Khi quyền con người bị chà đạp
Suốt cuộc nội chiến ở Syria, binh lính và chiến binh của lực lượng trung thành với Tổng thống Assad cùng với chiến binh Hồi giáo và quân nổi dậy từ các lực lượng đối lập đang ngày càng gây ra nhiều hành động tàn bạo.
Những kẻ gây ra tội ác thường sử dụng máy ảnh kĩ thuật số hoặc điện thoại để chụp ảnh, quay phim lại hành động tra tấn, giết người của mình rồi đăng tải lên mạng internet. Các bức ảnh và các video được sử dụng như một hình thức tuyên truyền, song gần như không thể xác minh được tính chân thực của chúng. Rất hiếm khi một nhóm chiến binh, bất kể là từ phe nào, để cho phóng viên chuyên nghiệp bên ngoài Syria tới tiếp cận một cách tự do và đầy đủ nhằm ghi lại hành động tàn bạo của họ.
Tạp chí TIME đã sở hữu những bức ảnh độc quyền về một vụ hành quyết như vậy. Ảnh mua từ một phóng viên ảnh chiến trường có mặt tại Syria. Những bức ảnh này ghi lại cảnh các chiến binh Hồi giáo nổi dậy cắt cổ một thanh niên Syria ngay tại nơi công cộng ở thị trấn Keferghan, gần thành phố Aleppo mới đây. Đây là vụ hành quyết cuối cùng trong tổng số 4 vụ mà ông đã chụp lại được trong ngày hôm đó.
Để tránh cho phóng viên ảnh này gặp phải những hậu quả có thể ập tới khi ông trở lại Syria tác nghiệp, TIME đã cam kết không công khai danh tính người này.
Dưới đây là lời kể của người phóng viên ảnh đã trực tiếp chứng kiến vụ hành quyết:
"Cậu thanh niên được đưa tới quảng trường, mắt bị bịt kín. Tôi bắt đầu chụp hết ảnh này đến ảnh khác. Đây đã là cuộc hành quyết thứ 4 trong ngày mà tôi chụp được. Tôi cảm thấy thật khủng khiếp, vài lần tôi đã suýt bị nôn. Nhưng tôi cố gắng kiểm soát vì là một phóng viên, tôi biết tôi phải ghi lại những hình ảnh này như tôi đã chụp 3 vụ chặt đầu trong cùng ngày hôm đó ở 3 địa điểm khác nhau bên ngoài Aleppo.
Tôi đã chứng kiến một cảnh tượng thực sự tàn ác: một con người bị đối xử theo cách mà không một ai đáng bị như vậy. Nhưng với tôi, dường như trong 2 năm rưỡi qua, cuộc chiến tranh đã làm cho con người ta dần mất đi nhân tính. Trong ngày hôm đó, những người chứng kiến cuộc hành quyết đều không kiểm soát được cảm xúc, sự khao khát và tức giận của mình. Không thể nào ngăn họ lại được.
Tôi không biết tuổi của nạn nhân, nhưng anh ta còn trẻ. Những kẻ nổi dậy đứng xung quanh, cầm tờ giấy đọc to tội danh của anh ta. Cậu thanh niên trẻ quỳ trên mặt đất, tay bị trói. Cậu ta dường như cứng đờ người lại.
Khi hành quyết, những kẻ nổi dậy túm lấy cổ cậu ta. Chàng thanh niên trẻ phản kháng lại. Ba hoặc bốn kẻ nổi dậy đè cậu ta xuống. Cậu ta cố gắng dùng hai tay vẫn bị trói chặt che cổ. Cậu ta cố gắng chống cự nhưng những phiến quân khỏe hơn và họ cắt cổ cậu ta. Họ giơ đầu cậu ta lên trên không. Mọi người vẫy súng và hô hào. Tất cả đều hạnh phúc vì cuộc hành quyết đã diễn ra.
Cảnh tượng này ở Syria lúc đó giống như ở thời Trung cổ - thứ mà bạn tìm được trong các cuốn sách lịch sử. Cuộc chiến ở Syria đã lên tới mức mà một người có thể bị giết một cách không thương tiếc trước ánh mắt theo dõi đầy thích thú của hàng trăm người khác.
Là con người, tôi không bao giờ muốn chứng kiến những gì mình đã thấy. Nhưng là một nhà báo, tôi có máy ảnh và trách nhiệm phải chia sẻ những điều tôi đã chứng kiến ngày hôm đó. Đó là lí do vì sao tôi viết những dòng này và vì sao tôi chụp ảnh. Tôi sẽ khép kí ức này lại nhanh chóng và sẽ cố gắng để không bao giờ nhớ nó nữa".
Phi công Syria bị quân nổi dậy chặt đầu
Những hình ảnh khủng khiếp về một xác chết không đầu trong bộ quân phục của phi công trực thăng bị chôn trong hố đã được phát tán trên mạng chỉ vài giờ sau khi chiếc trực thăng bị bắn hạ - tờ Daily Mail đưa tin. Đoạn clip cũng quay cận cảnh chiếc đầu người đầy máu, nằm cách xác chết vài mét.
Theo website Weasel Zippers, viên phi công bị quân nổi dậy Syria chặt đầu sau khi chiếc trực thăng bị chiến đấu cơ Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ. Trong đoạn video phát tán trên LiveLeak, một người đàn ông đã tìm kiếm túi áo, quần của viên phi công và dùng chân giẫm lên chiếc đầu này.
Những người đứng xung quanh chỉ vào thi thể và bàn tán với nhau bằng tiếng Arập, trong đó, theo trang tin newsru.co.il, có thể nghe được một trong những người có mặt ở hiện trường nhắc đến từ "Thổ Nhĩ Kỳ." Một số người khác thì lầm bẩm đọc kinh Allahu Akbar.
Hiện chưa rõ viên phi công và trực thăng rơi xuống bên phía Syria hay Thổ Nhĩ Kỳ, song đoạn video được cho là quay ở Lattakia, vùng núi Al-Akrad ở Syria.
Quan hệ giữa Damascus và Ankara - từng một thời là đồng minh thân cận - đã xấu đi nhanh chóng kể từ khi cuộc nổi dậy chống lại Tổng thống Bashar al-Assad bùng phát vào tháng 3.2011. Thổ Nhĩ Kỳ liên tục bày tỏ sự ủng hộ trong việc lật đổ ông Assad và cung cấp nơi trú ẩn cho phiến quân Syria