Tại sao Mỹ quyết mạnh tay với Blackwater?

Theo đó, Nicholas Slatten bị tuyên chung thân, còn Dustin Heard, Evan Liberty và Paul Slough nhận mức án 30 năm tù giam vì tội giết hại dân thường Iraq và ngộ sát. Trong phiên xét xử 4 cựu nhân viên Blackwater, có hàng chục nạn nhân và nhân chứng bay từ Iraq sang Mỹ để dự, trong đó có ông Mohammad Kinani Al-Razzaq, người có con trai Ali 9 tuổi bị sát hại.

Theo giới truyền thông, ngay sau khi uy tín bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau vụ 4 nhân viên Dustin Heard, Evan Liberty, Nicholas Slatten và Paul Slough bị tòa án Mỹ kết tội xả súng giết chết 14 người ở Iraq ngày 16/9/2007, đầu năm 2009, Blackwater đã quyết định đổi tên thành Xe Services, nhưng không đổi bản chất. Bởi theo kết quả điều tra của Quốc hội Mỹ, Công ty an ninh tư nhân Blackwater đã đổi tên thành Xe Services để thắng thầu trong một số hợp đồng với CIA tại chiến trường Afghanistan trị giá 120 triệu USD.

4 cựu nhân viên Blackwater vừa bị toà tuyên án.

Theo thống kê, Xe Services hiện có hơn 30 công ty con và kể từ năm 2001 đến nay, các cơ quan tình báo Mỹ đã chi khoảng 600 triệu USD (thông qua ký hợp đồng trực tiếp với Blackwater hoặc các công ty con) để đảm bảo an ninh cho các nhân viên Chính phủ Mỹ tại Iraq và một số nơi khác. Riêng từ 2001 đến 2009, tổng giá trị hợp đồng Blackwater ký với chính phủ Mỹ đã đạt con số 1,5 tỷ USD. Cách đây 11 năm (2004-2015), Blackwater từng ký một hiệp định bí mật với CIA, để săn lùng các thành viên cao cấp của Al Qaeda ở Iraq.

Bộ trưởng Nội vụ Iraq Jawad al Bolani từng yêu cầu 250 nhân viên đã và đang làm việc cho Blackwater phải rời khỏi nước này, nếu không họ sẽ bị bắt giam. Quyết định này được đưa ra sau khi Tòa án Liên bang Mỹ ra phán quyết (cuối năm 2009) bác bỏ tội danh đối với 4 nhân viên Blackwater tham gia vụ xả súng vào dân thường ở Iraq ngày 16/9/2007. Khoảng 50 thành viên gia đình các nạn nhân từng được mời tới Văn phòng Thủ tướng Iraq Nouri al-Maliki để ký ủy quyền cho các luật sư của Chính phủ thay mặt họ theo đuổi vụ kiện nhằm đòi khoản bồi thường cho gia đình 14 nạn nhân kể trên.

Và ngày 8/12/2010, một tòa án ở Mỹ đã cáo buộc tội cố ý giết người đối với 4 nhân viên Blackwater kể trên.

4 cựu quản trị của Blackwater (giấu tên) từng tiết lộ, ông Gary Jackson khi đó với tư cách là Chủ tịch Blackwater đã cho phép chi 1 triệu USD để mua sự im lặng của những người chỉ trích nhân viên Blackwater sát hại 14 thường dân Iraq. Số tiền kể trên được chuyển từ Jordan vào tài khoản của Giám đốc chi nhánh Blackwater tại Iraq để thực hiện lệnh của ông Gary Jackson, nhưng bất thành.

Bộ Ngoại giao Mỹ từng đề nghị Blackwater bồi thường 250.000 USD cùng "lời xin lỗi" để giải quyết êm vụ thảm án hôm 16/9/2007, nhưng họ chỉ chấp nhận bồi thường 15.000 USD. Sau đó, Chính phủ Iraq yêu cầu Blackwater phải bồi thường cho gia đình mỗi nạn nhân bị thiệt mạng 8 triệu USD và tổng số tiền phải chi lên tới 136 triệu USD.

Tuy gây ra nhiều bê bối, nhưng nhân viên của Công ty an ninh tư nhân Blackwater không bị pháp luật trừng trị, và báo chí Anh đã có lý giải cho vấn đề này. Theo đó, ông Eric Prince, chủ nhân của Xe Services là nhân viên CIA, từng là lính hải quân (SEAL). Khi ra làm chứng trước Quốc hội Mỹ, ông Eric Prince đã ra sức biện hộ cho Blackwater - có 30 nhân viên Blackwater bị chết trong khi những người Mỹ được họ bảo vệ an toàn.

Theo cáo buộc của Ủy ban điều tra Quốc hội Mỹ do Nghị sĩ đảng Cộng hòa Henry Waxman đứng đầu, chỉ trong 3 năm (2006-2008) đã có 122 nhân viên Blackwater phạm quy, trong đó có 1/7 vi phạm tại Iraq. Blackwater cũng từng bị cáo buộc buôn lậu vũ khí.