Các chiến dịch bí mật do chính phủ Mỹ khởi xướng đã tồn tại từ lâu, nhưng chỉ thực sự bùng nổ về quy mô trong giai đoạn Thế chiến II và Chiến tranh Lạnh. Khi các hành động quân sự công khai dần nhường chỗ cho hoạt động gián điệp, chính phủ Mỹ bắt đầu phát triển những phương thức tinh vi nhằm đi trước đối thủ. Một số chiến dịch bí mật thực sự kinh hoàng, nhưng cũng có không ít trường hợp phi lý đến mức nực cười.

Phản bội trong ngành tình báo là một vấn đề nhức nhối. Chỉ một kẻ "Judas" cũng có thể khiến cả mạng lưới sụp đổ, dẫn đến những cuộc thanh trừng khốc liệt. Bài viết sau đây không tập trung vào công tác phản gián, mà khai thác một khía cạnh tâm lý sâu sắc hơn: dự cảm của những người đồng đội. Trên thực tế, những điệp viên nhiều năm sát cánh bên kẻ phản bội thường nhận ra các dấu hiệu bất thường và nghi ngờ từ rất sớm, thậm chí trước khi cơ quan chức năng vào cuộc.

Trong nỗ lực duy trì an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, Hải quân Mỹ đang tăng tốc đưa trí tuệ nhân tạo vào các nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đối phó với kho vũ khí bất đối xứng của Iran và khắc phục những hạn chế trong năng lực tác chiến dưới nước truyền thống của Washington.

Hồ sơ Martin Ryan cho thấy một mô thức quen thuộc nhưng chưa hề cũ trong hoạt động tình báo: tiếp cận kín đáo dưới vỏ bọc dân sự, tạo lập quan hệ từ những không gian tưởng như bình thường, rồi từng bước mở rộng sang các lĩnh vực nhạy cảm.

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Dưới sức ép của dư luận, trung tuần tháng 2/2010, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã giải mật hồ sơ Dự án Azorian theo quy định của Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA).

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Vi khuẩn không chỉ có thể phân loại giữa các kim loại mà con người mong muốn và không mong muốn, mà còn cung cấp cho chúng ta các công cụ để làm điều đó miễn phí.

Nội dung một cuộc họp cấp cao thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia Anh bị lộ đã đặt ra lo ngại về độ an toàn của quy trình bảo mật, đồng thời cho thấy nguy cơ rò rỉ từ nội bộ trong hệ thống an ninh.

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Cuộc tấn công nhằm vào trung tâm dữ liệu Amazon tại Trung Đông không chỉ là một sự cố công nghệ hay đòn trả đũa quân sự. Nó đánh dấu một bước ngoặt trong bản chất của chiến tranh hiện đại.

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.

Quân đội Hoa Kỳ xác nhận bắt đầu đưa vào sử dụng máy bay trực thăng cánh quạt nghiêng MV-75 mới vào năm 2027. Điều này sớm hơn ít nhất 5 năm so với kế hoạch ban đầu và sớm hơn 3 năm so với mục tiêu mà quân đội đặt ra. Quân đội Hoa Kỳ thúc đẩy chương trình này trong một thời gian dài, vì coi đây là chương trình đặc biệt quan trọng cho bất kỳ cuộc xung đột quy mô lớn nào trong tương lai ở khu vực Thái Bình Dương.

Từng được đón tiếp tại các văn phòng cấp cao và được tiếp cận nhiều thông tin mật, Catherine Perez-Shakdam đã tận dụng vỏ bọc không gây nghi ngờ để hoạt động thầm lặng. Thực chất, đây là một phần của chiến dịch tình báo phức tạp, được tính toán tỉ mỉ đến từng chi tiết. Giờ đây, cái tên Catherine Perez-Shakdam đang gây ra nỗi lo ngại tại Iran và nhận được sự quan tâm của giới truyền thông quốc tế.

