Trong màn sương sớm của những ngày đầu Đông, vượt qua hơn 70km từ TP Sơn La chúng tôi đến xã biên giới Mường Sai, huyện Sông Mã. Những ngôi nhà ẩn hiện trong những triền đồi, bạt ngàn sắc xanh của đồi cây ăn quả và những cánh rừng Mường Sai, đã tạo nên một vẻ nên thơ, trữ tình cho mảnh đất này.
Đón chúng tôi là Trung tá Nguyễn Văn Thi - Trưởng Công an xã Mường Sai - và đồng đội, hơi ấm đôi bàn tay những chiến sỹ miền biên viễn đã xua đi cái giá lạnh của mùa đông miền sơn cước.
Nhấp ngụm chè xanh, Trung tá Thi kể cho tôi những câu chuyện của những ngày tháng cũ và những “thay da đổi thịt” nơi đất này. Mường Sai là một trong những vùng biên khó khăn của huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La. Mặc dù có tuyến đường Quốc lộ 4G chạy qua một số bản của xã, nhưng những xã vùng cao thì cũng phải mất vài tiếng đồng hồ đường đất mới có thể đến nơi…. Cả xã có hơn 1000 hộ với gần 5000 nhân khẩu. Hầu hết trong số đó là người dân tộc Thái, Mông và Xinh Mun.
Thời gian trước đời sống nhân dân còn lắm gieo neo, tình trạng nghiện ngập của thanh niên trong xã trở thành cơn đau đầu của cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng Công an. Có những bản cả nhà là con nghiện, cứ như thế từ chuyện nghiện ngập kéo theo cái đói, cái nghèo, vòng quay của khổ cực cứ bám riết mãi trong mỗi gia đình Mường Sai.
Khi nhắc đến những ngày tháng cũ, ông Lò Văn Loan, Chủ tịch UBND xã Mường Sai không khỏi trăn trở. Ông Loan cho biết: Là địa bàn vùng biên, đời sống bà con nhân dân vô cùng khó khăn, hầu như những người phạm tội đều có dính dáng đến ma túy. “Cái chết trắng” hoành hành ở Mường Sai nhiều năm ròng, nên hậu quả để lại của nó là không hề nhỏ, người già, đàn ông, đàn bà hay thậm chí là trẻ vị thành niên cũng dính vào “cái chết trắng”; khiến tình hình ANTT đã phức tạp lại càng phức tạp hơn. Ngày đó, việc hoạt động của các tổ chức đoàn thể trên địa bàn xã còn yếu, các mô hình tự quản về ANTT chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra của thực tiễn địa phương. Điều này đòi hỏi cần phải nâng cao hơn nữa ý thức tự lực, tự cường, sức mạnh tổng hợp từ bên trong.
Nhưng từ khi thực hiện Đề án đưa Công an chính quy về cơ sở thì bộ mặt của Mường Sai cũng đã có nhiều đổi thay đáng tự hào… Với sự tận tâm, tận tụy của “sắc xanh”, tình hình ANTT đã từng bước ổn định. Đặc biệt, từ tháng 10/2021 với chủ trương tăng cường CBCS làm việc tại các Cục nghiệp vụ về xã biên giới cũng đã góp phần thực hiện có hiệu quả các mặt công tác trên địa bàn. Trung tá Nguyễn Văn Thi cho biết: Thượng úy Nguyễn Văn Phương mới lên công tác ở vùng biên giới Việt - Lào này hơn 1 năm nay, là một trong 14 CBCS được điều động tăng cường tại các xã biên giới của tỉnh Sơn La. Chàng trai trẻ quê ở Bắc Ninh, tốt nghiệp Học viện ANND, đang là cán bộ Cục An ninh nội địa, Bộ Công an với tinh thần hăm hở và đầy khát vọng cống hiến cho mảnh đất vùng biên này.
Đưa chúng tôi tới bản Nong Phạ, đây là bản giáp biên, đồng thời cũng là bản còn nhiều khó khăn vất vả của xã Mường Sai, trời hôm nay mưa như trút nước, trên chiếc xe máy của Công an tỉnh trang cấp, đã có đôi lần những tay lái “lão luyện” như Trung tá Thi hay Thượng úy Phương cũng đã trượt ngã.
Đến bản Nong Phạ sau cả giờ đồng hồ đánh vật với con đường lên bản, anh Giàng A Dạng kể cho chúng tôi nghe về những đổi thay của bản từ khi có lực lượng Công an chính quy về xã. Trong những câu chuyện của trưởng bản Giàng A Dạng thì điều làm chúng tôi dễ nhận ra nhất đó là sự quý mến của bà con nơi đây dành cho cán bộ Công an xã “Bà con dân bản đều coi anh Thi, anh Phương và anh em trong Công an xã như con em trong nhà…”.
Để có được tình cảm yêu quý ấy, thời gian qua lực lượng Công an xã đã không quản nắng mưa bám nắm địa bàn. Thượng úy Nguyễn Văn Phương đã tích cực xuống các bản xa nhất, cao nhất để tuyên truyền, củng cố và đẩy mạnh phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc; tuần tra, kiểm soát TTATGT; ngăn chặn, tuyên truyền cho người dân không chặt phát rừng làm nương rẫy; tuyên truyền về những thủ đoạn của tội phạm mua bán người. Đồng thời, tổ chức các buổi tuyên truyền pháp luật về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, tuyên truyền phòng, chống ma túy…
Đặc biệt, Công an xã Mường Sai đẩy mạnh công tác làm sạch cơ sở dữ liệu dân cư, phối hợp với Công an huyện Sông Mã làm căn cước công dân…. Cứ như thế, sau hơn 1 năm công tác tại vùng biên viễn Mường Sai, Thượng úy Phương đã coi đây như quê hương của anh.
Trao đổi với PV, Trung tá Nguyễn Văn Thi cho biết: Năm 2022 Công an xã Mường Sai cũng đã chủ trì bắt 3 vụ, 3 đối tượng phạm tội “Tàng trữ trái phép ma túy”, tang vật thu giữ 27 viên MTTH, 0.11 gram heroin, 3 xe máy, 4 điện thoại di động… đồng thời xử phạt 2 trường vi phạm về Luật cư trú,… vận động, thu hồi được 13 khẩu súng tự chế trong nhân dân. Công an xã đã tham mưu cho UBND xã ban hành kế hoạch và tổ chức kiểm tra, hướng dẫn công tác PCCC đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh trên địa bàn. Kết quả đã đạt 100% các cơ sở thuộc thẩm quyền quản lý của UBND xã. Đồng thời duy trì hoạt động có hiệu quả của 53 nhóm Liên gia tự quản; 13 tổ hòa giải, 13 tổ ANND và 13 tổ dân phòng,…
Chia tay Mường Sai khi những hạt mưa còn nặng hạt, màn đêm buông xuống cũng là lúc các anh lại lên đường làm nhiệm vụ tuần tra đảm bảo ANTT. Chặng đường phía trước dẫu còn nhiều khó khăn, nhưng mỗi CBCS nơi miền biên viễn Mường Sai vẫn luôn cố gắng giữ bình yên nơi đất này.
Trưởng Công an xã giúp người mãn hạn tù hòa nhập cộng đồng 
Công an xã biên giới là con em của đồng bào 
