Sản phẩm OCOP miền Tây vươn mình ra quốc tế

8 năm trước, vợ chồng anh Phạm Đình Ngãi và chị Thạch Thị Chal Thi (ngụ xã Cầu Kè, tỉnh Vĩnh Long) đã bỏ công việc giảng viên về quê khởi nghiệp với ý tưởng thu mật hoa dừa. Hai vợ chồng tìm hiểu mô hình từ các nước như Thái Lan, Philippines và bắt tay vào nghiên cứu. Năm 2019, Công ty TNHH Trà Vinh Farm (Sokfarm) ra đời, với các sản phẩm đa dạng như mật hoa dừa cô đặc, đường hoa dừa, giấm và nước uống bù khoáng.

Đến nay, công ty có 6 mặt hàng OCOP chủ lực, trong đó 4 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao và 2 sản phẩm OCOP 4 sao. Không chỉ dừng lại ở thị trường nội địa, với các chứng nhận quốc tế như ISO 22000 hay HACCP, sản phẩm của Sokfarm tự tin xuất khẩu sang các thị trường khó tính như: Nhật Bản, Hà Lan và Hàn Quốc.

Điển hình khác là ông Trần Duy Linh, Giám đốc Công ty TNHH Chế biến Dừa sáp Cầu Kè. Công ty được thành lập từ tháng 7/2020, với thương hiệu Vicosap và cũng là đơn vị chế biến sâu nhiều dòng sản phẩm từ dừa sáp. Công ty sở hữu 4 sản phẩm được chứng nhận OCOP 5 sao và 6 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao. Việc quảng bá, kết nối thương mại rất thuận lợi, nhất là đưa vào hệ thống siêu thị. Công ty đã đưa sản phẩm xuất khẩu sang thị trường Mỹ, Anh, Trung Quốc và Nhật Bản,…

Theo Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long, toàn tỉnh có 1.337 sản phẩm OCOP, từ 3 đến 5 sao. Các sản phẩm được chuẩn hóa, sẵn sàng tham gia thị trường trong nước và vươn ra quốc tế. Vừa qua, Sở Công thương tổ chức chương trình, ký kết biên bản hợp tác với Tập đoàn Central Retail Việt Nam, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và nông sản chủ lực vào kênh bán lẻ hiện đại và mở rộng thị trường lớn. Việc hợp tác được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp địa phương xây dựng kênh phân phối ổn định, từng bước đưa đặc sản vươn xa, khẳng định vị thế trên thị trường trong và ngoài nước.

Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh chương trình OCOP không chỉ dừng lại ở việc nâng hạng sao hay mở rộng thị trường nội địa, mục tiêu dài hạn là đưa sản phẩm địa phương tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Sản phẩm OCOP phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí khắt khe, bảo đảm chất lượng ổn định và đồng nhất giữa các lô hàng, quy trình sản xuất cần được chuẩn hóa, kiểm soát chặt chẽ từ nguyên liệu đầu vào, vùng trồng, vùng nuôi đến chế biến, đóng gói.

“Doanh nghiệp, hợp tác xã phải tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc. Bao bì, nhãn mác cũng cần thiết kế chuyên nghiệp, thể hiện đầy đủ thông tin bằng ngôn ngữ phù hợp với thị trường mục tiêu”, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh.

Sở Công thương sẽ tăng cường tư vấn về tiêu chuẩn kỹ thuật, cung cấp thông tin thị trường, cảnh báo rào cản thương mại, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ quốc tế, kết nối với hệ thống phân phối và sàn thương mại điện tử xuyên biên giới; phối hợp các ngành liên quan hỗ trợ xây dựng thương hiệu, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ và tiếp cận các chính sách tín dụng ưu đãi để đầu tư nâng cấp dây chuyền sản xuất.

Tại Cần Thơ, gạo ST25 của Doanh nghiệp Tư nhân Hồ Quang Trí vừa được công nhận OCOP quốc gia 5 sao. Hiện nay, gạo ST25 không chỉ được khách hàng trong nước ưa chuộng mà còn nổi tiếng khi 3 lần đoạt giải cao nhất tại cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới”. Theo ông Hà Vũ Sơn, Giám đốc Sở Công thương TP Cần Thơ, việc gạo ST25 được công nhận OCOP quốc gia 5 sao là sự ghi nhận xứng đáng cho chất lượng và uy tín của sản phẩm nông nghiệp Việt Nam. Danh hiệu này không chỉ khẳng định giá trị vượt trội về giống, quy trình canh tác và chế biến mà còn tạo lợi thế cạnh tranh khi mở rộng thị trường xuất khẩu. Việc 3 lần đạt giải “Gạo ngon nhất thế giới” giúp ST25 xây dựng thương hiệu bền vững, nâng tầm hạt gạo Việt trên bản đồ quốc tế, mở ra cơ hội gia tăng giá trị, thu nhập cho nông dân và doanh nghiệp.

Câu chuyện của bà Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc Hợp tác xã Kỳ Như (TP Cần Thơ) cũng là minh chứng cho mô hình khởi nghiệp bền vững, biến sản vật quê hương thành sản phẩm giá trị cao trên bản đồ thực phẩm thế giới. Với quyết tâm khởi nghiệp với các món ăn từ cá thát lát, bà không chỉ dừng lại với những công thức truyền thống, còn miệt mài nghiên cứu và thành công với sản phẩm cá thát lát rút xương. Đây là bước đột phá giúp giữ trọn hình dáng và vị ngọt tự nhiên của cá mà vẫn mang lại sự tiện lợi cao cấp. HTX Kỳ Như không chỉ chú trọng hương vị mà còn chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế. Sản phẩm nhanh chóng chiếm lĩnh các siêu thị lớn và khẳng định vị thế với 11 sản phẩm OCOP, trong đó có sản phẩm đạt hạng 5 sao quốc gia. Thương hiệu cá thát lát rút xương tẩm gia vị vượt khỏi biên giới, xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Mỹ và Hàn Quốc.

Giám đốc Sở Công Thương TP Cần Thơ khẳng định việc chuẩn hóa chất lượng theo các cam kết quốc tế là yêu cầu sống còn đưa sản phẩm OCOP vươn ra thị trường thế giới. Để bước chân vào các thị trường khó tính như EU, Hoa Kỳ hay Nhật Bản, sản phẩm OCOP không thể chỉ dựa vào tính bản địa mà phải đáp ứng bộ tiêu chuẩn khắt khe, đồng thời phải chuyển tải được "câu chuyện sản phẩm" mang đậm nét văn hóa đặc trưng vùng sông nước Cửu Long.

Sở Công thương TP Cần Thơ cam kết không chỉ hỗ trợ về mặt cơ chế mà còn sát cánh cùng doanh nghiệp trong việc đổi mới công nghệ, tối ưu hóa chi phí sản xuất. Mục tiêu cuối cùng là giúp sản phẩm OCOP có đủ sức cạnh tranh trên kệ hàng quốc tế, nâng cao thu nhập bền vững cho người nông dân.