Sự cợt nhả của chữ nghĩa:

Sự bế tắc được báo trước...

Có lẽ, cuốn "Sợi xích" là một giọt nước làm tràn ly thôi. Bởi vì tác giả là cô ca sỹ  với quá nhiều hình ảnh sexy và cô cố tình muốn được lăng xê, muốn được nổi tiếng bằng phong cách đó. Còn nếu tìm đọc dòng sách giải trí, cũng không thiếu những cuốn sách ngô ngọng như thế, những cách miêu tả về sex có thể không… hoành tráng bằng, nhưng chắc chắn cũng ly kỳ không kém bao nhiêu...

Và cũng lảm nhảm đầy lỗi về văn phạm, về ý tưởng và cấu trúc một tác phẩm văn học. Nhưng vẫn là tiểu thuyết cả! Hay chí ít, nó là tiểu thuyết theo cách mà các nhà làm sách nhào nặn và đặt tên. Một cuốn sách nhôm nhoam, được mua tới 100 triệu và dự tính sẽ tìm cách phát hành lên tới 50 ngàn bản, rõ ràng là những người làm sách tìm kiếm một mớ tiền từ sự tò mò của độc giả trước những tấm hình khiêu gợi của tác giả hơn là quan tâm xem cuốn sách nói gì.

Suốt một tuần, và chắc chắn sẽ kéo dài hơn nữa, vì dư âm của cuốn sách (chưa được phát hành) vẫn còn. Vậy thì, tại sao những gì liên quan đến sex lại tạo nên sự tò mò? Mà ở đời, cái gì càng cấm thì thiên hạ càng muốn kiếm tìm. "Sợi xích" gợi đến một cảm giác bế tắc. Tác giả bế tắc trong hành trình tìm kiếm thành công của nghề ca hát, nên muốn làm tiểu thuyết gia. Nhân vật Hồng trong "Sợi xích" bế tắc vì một cuộc hôn nhân không… tình dục và bế tắc vì tác giả không cho đời cô tìm được gì ngoài sự loằng ngoằng của những tình tiết vụn vặt, sự xếp đặt vội vã và vụng về.

Giới viết lách cảm giác bế tắc, vì dường như những gì nghiêm túc, những gì đau đớn vật vã để viết ra thường lọt thỏm trong trận đồ bát quái của thị trường sách mà rất hiếm khi được nhìn nhận đúng giá trị. Giới phê bình bế tắc vì những gì nóng sốt, màu mè thường bắt mắt, và sẽ rất mỏi mắt để biết đó là củi gộc hay tàn tro của lửa rơm. Còn độc giả bế tắc vì rất lâu rồi, họ không có cuốn sách nào làm nên sự xôn xao trong lòng. Vậy thì thà đi tìm một cuốn nào đó, không cần cao cấp, chỉ cần lạ lùng, để làm cuộc nổi loạn nho nhỏ với chính mình. Hay thì chắc khó kiếm, nhưng nực cười chắc chắn nhiều, đọc xong lên Facebook viết "note" chửi chơi, một cách xả stress vậy.

Một giám đốc công ty sách tư nhân tâm sự, mỗi tháng công ty anh nhận được vài chục bản thảo sách văn học, nhưng rất khó để kiếm được một tác phẩm hay nhằm tạo sự kiện. Mỗi khi có một bản thảo tốt, công ty thường sẽ in đẹp và làm lễ ra mắt, giới thiệu với báo chí và bạn đọc. Nhưng vàng thì ít, mà rác thì nhiều. Có những người mang tâm lý cái gì viết ra cũng là văn chương, nên đem những thứ viết linh tinh trên blog ra đòi in. Sự xuất hiện của các mạng xã hội đem lại những trào lưu viết lách khác nhau. Nhưng nó cũng sẽ mang đến không ít phiền toái và ngộ nhận.

Sự tự do biến thành sự cợt nhả. Người ta đùa cợt với văn chương. Không hiếm người viết rất ngô nghê nhưng lại tự nhận mình hài hước. Có người đi cóp nhặt của người khác mỗi người một chút, rồi về khẳng định mình tài năng. Và trên hết, ngôn ngữ đời sống và cảnh phòng the được miêu tả tường tận. Ít ai nghĩ, ranh giới giữa một "truyện người lớn" và một truyện ngắn trên mạng là quá mong manh. Nhiều người có lẽ tự nghĩ rằng, viết về sex rất đơn giản, cứ xem phim là biết, miêu tả chi tiết, nếu cảnh làm tình thì sẽ có những thứ đó, động tác đó, tiếng nói đó, cảm giác đó, nhào nặn vào. Và vì mình viết sau, mình phải tạo ấn tượng bằng những hành động dữ dội hơn. Và đôi khi các tác phẩm gây tò mò không phải vì sách hay, mà chỉ đơn giản là cuốn nào miêu tả về sex kỹ càng hơn.

Thực ra dòng văn học giải trí ngày càng phát triển mạnh. Nhìn từ thực tế trong hội chợ sách TP HCM sẽ thấy, đây là một khu vực sách được nhiều người ưa chuộng. Bất cứ nhà sách nào cũng muốn kinh doanh những cuốn sách dễ thu hồi vốn. Và sách văn học luôn là những cuốn sách phải bù lỗ, còn muốn có lãi thì nên… giải trí, hơi rẻ tiền. Sự phát triển của dòng văn học giải trí chính là đáp ứng một phần thị hiếu của công chúng. Nhưng cũng cần hiểu rằng, để viết được một cuốn sách giải trí đúng nghĩa, nghĩa là đơn thuần hấp dẫn về mặt nội dung, là điều rất vất vả và phải nhà văn rất có tài mới có thể làm được. Còn hầu hết các cuốn sách giải trí hiện nay tại Việt Nam đều ăn khách đôi khi vì cái tên sách hoặc vì những thứ ngoài văn chương.

Khi sự phát triển của văn học bị thiên lệch, lẽ tất yếu, sẽ khiến nhiều người làm nghề nghiêm túc cảm thấy tủi phận. Nhưng, ở đâu và khi nào cũng vậy, có lẽ cần thời gian để mọi thứ đi vào trật tự, bởi chúng ta không thể quản lý hay bắt bạn đọc xếp hàng và bao cấp những cuốn sách theo ý mình. Và việc mua một cuốn sách thể hiện nhu cầu và trình độ của từng người. Khi những cuốn sách gây sốc được bán chạy và tìm kiếm điên loạn, nghĩa là khi ấy người đọc tìm đến sách vì tò mò những thứ ngoài văn chương chứ chưa phải giá trị của nó

Hoài Phố (thực hiện)

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...