Sau giải Hòa bình dứt tình đồng đội

Hai người phụ nữ đã cứu một đất nước thoát khỏi cuộc nội chiến và cùng chia nhau giải Nobel Hòa bình năm 2011. Nhưng bây giờ họ cần có kế hoạch hòa bình cho riêng mình.

Đầu tháng 9 vừa qua, nhà hoạt động hòa bình Liberia Leymah Gbowee đã phê bình “đồng chí” lâu năm của mình, Johnson Sirleaf, Tổng thống Liberia, đã không thể chống lại tình trạng tham nhũng của các quan chức chính phủ. Bà Gbowee từ chức Chủ tịch Ủy ban chân lý và hòa giải Liberia với lý do "khác biệt về chính kiến trên con đường chữa lành vết thương chiến tranh và hòa giải dân tộc".

Nguyên nhân khiến bà Gbowee đoạn tình với người đồng chí hướng một thời, Sirleaf, có thể xuất phát từ việc: chính phủ của bà Sirleaf cáo buộc ngược lại Gbowee mới chính là người sử dụng Quỹ hòa giải dân tộc Liberia sai mục đích. Bà Gbowee nói trong trạng thái bị kích động mạnh: "Thật là nhục nhã, trong khi bắt đầu một thời kỳ mới thì một số nhà lãnh đạo chính trị lại xem hòa giải dân tộc là một mối đe dọa đến lợi ích cá nhân của mình"...

Và như lửa đổ thêm dầu, từ câu nói đó của bà Glowee, bà Sirleaf cũng liên tiếp đáp trả lại bằng những lời phê bình kịch liệt dành cho người bạn cũ, đồng thời Chính phủ Liberia trong giới hạn quyền lực của bà  Sirleaf chấp nhận đơn từ chức nhưng bác bỏ các ý kiến của bà Gbowee.

Cho dù việc bà Gbowee chỉ trích bà Sirleaf có là quan điểm cá nhân hay không, thì đây cũng là dấu hiệu công khai đầu tiên về mối bất hòa giữa hai người phụ nữ, đã từng có mối quan hệ khăng khít với nhau. Đạo diễn Abigail Disney kiêm nhà hoạt động nhân đạo, người đã cùng cộng sự của mình thực hiện một bộ phim tư liệu về Gbowee với tựa đề "Lời cầu nguyện từ địa ngục", sau khi biết thông tin đã buồn bã  nói: "Đó là một tình bạn cao đẹp hơn cả tình mẹ với con gái hoặc người cố vấn với tổng thống". Tuy nhiên, không phải vì thế mà Abigail Disney bênh vực cho nguyên mẫu bộ phim "Lời nguyện cầu từ địa ngục" của mình, ông cho rằng những lời nói của Glowee dành cho Sirleaf là non nớt và thiếu chín chắn.

Sau giải Hòa bình dứt tình đồng đội ảnh 1
Bà Leymah Gbowee (trái) và tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf.

Bà Gbowee năm nay 40 tuổi, đã cùng với gia đình trải qua 17 năm nội chiến đau thương triền miên. Vào thời gian cuộc chiến xảy ra, cô bé Gbowee đã có ước mơ trở thành bác sĩ, nên đã sớm học các kỹ năng tiêm, chích thuốc chữa bệnh và chịu trách nhiệm tìm kiếm thức ăn cho gia đình. Bà kể lại quãng đời tuổi thơ sống trong sợ hãi: "Hằng ngày, tôi đi ra ngoài tìm kiếm thức ăn, tôi thấy những xác người bị súng đạn bắn chết, bạn phải tồn tại, bạn đang sống. Không có gì để trông đợi".

Năm 31 tuổi, bà đã tự vận động phụ nữ trên toàn thế giới đấu tranh cho hòa bình. Bà Gbowee được công nhận là đã góp phần giúp chấm dứt cuộc nội chiến Liberia và chế độ độc tài Charles Taylor vào năm 2003, đồng thời mở ra cánh cửa mới để người đồng chí của mình là bà Sirleaf lãnh đạo đất nước.