Tròn 80 năm, kể từ khi tiếng súng của Thế chiến II vừa dứt, một cuộc đối đầu mới đã âm thầm nảy sinh giữa các đồng minh phương Tây và Liên Xô. Những toan tính chiến lược của Washington, kế hoạch tấn công bí mật “Unthinkable" và bài diễn văn chấn động về “bức màn sắt” của Churchill ngày 5/3/1946 tại Fulton đã chính thức đặt nền móng cho một cuộc Chiến tranh lạnh giữa hai khối tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa, kéo dài hơn nửa thế kỷ.

Từ chiếc bút tẩm độc đến viên thuốc tử thần giấu nơi gọng kính, cuộc đấu trí giữa KGB và các điệp viên phương Tây luôn diễn ra nghẹt thở. Để khuất phục những kẻ phản bội sừng sỏ hay những trùm khủng bố khét tiếng, các chiến sĩ đặc nhiệm “Alpha” không chỉ cần giỏi võ thuật mà còn phải có bản lĩnh và kỹ năng diễn xuất bậc thầy. Bài viết điểm lại những màn vây bắt gián điệp gay cấn và đầy kịch tính.

Theo cơ quan công tố Mỹ, hàng nghìn tệp dữ liệu kỹ thuật về hạ tầng trí tuệ nhân tạo của Google đã bị sao chép trái phép, cho thấy các tập đoàn công nghệ đang trở thành mục tiêu thu thập thông tin trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.

Chiến sự lan rộng tại Iran đang buộc hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa để tìm nơi trú ẩn an toàn. Dù các dòng người vượt biên quy mô lớn vẫn chưa xuất hiện, những dấu hiệu ban đầu cho thấy một làn sóng di cư mới có thể đang hình thành, khi ngày càng nhiều người tìm đường rời khỏi các khu vực bị tàn phá. Nếu xung đột tiếp tục leo thang và hạ tầng thiết yếu bị phá hủy, dòng người này có thể nhanh chóng lan sang các nước láng giềng và đặt Thổ Nhĩ Kỳ cùng châu Âu trước nguy cơ đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo mới.

Sau khi cha mẹ và các em bị Đức Quốc xã sát hại, những người anh em nhà Bielski còn lại quyết định rút vào rừng để thành lập đội du kích, chuẩn bị kháng chiến. Họ đã quy tụ và bảo vệ hơn 1.200 người Do Thái suốt những năm tháng khốc liệt của Thế chiến II. Cho đến khi chiến tranh kết thúc, đội du kích nhà Bielski đã tiêu diệt hàng trăm tên phát xít và giải cứu hàng ngàn người dân Belarus.

Trong lúc thế giới mải mê với những cuộc khủng hoảng đan xen, một mối đe dọa cũ đang lặng lẽ tái sinh. IS (Nhà nước Hồi giáo tự xưng) và lực lượng khủng bố Al-Qaeda, những “bóng ma” tưởng chừng đã bị đẩy lùi vào quá khứ, đang tận dụng những khoảng trống quyền lực, sự suy yếu của các thể chế, làn sóng bất ổn toàn cầu và cả công nghệ tiên tiến để tái thiết lực lượng.

Tình báo vốn không ưa sự ồn ào. Những màn đấu súng, rượt đuổi, đánh bom là thứ mà các chuyên gia thực thụ chỉ muốn nhìn thấy trên phim hành động, bởi các chiến dịch rầm rộ như vụ bắt cóc Tổng thống Venezuela Maduro thường mang tính chất phô trương quyền lực. Trên thực tế, các nhà lãnh đạo "không vừa mắt" ở quốc gia khác bị loại bỏ thông qua các căn bệnh nan y. Đại tá Gleb Voronkov, nhân vật nổi tiếng trong lực lượng đặc nhiệm Liên Xô, gắn liền với đơn vị “Alpha” (nhóm A), thuộc Tổng cục 7, KGB, sẽ hé lộ góc khuất của những kịch bản chết chóc này trong bài viết dưới đây.

