1.Tháng 6, trời Tây Nguyên nóng như đổ lửa. Cầm trên tay cuốn sổ ghi chép và xấp tờ rơi tuyên truyền về an ninh trật tự (ANTT), phòng, chống ma túy, ông Nguyễn Văn Cang (SN 1955, Tổ trưởng Tổ Bảo vệ dân phố 10, phường Tân An, TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) vẫn đi từng nhà dân để tuyên truyền. Phường Tân An là một trong những địa bàn rộng, dân cư đông đúc, có cụm công nghiệp cũng như nhiều trường đại học nên lượng người từ ngoại tỉnh tập trung về sinh sống, lao động khá đông. Sinh ra và lớn lên tại đây nên ông rất hiểu rõ địa bàn. Làm công tác bảo vệ dân phố từ những năm 200 đến nay, dù phụ cấp không nhiều nhưng ở tuổi 69 ông vẫn miệt mài cống hiến.
Em Hlươm Bkrông (SN 2004, thành viên tổ bảo vệ dân phố phường Ea Tam, TP Buôn Ma Thuột) từng là một cán bộ đoàn năng nổ, nhiệt huyết. Năm 2017, khi chính quyền xã Ea Tam ra thông báo tuyển dụng lực lượng Dân phòng, Hlươm Bkrông đã nhanh chóng nộp đơn ứng tuyển. Năm 2019, Hlươm Bkrông vinh dự được kết nạp vào hàng ngũ của Đảng.
Tháng 10/2023, khi Công an xã ra thông báo tuyển chọn lực lượng bảo vệ dân phố, Hlươm Bkrông đã viết đơn tình nguyện tham gia ngay. Hlươm Bkrông còn mong muốn đóng góp một phần sức trẻ của mình cho nơi mình sinh ra và lớn lên thêm bình yên như cái tên vốn có của nó.
Thiếu tướng Lê Vinh Quy, Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết: “Trong những thành quả bảo vệ ANTT của lực lượng Công an tỉnh Đắk Lắk, luôn có một phần cống hiến mồ hôi, công sức của các lực lượng này. Đã có nhiều đồng chí Công an xã bán chuyên trách rất tích cực, tận tụy với công việc, dũng cảm đối mặt với bọn tội phạm nguy hiểm, ngăn chặn cái ác và đã bị thương, hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ ANTQ. Liệt sĩ Đàm Văn Dũng, Phó Công an xã Ea Phê, huyện Krông Pắk hy sinh trong lúc ngăn chặn những hành vi côn đồ nguy hiểm của một tên tội phạm giết người. Liệt sĩ Nguyễn Đình Long, Công an viên thôn 6, xã Vụ Bổn, huyện Krông Pắk hy sinh khi ngăn chặn 2 nhóm thanh niên đang dùng hung khí, dao, mã tấu, gậy gộc tụ tập đánh nhau. Liệt sĩ Nguyễn Xuân Ba, Trưởng Công an xã Ea Kiết, huyện Cư Mgar, trong lúc đang làm nhiệm vụ trên địa bàn xã, đồng chí bị một đối tượng côn đồ cản trở, chống đối và đến đêm, hắn đã bất ngờ dùng dao đâm đồng chí trọng thương và hy sinh…”.
Đắk Lắk có 2.199 thôn, buôn, tổ dân phố, thì có 2.199 tổ bảo vệ an ninh trật tự. Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở được thực thi lực lượng này sẽ giúp trật tự trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk thực sự vững mạnh hơn, từng bước được nâng tầm, tội phạm được ngăn ngừa, kéo giảm sâu hơn ngay từ thôn, buôn, tổ dân phố.
