Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ và Israel ngày 30/6 vừa qua loan tin Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Israel, Benjamin Ben-Eliezer, đã gặp gỡ Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ, Ahmet Davutoglu, tại Brussels, Vương quốc Bỉ.
Cuộc gặp theo kế hoạch sẽ được giữ bí mật nhưng đã trở nên công khai khi được đưa tin trên Kênh truyền hình số 2 của Israel vào chiều ngày 30/6.
Cuộc gặp bí mật trên nằm trong nỗ lực cải thiện quan hệ song phương đã xuống cấp nghiêm trọng sau vụ binh sĩ Israel tấn công tàu cứu trợ của Thổ Nhĩ Kỳ đến Dải Gaza cuối tháng 5 vừa qua.
Theo kênh truyền hình Channel 2 của Israel, địa điểm cuộc gặp ở Zurich, Thụy Sĩ, trong khi kênh truyền hình NTV của Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng cuộc gặp diễn ra trong khoảng hơn 2 giờ tại Brussels nhân chuyến thăm của ông Davutoglu đến Bỉ để thảo luận về nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu (EU) của Thổ Nhĩ Kỳ.
Sau khi truyền thông đưa tin về cuộc gặp trên, Văn phòng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã lên tiếng xác nhận cuộc gặp, đồng thời cho biết đó là "cuộc gặp không chính thức theo sáng kiến của phía Thổ Nhĩ Kỳ". Tuy nhiên, Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ chưa đưa ra bình luận nào.
Quan hệ giữa Israel và Thổ Nhĩ Kỳ căng thẳng nghiêm trọng sau vụ binh sĩ Israel ngày 31/5 tấn công tàu Mavi Marmara của Thổ Nhĩ Kỳ trong đoàn tàu chở hàng viện trợ cho Dải Gaza, làm 9 người Thổ Nhĩ Kỳ thiệt mạng.
Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ngày 28/6 tuyên bố đóng cửa không phận đối với
Ngay khi được tin về cuộc gặp bí mật này, Ngoại trưởng Israel Avigdor Lieberman đã cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu "hủy hoại và làm xói mòn" chức năng của Bộ Ngoại giao khi tổ chức cuộc gặp mà không hề thông báo cho họ. Báo chí Pháp cho rằng ông Avigdor Lieberman là một đồng minh "cực chẳng đã" của Thủ tướng Benyamin Netanyahu.
Lãnh đạo đảng cực hữu Beitenou, ông Lieberman là một ngoại trưởng rất ít khi đi công du nước ngoài vì những tuyên bố thù địch của ông với thế giới Hồi giáo, nhất là với Ai Cập, đã khiến ông trở thành một nhân vật cực bảo thủ trong chính quyền Israel và được rất ít chính khách nước ngoài ủng hộ.
Bằng chứng mới nhất cho quan điểm này: ngày 29/6 vừa qua, ông Avigdor Lieberman tuyên bố "không có cơ hội" cho một Nhà nước Palestine thành lập trong vòng hai năm tới.
Tuyên bố trên được ông Lieberman đưa ra trong cuộc họp báo tại Jerusalem cùng với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov đang ở thăm Israel, trong bối cảnh Bộ Tứ bảo trợ tiến trình hòa bình Trung Đông gồm Nga, Mỹ, Liên minh châu Âu và Liên Hiệp Quốc, kêu gọi Israel và Palestine sớm tiến hành đàm phán trực tiếp nhằm đạt được một hiệp ước hòa bình vào năm 2012.
Ông Lieberman cho rằng giữa hai bên "còn khoảng cách rất xa để có thể đi đến hiểu nhau và nhất trí được về việc thành lập một nhà nước độc lập vào năm 2012".
Chưa rõ phát biểu trên của ông Lieberman là quan điểm của cá nhân ông hay chính sách của Chính phủ Israel, song thông điệp này của Ngoại trưởng Israel đe dọa phủ bóng đen lên chuyến công du của đặc phái viên Mỹ về vấn đề Trung Đông, ông George Mitchell, nhằm thu xếp vòng đàm phán gián tiếp thứ năm giữa Israel và Palestine.
Sự tức giận của ông Lieberman đang đặt ra nhiều vấn đề cho Thủ tướng Nétanyahu. Lãnh đạo đảng Beitenou đang là đối tác chính trong liên minh cầm quyền của Chính phủ Netanyahu và 15 ghế của đảng này trong Quốc hội là không thể thiếu nếu ông Netanyahu tiếp tục muốn nắm quyền điều hành đất nước mà không muốn có đảng trung tả Kadima của bà Tzipi Livni tham gia.
Cho đến nay, ông Lieberman vẫn tỏ ra là một đối tác trung thành nhưng chính tính cách và đường lối chính trị cực đoan đã khiến ông dường như không được sử dụng như là người đứng đầu đoàn ngoại giao
Một người thân cận của Bộ trưởng Ben Eliezer, được nhật báo Israel Yedioth Ahronoth trích dẫn, đã nói rằng ông Lieberman bị cho là không thích hợp trong cuộc gặp với Thổ Nhĩ Kỳ vì chính ông Lieberman là người đóng vai trò chính trong việc đẩy mối quan hệ Tel-Aviv - Ankara vào tình trạng xấu như hiện nay.
Sau phản ứng trên của Ngoại trưởng - thủ lĩnh đảng liên minh Lieberman, Thủ tướng Netanyahu đang muốn xoa dịu tình hình. Ngày 2/7, một cuộc gặp giữa Thủ tướng Netanyahu và Ngoại trưởng Lieberman đã được diễn ra.
Văn phòng của Thủ tướng Netanyahu biện minh việc không báo cho Bộ Ngoại giao chỉ là lỗi kỹ thuật: "Bộ trưởng Ben Eliezer cấp báo về đề nghị tổ chức cuộc gặp không chính thức từ Thổ Nhĩ Kỳ. Thủ tướng Netanyahu không thấy có lý do nào để từ chối".
Sau cuộc gặp, ông Lieberman cho biết không có ý định rời liên minh cầm quyền nhưng nhấn mạnh rằng kể từ nay ông phải được tôn trọng nếu như Thủ tướng Netanyahu không muốn nhìn thấy liên minh cầm quyền tan vỡ.
Ông Ben Eliezer, một chính khách kỳ cựu trong chính quyền Netanyahu, người biết rất rõ về tình hình chính trị Iraq, thường được coi là một trong những chính khách Israel hiểu rõ hơn ai hết về thế giới Arập.
Cuối tuần trước, ông Ben Eliezer đã có bài trả lời phỏng vấn rất dài trên tạp chí Yedioth Ahronoth, trong đó ông cảnh báo rằng sự cô lập của cộng đồng quốc tế đối với
"Thế giới đang rất chán ngán chúng ta, với những lời giải thích của chúng ta và không còn thiện chí với những vấn đề của chúng ta. Vậy nên chúng ta phải hành động trước khi quá muộn" - ông Eliezer giải thích