Bà Sirleaf năm nay 73 tuổi đã tốt nghiệp đại học Liberia, sau khi kết hôn, bà đến Mỹ du học và nhận bằng tiến sĩ của Đại học Harvard. Bà đã có nhiều năm làm việc ở trong lẫn ngoài nước, đã từng phục vụ cho chính quyền Liberia cũ, từng làm việc cho Ngân hàng Thế giới, chi nhánh châu Phi và Ngân hàng City Bank ở Mỹ. Vào năm 1997, bà công khai chống lại nhà độc tài Taylor và sau đó phải lưu vong. Sau 14 năm ở nước ngoài, bà Sirleaf trở về quê nhà xây dựng lại các trường học đã bị chiến tranh tàn phá và khuyên nhủ phụ nữ Liberia đưa con, cháu mình trở lại trường học, nhờ đó Sirleaf hấp dẫn được các cử tri nữ bỏ phiếu ủng hộ mình để trở thành tổng thống.

Song, nhiệm kỳ đầu tiên của bà đã không thành công bởi các vụ bê bối tham nhũng. Bà đã nói chi tiết những khó khăn thách thức rất lớn của mình trên tờ Newsweek: "Trước mắt chúng tôi có một nền kinh tế sụp đổ hoàn toàn, thiếu sự quản lý của pháp luật, thiếu các chính sách, năng suất thấp và hệ thống giá trị bị đảo lộn”. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc của đất nước, bà Sirleaf đã có những việc làm rất thông minh và táo bạo, bà đã thuyết phục được các chủ nợ quốc tế miễn trừ nợ cho Liberia hơn 4 tỉ USD. Ban hành luật pháp mới, lệnh cho cảnh sát trên toàn quốc chiến đấu chống lại các tội ác bạo hành phụ nữ, trẻ em, lập các nhà kiểm soát để phát hiện tham nhũng trong chính phủ và sẵn sàng xử nghiêm những kẻ đó.

Năm 2011, sau khi nhận giải Nobel, bà được tái đắc cử. Bà đã bổ nhiệm 3 người con trai của mình vào chính phủ, vì bà rất tin tưởng các con mình sẽ cùng bà đem lại nhiều điều tốt đẹp hơn cho nhân dân. Bà đã thẳng thừng sa thải một số người bạn rất thân, thậm chí mạnh tay đuổi việc nhiều giáo viên từng được xem là ưu tú công tác lâu năm trong ngành giáo dục. Bà là người đầu tiên giải quyết được vấn đề an ninh và công nợ. Bà chu du khắp các nước để xin xóa nợ. Bà đã bắt tay vào việc xây dựng lại cơ sở hạ tầng, nhà ở, đường sá. Bà đã yêu cầu tất cả các cán bộ nhà nước phải kê khai đầy đủ tài sản của mình. Nhưng tham nhũng vẫn hiện diện và thẩm thấu sâu vào hầu hết các lĩnh vực xã hội Liberia.

Gbowee nói rằng, các con trai của bà Sirleaf cần phải bị bãi nhiệm và sa thải, Robert Sirleaf đã bị đình chỉ công tác và bãi nhiệm do thống kê gian lận tài sản. Bà Sirleaf đã quyết định sa thải con trai mình, một cố vấn cấp cao đồng thời là chủ tịch Hội đồng quản trị nhà máy dầu mỏ quốc gia Liberia.

Nhà làm phim Disney cho biết những lời bình luận có thể gây ra thiệt hại: "Tôi vô cùng lo lắng vì các lời bình luận sẽ gây ra một vết rạn, mặc dù các bình luận không phải là vấn đề để sinh ra nhiều động cơ tiềm ẩn cho những cuộc cãi vã. Leymah thật sự rất thất vọng trong công việc của mình khi thực hiện sáng kiến hòa giải dân tộc. Các nhà hoạt động hòa bình cảm thấy bà đang bị đối xử như là một đối thủ cạnh tranh hơn là một đồng đội"

Phạm Anh Trúc (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.