2. Tham gia lực lượng Bảo vệ dân phố phường Nghĩa Tân, TP Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông hơn 1 năm nay, chị Võ Thị Mỹ Hạnh luôn tận tụy với công việc. Chị không quản ngại khó khăn, ngày đêm sát cánh cùng lực lượng Bảo vệ dân phố và Công an phường tuần tra, canh gác, kiểm soát địa bàn, một công việc không kém phần nguy hiểm để giữ gìn ANTT. Chị Võ Thị Mỹ Hạnh cho biết: “Được tham gia luyện tập trong lễ ra mắt “điểm” cấp tỉnh, bản thân tôi vô cùng tự hào. Nay lực lượng của chúng tôi được cụ thể hóa bằng luật, những người tham gia lực lượng bảo vệ ANTT ở cơ sở được trợ cấp hằng tháng nên tất cả chúng tôi rất an tâm và sẽ cố gắng hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao!...”.
Ông Nguyễn Đình Mạnh, hiện đang là Trưởng ban Bảo vệ dân phố phường Nghĩa Trung, TP Gia Nghĩa. 13 năm qua, ông Mạnh luôn nhiệt tình với các hoạt động ở địa phương. Hằng ngày, ông tích cực tham gia tuần tra, kiểm soát, giữ gìn sự bình yên cho nhân dân. Không ít lần, ông Mạnh còn phối hợp với Công an, trực tiếp truy bắt tội phạm, cảm hóa, giáo dục nhiều người có tiền án, tiền sự giúp họ từ bỏ thói hư tật xấu, phấn đấu vươn lên trong cuộc sống. “Được nhân dân quý mến, cấp trên tin tưởng, tôi tiếp tục được chọn lựa vào lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở. Càng vinh dự hơn khi tôi được lựa chọn tham gia tập luyện phục vụ cho lễ ra mắt vào ngày 1/7 tới đây!...”, ông Nguyễn Đình Mạnh nói.
Để Luật Tham gia lực lượng bảo vệ ANTT ở cơ sở sớm đi vào cuộc sống, Công an tỉnh Đắk Nông đã chủ trì phối hợp với các cơ quan chức năng tham mưu HĐND tỉnh Đắk Nông thông qua Nghị quyết quy định về các tiêu chí thành lập, số lượng thành viên và mức chi hỗ trợ cho lực lượng này. Toàn tỉnh Đắk Nông thành lập 713 Tổ bảo vệ ANTT tại 713 thôn, buôn, tổ dân phố, mỗi tổ có 3 đến 5 thành viên.
Kiểm tra công tác chuẩn bị cho lễ ra mắt vào ngày 1/7 tới tại khu Đảo Nổi, TP Gia Nghĩa, Trung tá Nguyễn Hữu Đức, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Nông đã đánh giá cao sự phối hợp hiệu quả của các đơn vị và lực lượng tham gia diễu hành, thực hiện các tình huống, bảo đảm tiến độ, yêu cầu đề ra. Đồng chí Phó Giám đốc Công an tỉnh Đắk Nông yêu cầu Phòng Tham mưu phối hợp với Công an TP Gia Nghĩa tiếp tục rà soát thật cẩn thận kịch bản chương trình lễ ra mắt, chú trọng các tình huống thực binh để làm nổi bật vai trò của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở, tạo sức lan tỏa trong xã hội.
Tại Lâm Đồng, lễ ra mắt lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở được tổ chức tại thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng vào ngày 1/7. Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở tại huyện Đức Trọng gồm Công an xã bán chuyên trách, bảo vệ dân phố, thôn, xóm và tổ dân phòng tự quản. Đây là lực lượng có vai trò quan trọng trong công tác đảm bảo an ninh chính trị, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ ngay tại cơ sở. Với lợi thế am hiểu địa bàn, phong tục tập quán và mối quan hệ xã hội tại địa phương, lực lượng này được kỳ vọng là cầu nối giữa chính quyền và người dân, giúp phát hiện và giải quyết các vấn đề từ sớm, từ xa, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Sau lễ ra mắt, huyện Đức Trọng tiếp tục kiện toàn và nâng cao năng lực hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở. Các hoạt động tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ được tổ chức thường xuyên để đảm bảo lực lượng này có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện nhiệm vụ.
