Sáng 8/4, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì cuộc họp của Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia) với sự tham gia của lãnh đạo các Bộ Công an, Quốc phòng, Công thương, Tài chính... Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia được thành lập thay thế cho Ban Chỉ đạo 127 Quốc gia trước kia, với người đứng đầu là một Phó Thủ tướng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong cuộc chiến chống hàng lậu, hàng giả và gian lận thương mại. Tại cuộc họp này, Phó Thủ tướng đã khẳng định sẽ xử lý bất cứ ai bao che, bảo kê buôn lậu. Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải cho biết:
Tình hình buôn lậu, hàng giả vẫn diễn ra phức tạp, việc triệt phá những dường dây lớn còn hạn chế, chưa xử lý cái gốc là từ khâu nhập khẩu; số vụ được xử lý còn ít, hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan còn hạn chế. Cả năm 2013, các lực lượng chức năng phát hiện trên 32.000 vụ buôn lậu, buôn bán vận chuyển hàng cấm, hàng nhập lậu với trị giá gần 430 tỷ đồng.
Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an cũng cho biết, buôn lậu nổi lên ở các tuyến biên giới, trong đó phức tạp nhất là phía Bắc, phía Nam, miền Trung, gần đây là tuyến Tây Nam bộ, tiếp đến là hàng không, trên biển. Tuyến biên giới phía Bắc chủ yếu buôn lậu gia cầm, thực phẩm (cá tầm, ba ba, cá trê...) không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Ngoài ra, buôn lậu ma túy cũng rất phức tạp với 70% lượng ma túy đưa vào Việt Nam là để chuyển qua Trung Quốc.
Thượng tướng Lê Quý Vương đề nghị cần tổ chức thêm mạng lưới phòng chống ma túy ở biên giới, cửa khẩu, sân bay; nếu không rất khó kiểm soát. Thứ trưởng Lê Quý Vương cũng nhấn mạnh: Buôn lậu thì đi liền với trốn thuế. Hiện nay tình trạng sử dụng hóa đơn VAT trái phép có dấu hiệu gia tăng, Chính phủ cần chỉ đạo mạnh mẽ khâu này. Vừa qua, đã phát hiện những vụ lớn ở Kiên Giang, Lâm Đồng. Bên cạnh đó, vấn đề tạm nhập tái xuất hàng hóa nhập khẩu cần được đánh giá lại, đặc biệt cần chú ý đến xăng dầu, bởi buôn lậu mặt hàng này trên biển rất phức tạp. Tiếp đến là lĩnh vực khoáng sản và vàng. Khi thị trường vàng ổn định thì không sao, nhưng chỉ cần thị trường nhích lên là lập tức gia tăng buôn lậu vàng qua biên giới. Khai thác, vận chuyển lậu khoáng sản vẫn tiếp tục phức tạp, nhất là ở các tỉnh phía Bắc, cần xem lại cách quản lý hiện nay.
Diễn biến tình hình hết sức phức tạp, tuy nhiên công tác đấu tranh còn nhiều hạn chế do nhiều nguyên nhân. Một trong số đó là cơ quan chức năng chưa làm hết trách nhiệm, có lúc rất hăng hái, nhưng nhiều khi ngại đụng chạm; việc phân công, phân cấp chưa rõ ràng và chế tài xử lý vẫn còn nhẹ. Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải cho rằng, việc phát hiện các đường dây quy mô lớn còn hạn chế, các trường hợp xử lý nghiêm theo quy định còn rất ít. Điều này một phần do các thành viên Ban Chỉ đạo 127 cũ phải kiêm nhiệm, nên công tác còn hạn chế, kinh phí thiếu, lực lượng ít…
Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia do Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập ngày 19/3/2014, do Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc làm Trưởng ban, giao Bộ Tài chính làm cơ quan thường trực (thay cho Bộ Công thương vốn là thường trực của Ban Chỉ đạo về phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả -Ban Chỉ đạo 127). Việc nâng cấp Ban Chỉ đạo thành Ban Chỉ đạo Quốc gia, do 1 Phó Thủ tướng làm trưởng ban, các thành viên đều là lãnh đạo của các bộ, ngành, thể hiện quyết tâm lớn của Chính phủ. “Chính phủ, Thủ tướng rất kỳ vọng vào ban chỉ đạo này, sẽ làm thay đổi cơ bản công tác phòng chống buôn lậu, chống hàng giả hiện nay. Với quyết tâm chính trị cao, những biện pháp quan trọng, ban chỉ đạo sẽ phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ. Các bộ, ngành, địa phương cần ý thức được điều đó để cử những người có năng lực tham gia ban chỉ đạo, có những ý kiến đóng góp cho công tác này”, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh. Theo dự kiến, trong năm 2014, Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia sẽ tập trung phát hiện, ngăn chặn và xử lý các mặt hàng như ma túy, vũ khí, chất nổ, rượu, bia, nước giải khát, thuốc lá, thực phẩm chức năng, gia cầm, than, quặng…
Tại cuộc họp này, Phó Thủ tướng đã yêu cầu các lực lượng, các địa phương kiên quyết vào cuộc, thực hiện các chuyên án chống thực phẩm bẩn vì nó liên quan đến tính mạng con người. Những vụ việc như bơm các chất vào tôm, thủy hải sản phải làm nghiêm vì nó không chỉ là gian lận thương mại mà còn là hình ảnh uy tín Việt Nam trên trường quốc tế. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu công tác này phải làm thường xuyên, bền bỉ; người đứng đầu các cấp, các địa phương là bí thư, chủ tịch tỉnh phải vào cuộc. Các lực lượng nòng cốt là Hải quan, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Thuế, QLTT và Công an phải phối hợp lực lượng nắm chắc tuyến và địa bàn. “Ai bao che, bảo kê cho đường dây buôn lậu sẽ bị xử lý nghiêm, bất cứ người nào”, Phó Thủ tướng khẳng định