Trong mấy ngày gần đây, dư luận xôn xao trước thông tin nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đang “vỡ bẫm” vì có sự chênh lệch thuế trong giá cơ sở.
Cụ thể, Thông tư 78 được Liên bộ Công Thương - Tài chính ban hành tháng 5-2015, giá cơ sở (căn cứ để tính giá bán lẻ xăng dầu) được tính dựa trên thuế suất nhập khẩu 20% với xăng, 10% với dầu diezel và mazut là 10%. Tuy nhiên, trong thời gian vừa qua, cùng với việc hội nhập sâu rộng, nhiều hiệp định thương mại được ký kết.
Theo đó, các hàng rào thuế quan dần được gỡ bỏ theo cam kết. Mức thuế nhập khẩu đối với mặt hàng xăng, dầu theo các hiệp định thương mại vì thế cũng có sự thay đổi đáng kể.
Theo cam kết tại hiệp định với các nước Asean, các sản phẩm xăng, dầu nhập từ Asean được áp dụng mức thuế suất nhập khẩu ưu đãi. Cụ thể, mặt hàng dầu diezel và mazut được áp dụng mức 5% trong năm 2015 và áp dụng mức 0% từ 1-1-2016.
Riêng thuế đối với xăng vẫn là 20%, tương tự các thị trường khác. Cũng từ 1-1-2016, thuế nhập dầu diezel từ thị trường Hàn Quốc về Việt Nam cũng giảm về 5% theo cam kết. Thuế nhập khẩu đối với mặt hàng xăng được điều chỉnh giảm về mức 10%, thấp hơn 10% so với các thị trường khác.
Với mức thuế mới, khi doanh nghiệp nhập xăng, dầu từ các thị trường nêu trên sẽ nghiễm nhiên hưởng lợi do chênh lệch thuế nhập khẩu do mức thuế để tính giá cơ sở chậm sửa đổi. Chiếu theo quy định về giá cơ sở, các doanh nghiệp hưởng lợi 5-10% tiền thuế với mặt hàng diezel và 10% đối với mặt hàng xăng. Doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu hưởng lợi đối với mặt hàng diezel nhập của các nước Asean từ tháng 5-2015 và đối với mặt hàng xăng nhập của Hàn Quốc từ đầu năm 2016 đến nay.
Trước thực tế trên, Bộ Tài chính cho biết theo quy định tại Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu, giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu là giá để làm căn cứ điều hành giá xăng dầu trong nước, trong đó thuế nhập khẩu để tính giá được căn cứ vào thuế MFN.
Giá cơ sở xăng dầu không phải là giá do Nhà nước ấn định hoặc phê duyệt cho từng doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối. Căn cứ giá cơ sở xăng dầu và mức sử dụng Quỹ Bình ổn giá (nếu có), các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối xăng dầu được điều chỉnh giá (tăng/giảm) theo nguyên tắc, trình tự, thủ tục quy định nhưng không cao hơn giá cơ sở do Liên Bộ Công Thương- Tài chính công bố.
Bộ Tài chính nêu rõ: theo xu hướng hội nhập, có nhiều mức thuế như FTAs, ATIGA, MFN. Do vậy, Bộ Tài chính đang nghiên cứu để điều tiết, khắc phục chênh lệch trong giá cơ sở (nếu áp dụng các mức thuế khác nhau). Bộ Tài chính sẽ phối hợp Bộ Công Thương để có hướng dẫn cụ thể trong thời gian tới.
“Để tránh gian lận thương mại trong khâu nhập khẩu với các mức thuế khác nhau, Bộ Tài chính đã giao cơ quan hải quan tăng cường kiểm tra khâu nhập khẩu xăng dầu, đặc biệt là đối với các lô hàng có C/O từ các nước ASEAN, Hàn Quốc... tránh gian lận thương mại, gây thiệt hại cho Nhà nước và người tiêu dùng”, Bộ Tài chính khẳng định.