Cơ quan chức năng cũng đề xuất, xây dựng các chính sách hỗ trợ về vật chất và tinh thần cho lực lượng tham gia bảo vệ ANTT cơ sở nhằm đảm bảo quyền lợi cho lực lượng này. “Sự ra đời của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT tại cơ sở được kỳ vọng là "cánh tay nối dài" của Công an cấp xã, góp phần quan trọng vào việc giữ gìn ANTT, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương!...”, Đại tá Nguyễn Quang Thống, Phó Giám đốc Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết.
Trước ngày Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở có hiệu lực, nhiều thành viên trong các Tổ bảo vệ an ninh, trật tự ở các xã, phường, thị trấn của tỉnh Đắk Lắk đều tỏ ra phấn khởi. Mọi người đều bày tỏ sự vui mừng, tin tưởng và quyết tâm cống hiến cao hơn. Theo ông Đặng Công Chắt, Tổ phó Bảo vệ an ninh, trật tự ở tổ dân phố 6, phường Tân Lợi, TP Buôn Ma Thuột, từ tháng 7/2024 có Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở có hiệu lực, những người như ông được cấp trên quan tâm, hưởng phụ cấp tốt hơn.
Ông Lý Hồng Nhượng, Công an viên thôn 7A, xã Ea Wy, huyện Ea Hleo, tỉnh Đắk Lắk cũng cho hay:“Giờ đã có Luật Lực lượng tham gia bảo ANTT ở cơ sở, chúng tôi rất yên tâm công tác, sát cánh với lực lượng Công an sẵn sàng đương đầu với các vụ việc về ANTT. Mức phụ cấp như tôi được 1,8 triệu đồng, được đóng bảo hiểm, ở nông thôn, điều này rất là thiết thực!...”.
3. Là địa phương nằm ở dải đất ven biển khu Nam Trung bộ, tỉnh Khánh Hòa có 9 huyện, thị xã, thành phố với 139 xã, phường, thị trấn. Đến cuối tháng 6/2024 toàn tỉnh có 40 Ban bảo vệ dân phố với 404 tổ dân phố, gồm 1.349 thành viên; 954 Đội dân phòng gồm 9.909 đội viên và 571 cán bộ Công an xã bán chuyên trách. Trên cơ sở kiện toàn 3 lực lượng Bảo vệ dân phố, Công an xã bán chuyên trách và Đội trưởng, Đội phó Đội dân phòng cấp xã, đảm bảo yêu cầu không tăng về số người và kinh phí, toàn tỉnh Khánh Hòa có 2.628 thành viên trong Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở, trực tiếp đảm trách nhiệm vụ tại 876 thôn, tổ với định biên mỗi thôn, tổ có 3 thành viên.
Chị Tro Thị Khoanh (SN 1979), nữ cán bộ Công an xã bán chuyên trách duy nhất ở huyện miền núi Khánh Sơn được “biên chế” vào Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT xã Ba Cụm Nam, chia sẻ: “Tôi sinh trưởng trong gia đình có cha mẹ đều là thanh niên xung phong, nên nỗ lực học tập, sớm được kết nạp Đảng và tích cực tham gia công tác bảo vệ ANTT với tư cách nữ Công an viên bán chuyên trách. Kể từ ngày 1/7 sắp đến, tôi cùng nhiều đồng đội thật sự tự hào khi trở thành thành viên Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT xã Ba Cụm Nam để tiếp tục đảm trách nhiệm vụ bảo vệ ANTT và bình yên cuộc sống ở địa phương”.
Là người dân tộc Raglai, nắm rõ từng đường ngang, ngõ tắt trên địa bàn xã Ba Cụm Nam và phong tục tập quán văn hóa, đời sống kinh tế của nhiều gia đình nơi mình sinh trưởng, gần 20 năm gắn bó với đội ngũ Công an bán chuyên trách, chị Tro Thị Khoanh luôn là cán bộ năng động, tích cực thực thi hiệu quả nhiệm vụ được phân công. Nửa đêm, mờ sáng hay khi tiết trời nắng mưa, giông gió… chị luôn tích cực tham gia tuần tra bảo vệ ANTT trên các tuyến giao thông, địa bàn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm ở vùng cao Ba Cụm Nam và sớm có mặt tại những nơi xảy ra vụ việc liên quan đến ANTT ngay sau khi nhận được nguồn tin từ người dân hoặc điều động của Cộng an xã.