Vì không thể tiêu diệt Albert Einstein, Hitler đã trút cơn thịnh nộ lên Robert Einstein - người em họ của nhà vật lý thiên tài. Suốt Thế chiến II, phát xít Đức đã ráo riết săn đuổi Robert để trả thù dòng họ Einstein. Chúng đã thẳng tay sát hại gia đình ông một cách tàn bạo. Đây là câu chuyện đau thương về những nạn nhân vô tội bị cuốn vào vòng xoáy thù hận cá nhân của kẻ độc tài.

Khởi phát từ những tố cáo về hành vi giám sát trái phép năm 2022 và khép lại bằng phán quyết của Tòa án Hình sự Athens đầu năm 2026, vụ phần mềm Predator đã trở thành một trong những vụ bê bối công nghệ - pháp lý gây rúng động châu Âu.

Vụ 3 máy bay F-15E Strike Eagle của Không quân Hoa Kỳ bị bắn nhầm bởi hỏa lực đồng minh trên bầu trời Kuwait mới đây nhấn mạnh một thực tế dai dẳng của xung đột: bất chấp những tiến bộ về công nghệ, trình độ huấn luyện cao và những kế hoạch được chuẩn bị kỹ lưỡng nhất, thương vong do chính bên mình gây ra vẫn luôn là một mối nguy hiểm.

Có những chiến dịch tình báo không cần một phát súng, không cần một cuộc đột nhập, thậm chí không cần một điệp viên cài cắm. Chúng chỉ cần một sản phẩm “đáng tin”. Tháng 2/2020, vụ phanh phui về Crypto AG - hãng mã hóa đặt tại Zug (Thụy Sĩ) - đã bóc trần một sự thật tàn khốc: Thế giới đã nhìn “trung lập” theo cách quá ngây thơ. Những chiếc máy mã hóa mang nhãn Thụy Sĩ lại bị cài sẵn điểm yếu để Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND) đọc trộm trong nhiều thập niên. Trong hồ sơ nội bộ, CIA gọi đây là “cuộc đảo chính tình báo của thế kỷ”.

Sau nhiệm kỳ tại Pháp, Trung tá Vladimir Strelbitsky được Tổng cục Tình báo điều động làm trợ lý tùy viên quân sự tại Bỉ. Bất chấp những cảnh báo của KGB về việc danh tính của ông đã bị lộ và có nguy cơ rơi vào bẫy phản gián, Ban Chấp hành Trung ương Đảng vẫn phê duyệt quyết định này, chính thức mở đường cho ông dấn thân vào "hang hùm".

Từ thời Chiến tranh Lạnh, nghị trường luôn nằm trong tầm ngắm của các hoạt động tình báo. Vụ án vừa được xét xử tại Đức một lần nữa cho thấy nguy cơ xâm nhập không nhất thiết đến từ bên ngoài, mà có thể hình thành ngay trong nội bộ thiết chế chính trị.

Năm 2018, nỗ lực ngăn chặn ứng dụng nhắn tin Telegram của cơ quan quản lý truyền thông Nga (Roskomnadzor - RKN) đã không thành. Để tăng cường giám sát không gian mạng, Nhà nước đã áp dụng luật “Internet có chủ quyền” và công nghệ kiểm soát gói tin chuyên sâu (DPI). Trong khi đó, xuất hiện những nghi ngờ về sự hợp tác ngầm giữa Telegram với Điện Kremlin. Việc chặn ứng dụng này khiến bộ máy tuyên truyền Nga phải nhắc lại rằng các hạn chế pháp lý đối với Telegram vẫn còn hiệu lực.

Cựu sĩ quan tình báo Áo Egisto Ott bị đưa ra xét xử với cáo buộc vượt quá thẩm quyền khi khai thác dữ liệu nhà nước, qua đó đặt ra câu hỏi: mức độ kiểm soát bên trong các cơ quan tình báo thực sự chặt chẽ đến đâu?

