bớt khu nào, trách nhiệm đặt ra ra sao? Sau đó, Phó Chủ tịch nói thêm: Phải chọn trong các khu kinh tế, đưa ra từ 3-5 khu kinh tế để tạo sự bứt phá và ngược lại, khu nào yếu để có biện pháp giải pháp. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân bổ sung: Nhất thiết rà soát lại các khu kinh tế, kinh tế cửa khẩu theo vùng chứ không theo địa giới hành chính. Từ chỗ rà soát mới chọn 3-5 khu kinh tế tạo đột phá.
| "Những khu kinh tế hiệu quả hoạt động không cao cần chuyển thành các khu công nghiệp có quy mô nhỏ hơn, các khu kinh tế cửa khẩu không phát triển chuyển thành trung tâm thương mại cửa khẩu". (Dự thảo Nghị quyết của UBTV Quốc hội) |