Bên cạnh đó, chị còn tham gia nhiều hoạt động xã hội – từ thiện, vận động mạnh thường quân hỗ trợ cho hàng chục gia đình khó khăn, hoạn nạn ở địa phương và cũng là người tổ chức nhiều bữa ăn miễn phí cho học sinh nghèo vượt khó.
Ông Trần Văn Trọng, Trưởng ban Bảo vệ dân phố phường Cam Phú, TP Cam Ranh cho biết, ở tuổi 56 và đã có gần 30 năm gắn bó với “nghề”, nhiều lần người thân khuyên ông nghỉ ngơi, vui chơi cùng con cháu, thế nhưng nhiệt huyết và lòng đam mê luôn thôi thúc ông tiếp tục tham gia bảo vệ ANTT, dù khoản phụ cấp mỗi tháng không nhiều nhưng với ông niềm vui và hạnh phúc mỗi ngày là góp phần gìn giữ bình yên cuộc sống ở địa phương.
“Thực hiện chức năng nhiệm vụ theo Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở với các chế độ chính sách hỗ trợ, bồi dưỡng cụ thể, nên tôi thật sự vui khi tự nguyện tham gia Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở nơi mình đang cư trú”, ông Trọng bộc bạch.
Chủ tịch UBND phường Cam Phú – ông Đỗ Xuân Chiến cho hay, người dân địa phương tin yêu, cảm phục ông Trọng không chỉ vì ông tích cực phối hợp Công an phường giải quyết, xử lý nhiều vụ việc, tình huống phức tạp về ANTT, mà còn nỗ lực cùng các tổ chức đoàn thể hòa giải ổn thỏa nhiều vụ việc mâu thuẫn, tranh chấp dân sự. Những hoạt động của ông Trọng nói riêng và Ban bảo vệ dân phố nói chung đã góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, nổi bật nhất là kéo giảm số vụ trộm cắp tài sản từ công tác tuần tra khép kín địa bàn.
Tại xã Vạn Bình, huyện Vạn Ninh, chị Nguyễn Thị Bích Thùy là cán bộ đoàn năng động được nhiều bạn trẻ yêu mến, nhưng nhiệt huyết với công tác bảo vệ ANTT đã thôi thúc chị dự tuyển và trở thành Công an viên bán chuyên trách từ tháng 9/2022. Được giao nhiệm vụ tiếp dân, hướng dẫn, hỗ trợ thủ tục hành chính và tuyên truyền phổ biến pháp luật, nhưng lắm lúc nửa đêm, mờ sáng, nữ cán bộ này vẫn tích cực tham gia tuần tra bảo vệ ANTT, truy bắt tội phạm, bảo vệ hiện trường phục vụ hiệu quả công tác khám nghiệm điều tra…
“Tôi đã nghiên cứu kỹ 6 nhóm nhiệm vụ của Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở và sẽ nỗ lực rèn luyện phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị và nâng cao trình độ nghiệp vụ, bám sát địa bàn cơ sở để hoàn thành nhiệm vụ được giao”, chị Thùy bày tỏ.
Dù ở nhiều độ tuổi, trình độ, gia cảnh, địa bàn cư trú khác nhau, nhưng những “tân binh” trong Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa đều có chung niềm tự hào khi trở thành “cánh tay nối dài” của lực lượng Công an chính quy, hoạt động theo Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở. Tất cả đều nỗ lực thực hiện mục tiêu giữ vững an ninh chính trị, bảo đảm trật tự an toàn xã hội để góp phần đổi mới và phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương.
Kỳ vọng từ lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở 
Bài cuối: Cơ sở pháp lý để lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự thêm động lực cống hiến 