Tháng 5/1945. Berlin sụp đổ. Chủ nghĩa phát xít tưởng chừng bị nghiền nát vĩnh viễn. Thế nhưng, giữa lúc cả thế giới đang hân hoan ăn mừng chiến thắng trước con quái vật Hitler, tại một trại tù binh của Mỹ, một sự việc không tưởng đã diễn ra: một tướng lĩnh cao cấp của Đức Quốc xã – kẻ vừa mới đây đã góp phần dìm Liên Xô và châu Âu trong biển máu – đang thản nhiên mặc cả với những người chiến thắng.

Có những câu chuyện ở Mỹ không chịu đứng yên trong khuôn khổ tư pháp. Nó khởi đầu như một vụ án, rồi trượt nhanh sang một cuộc tranh cãi về thể chế, cuối cùng hóa thành phép thử niềm tin. Hồ sơ Jeffrey Epstein đang đi đúng quỹ đạo ấy: từ tội ác và nạn nhân, sang câu hỏi “ai che, ai mở”, rồi đến tầng sâu hơn là “ai có quyền định nghĩa minh bạch” và “minh bạch được dùng để phục hồi pháp quyền hay để tái phân phối quyền lực”.

Nhân việc Mỹ muốn thâu tóm Greenland, báo Nga lại xới lên sự kiện CIA từng tiến hành nhằm chống Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh có tên Operation Coldfeet. Đây là chiến dịch bí mật CIA muốn tìm hiểu bí mật quân sự và khoa học của Liên Xô tại vùng Bắc Cực xa xôi này.

Từ cáo trạng đối với một nhà thầu quốc phòng đến quyết định khám xét nhà phóng viên, vụ rò rỉ tài liệu mật tại Mỹ đã vượt khỏi khuôn khổ một án hình sự thông thường, làm nổi bật những vấn đề về trách nhiệm pháp lý, chuẩn mực nghề nghiệp và quyền tiếp cận thông tin trong bối cảnh bảo vệ an ninh.

Những con tàu do thám được ví như “tai mắt” của hải quân. Hoạt động của chúng luôn được bao phủ trong màn bí mật. Gần đây, các cơ quan tình báo nước ngoài đặc biệt chú ý đến tàu nghiên cứu đại dương học của Nga mang tên “Hổ Phách” (“Yantar”). Xin trân trọng giới thiệu ý kiến của Đại tá Hải quân Nikolay Bondarenko, chuyên gia tình báo điện tử, về những thông tin gần đây trên báo chí phương Tây, cáo buộc con tàu này tiến hành “các hoạt động gián điệp và phá hoại”.

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) thường niên tại Davos năm nay đã lần đầu tiên kết thúc không phải với sự lạc quan về tăng trưởng, mà là nỗi bất an sâu sắc về một trật tự toàn cầu đang vỡ nát khi tất cả các cuộc nói chuyện đều hướng về một câu hỏi duy nhất: Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ làm gì tiếp theo? Câu trả lời đã vẽ nên một bức tranh không thể phủ nhận: thế giới đang tự xếp mình vào các phe phái, và WEF năm nay đã trở thành minh chứng sống động cho sự chuyển dịch quyền lực mang tính lịch sử này.

Sự nổi lên của Intellexa Consortium phản ánh xu hướng tư nhân hóa công nghệ giám sát, đặt ra những vấn đề mới về quản lý, kiểm soát và trách nhiệm trong hoạt động tình báo hiện đại.

Vào mùa thu năm 1941, từ Sofia, và mùa thu năm 1943, từ Budapest, phòng tình báo quân sự Đức tại Vienna liên tục nhận được các bức điện mật ký tên “Max”. Những bức điện này cung cấp thông tin chi tiết về vị trí các sân bay của Liên Xô, số lượng và chủng loại máy bay, nơi đóng quân và trang bị của các đơn vị quân đội, hoạt động tàu thuyền trên Biển Đen, cũng như các kế hoạch của Hồng quân. Sau chiến tranh, các cơ quan tình báo Mỹ và Anh coi “Max” là một trong những bí ẩn lớn nhất của cuộc chiến.